पहिचानया आन्दोलन प्रमं मथूगु खःला ?

छखे पहिचानया आन्दोलन सुस्त रुपय् न्ह्यानाच्वंगु दु । मेखे पहिचानयात कयाः सःतकं न्यने मयःगु खँ प्रधानमन्त्रीया अभिव्यक्तिं सी दयाच्वंगु दु । जातीय पहिचानसहितया प्रदेशया नां जुइमाः धकाः छखे पहिचानवादीत आन्दोलन यानाच्वंगु दुसा मेखे इमिगु घालय् चि मल्ता ह्वलेकथं प्रधानमन्त्री ओलीं थःगु धापू तयेगु यानाच्वंगु दु ।

थ्वहे झ्वलय् जातीय पहिचानसहित प्रदेशया नामाकरण जुइमाः धकाः थरुहट थारुवानया नेता कार्यकर्तात पहिचानया आन्दोलनलिसें आमरण अनसनय् च्वनाच्वंगु दु । तर प्रधानमन्त्री ओलीं जातीय पहिचान छु धइगु तकं मसिउगु खःला धइगु न्ह्यसः नं थन ब्वलनाच्वंगु दु । वंगु छुं वाः न्ह्यः प्रधानमन्त्री छगू ज्याझ्वलय् न्ववायेगु झ्वलय् बाजागाजाया पहिचान बीफइ मखु धयादीगु खः ।

वय्कःयाकथं नेपाःमि जनतां आः बाजा गाजाया पहिचान मालाच्वंगु धइगु खः । तर धाथें नेपाःमि जनतां छु पहिचान मालाच्वन धइगु प्रधानमन्त्री ओली मसिउगु खःला वा पहिचानया आन्दोलनयात हिस्यायेत जक वय्कलं उगु खँ धयादीगु धः धइगु न्ह्यसः थन ब्वलंगु दु । नेपाःया आदिवासी जनजातिलिसें मधेशी व थारु जनतां थःगु बाजाया नामय् पहिचान फ्वनाच्वंगु मखु ।

अले थ्व खँ प्रधानमन्त्री ओलीं मसिउ धायेगु खःसा थ्व देय्या निंतिं विडम्बनाया खँ खः । स्वयं प्रधानमन्त्री हे देय्या जनतां माग यानाच्वंगु पहिचान छु धकाः मसिउसा मेपिंसं सीगु खँ हे मखुत । अले पहिचानया माग यानाच्वंपिं जनता छु मूर्ख खःला ? प्रधानमन्त्री मसिउगु पहिचान माः धकाः धाइपिं जनता मूर्ख कि प्रधानमन्त्री मूर्ख वा प्रधानमन्त्रीयाके दुगु जातीय अहंकार ?!

स्वनिगःयालिसें आपालं जनतां माग याना वयाच्वंगु पहिचान धइगु बाजागाजाया पहिचान मखु ! उमिसं माग याना वयाच्वंगु पहिचान धइगु थःगु जातीय म्हसीका दइगु पहिचान खः । गुगु पहिचानयात अन्तर्राष्ट्रिय रुपं स्वीकार याःगु पहिचान खः । तर अन्तर्राष्ट्रिय रुपं स्वीकार्य जूगु पहिचानयात स्वयं प्रधानमन्त्री हे अपव्याख्या यायेगु खःसा थ्व देय्या हालत छु जुइ धइगु कल्पना यायेमाःगु अवस्था आः जुयाच्वगु दु ।

थ्व देशय् पहिचान फ्वनाच्वंपिं धइपिं सलंसः दँ निसें छगू हे थासय् च्वनाः अन थःगु हे कथंया संस्कृति, संस्कार, आर्थिक व राजनीतिक रुपं विकास याना वयाच्वंगु समाज वा समुदाय खः । इमिगु म्हसीका धइगु इमिसं नाला वयाच्वंगु मंकाः संस्कृति व मंकाः समाज हे खः । तर आः वयाः सरकारं गुकथं बाजागाजाया पहिचानयात नाले फइमखु धकाः धयाच्वंगु दु ।

थ्व आदिवासी जनजातिलिसें उत्पीडत वर्गं नाला वयाच्वंगु संस्कृति व संस्कारया अःखः खः । अले मेता खँ प्रधानमन्त्री ओलीं बाजागाजायात पहिचान बी फइमखु धकाः गुगु अभिव्यक्ति बिल । जातीय पहिचान छु खः व उकिया आन्दोलन गुकथं ब्वलन धकाः तकं प्रम ओलीं मसिउगु खःला धइगु न्ह्यसः नं ब्वलनाच्वंगु दु ।

नेपाःया आदिवासी जनजाति लिसे मधेशी व थारु जनतां थःगु बाजाया नामय् थःगु पहिचान फ्वनाच्वंगु मखु । अले थ्व खँ प्रधानमन्त्री ओली मसिउ धायेगु खःसा थ्व देय्या निंतिं विडम्बनाया खँ खः ।

विश्वया आपालं थासय् थौंकन्हय् हाकनं पहिचानयात कयाः थीथीकथं मुद्दा ल्ह्वनाः आन्दोलन जुयाच्वंगु दु । उकिया दसू छगू स्पेनया क्याटालोनिया खः । खय्त ला अनया सरकारं उगु आन्दोलनयात दमन यायेत सफल जूगु दु । तर थ्व दमन गुलि तक सफल जुइ धइगु न्ह्यसः नं ब्वलनाच्वंगु दु ।

उकथं हे जःलाखःला देय् भारतय् नं थीथी राज्यय् पहिचानया आन्दोलन निरन्तर रुपय् न्ह्यानाच्वंगु दुसा भारतया केन्द्रीय सरकारं गुलिखे जातीय पहिचान दुगु राज्ययात इमिगु हे मागकथं संबोधन यायेमाःगु अवस्था ब्वलनाच्वंगु दु । अले नेपालय् आपालं जनतां थःगु पहिचानकथं प्रदेशया नां जुइमाः व उगु हे कथं स्थानीय जनताया राजनीतिक अधिकार सुनिश्चित जुइमाः धकाः याना वयाच्वंगु मागयात अस्वीकार यायेगु यानाच्वंगु दु ।

खतुं संविधानसभाया निक्वःगु निर्वाचन लिपा हे पहिचानया आन्दोलनं गति काये मफुत । निक्वःगु संविधानसभाया निर्वाचनया झ्वलय् पहिचानवादी राजनीतिक पार्टी थीथी कुचाय् कुचा दलेवं उकिया लबः पहिचान विरोधी राजनीतिक पार्टीयात जूवंगु दु । व थौं वयाः पहिचानया आन्दोलन छुं मत्थर जूगु दु ।

तर थौं मत्थर जूगु पहिचानया आन्दोलन कन्हय् हाकनं मेगु हे स्वरुपय् दना मवइ धकाः धायेगु अवस्था धाःसा मदु । झीगु हे न्ह्यःने जगजाहेर दु, स्पेनया क्याटालोनियाय्द नावःगु आन्दोलन, भारतया तेलंगाना राज्ययात बिस्कं राज्यया अस्तित्वया रुपय् स्वीकार यायेमाःगु भारत सरकारया बाध्यता जुयाबिल ।

उकथं हे विश्वया थीथी थासय् थौं वयाः पहिचानयात मान्यता बीमाःगु माग जक अप्वया वनाच्वंगु मखसें उकियात उचित संबोधन यायेमाःगु धासें जनमत तकं अप्वया वनाच्वंगु दु । तर नेपाःया प्रधानमन्त्रीं आतक नं नेपाःया जनतां माग यानावयाच्वंगु पहिचान छु धइगु मथुगु धाःसा थ्व धाथें हे विडम्बनाया खँ खः ।

खय्त ला तत्कालीन ३ नम्बर प्रदेशयात बागमति प्रदेश दयेकेगु धकाः नेकपाया सचिवालयं निर्णय यायेवं नेकपाया हे छुं छुं सांसदपिंसं थःपिनिगु मागकथं प्रदेशया नां मजुइगु खःसा सांसद पदं राजीनामा बीगु मनस्थिति तकं दयेकेधुनागु धकाः सार्वजनिक रुपं धाःगु खः । तर अन्तय् वयाः वय्कःपिं नं पार्टीया निर्णयया विरोधय् वनेमफुत वा वनेगु कुतः मयात ?

तर थौं वयाः प्रधानमन्त्रीं बाजागाजा नामय् पहिचान बी फइ मखु धकाः न्ववाये धुंकाः म्होतिं नं स्वनिगःया सांसदपिंसं थःपिंसं बाजागाजाया नामय् पहिचान मालागु मखु धकाः प्रम ओलीयात थुइकेगु कुतः मयाःगु दकलय् अजू चायापूगु खँ जूगु दु । प्रधानमन्त्री उगु ज्याझ्वलय् न्ववायेगु झ्वलय् पहिचान शब्दयात कयाः गुकथं उच्चारण यायेगु ज्या जुल, अझ थ्व धइगु पहिचानवादीपिंत तप्यंक हिस्यायेगु ज्या जूगु दु ।

थ्व धइगु प्रम ओलीयाके अझ नं पहिचानया बारे तसकं नकारात्मक जक मखु पूवंक हे पूर्वाग्रह दु । अले अज्याःगु पूर्वाग्रह धइगु छगू नश्लियवादी राज्य सत्ताय् न्हापा छगू जक भाषा छगू जक भेषभुषा धकाः महेन्द्रवादी राष्ट्रवादयात हाकनं पुर्नजीवित यायेगु कुतः जकं मखुला धइगु न्ह्यसः थन ब्वलनाच्वंगु दु ।

पहिचानया आन्दोलन धइगु ‘मै खाउँ मै लाउ’ मखु धइगु खँ प्रम ओली थुइकेमाःगु थौंया आवश्यकता खः । गुकिं देय्यात समृद्धिइ यंकेगु जक मखु, नेपालय् ब्वलनाच्वंगु भावनात्मक द्वन्द्व अन्त्य यायेगु ज्या जुइ ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS