पन्ति देय् : विश्व सम्पदाय् दुथ्यायेगु लँय्
काभ्रे – ऐतिहासिक, धार्मिक व पुरातात्विक नगर पन्ति विश्व सम्पदाया धलखय् सुचीकृत जुइगु जूगु दु । युनेस्कोपाखें प्रस्तावित पन्तियात विश्व सम्पदाय् दुथ्याकेगे ज्या तीव्र गतिइ न्ह्यः वनाच्वंगु नं पन्ति नगरपालिकां न्ह्यथंगु दु ।
पन्ति नगरयात विश्व सम्पदाय् सुचीकृत यायेगु ज्या न्ह्यःने न्ह्याकेधुंकाः युनेस्कोया नेपाः प्रतिनिधि क्रिष्टियन म्याहर्टं हालय् जक पन्तिया ऐतिहासिक, धार्मिक व पुरातात्विक सम्पदाया अवलोकन यासें पन्ति देय्यात न विश्व सम्पदायाय् सुचीकृत याये फइगु धयादीगु खः ।
थन च्वंगु देगः, फल्चा, सतः, पुलांगु नेवाः शैलीया मौलिकतां जाःगु छेँयात विश्व सम्पदाया धलखय् सुचीकृत यायेत थः तयार दुगु म्यानहर्ट कनादीगु पन्ति नगरपालिकाया प्रमुख भीम न्यापानें जानकारी बियादिल । वय्कलं धयादिल, ‘जिपिं सुचीकृत जुइगु तयारीइ दु, चालु आर्थिक दँय् थुकिया निंतिं बजेट तकं विनियोजन यायेधुंगु दु ।
नगरपालिकां चालु आर्थिक दँय् पन्ति देय्यात विश्व सम्पदाया धलखय् दुथ्याकेत छगू करोड तका बजेट विनियोजन याःगु दु ।‘पन्तियात अझ सम्पदाजन्य दयेकेत आः वयाच्वंगु गुरुयोजनाकथं तत्काल ज्या न्ह्याकेगु जुइ । थनच्वंगु पाटीपौवा, फल्चा, सतः, देगः व छेँयात परम्परागत शैलीइ समृद्ध यायेगु ज्या जुइ’, नगर प्रमुख न्यौपानें धयादिल ।
विश्व सम्पदाय् सुचीकृत जुइगु थुगु प्रक्रियाय् थःपिंसं पुनःनिर्माण यायेगु ७२ गू मौलिक नेपाली छेँया विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन (डीपीआर) तकं स्थानीय आरपी फाउण्डेसनं नगरपालिकायात लःल्हायेधुंकूगु दु ।
‘थन विकासया नामय् अनावश्यक होडबाजी जुइगु व छुं नं कथंया प्रतिस्पधा नं खने दयाच्वंगु मदु, जिर्णोद्वार व पुनःनिर्माण नं सम्पदायात माया यानाः हे न्ह्याः वनाच्वंगु अवस्था दु’, फाउण्डेसनया संस्थापकलिसें सम्पदाविद् रविन्द्र पुरीं धयादिल, ‘पन्ति देय्यात ल्यंका तयेत व म्हसीकेत अपाय्सकं यक्व मेहनत यायेमाः धइथें मताः ।’
१२ दँया कुम्भ मकर मेला (थ्व हे वइगु २०७८साल) न्ह्यव हे विश्व सम्पदाय् सुचीकृत जुइधुंकीगु नगरप्रमुख न्यौपानें कनादिल । ‘जिपिं सुचीकृत जुइगु करिब लिपांगु चरणय् थ्यनेधुंगु दु, फयां फत्तले याकनं सुचीकृत जुइगु नेपाःस्थित युनेस्कोया निकायं आश्वासन बिउगु दु’, वय्कलं धयादिल ।
वय्कःयाकथं नगरपालिकां हाल सांस्कृतिक पर्यटन विकासया निंतिं कलात्मक सिँ दयेकेगु तालिम, होमस्टे (घरवास) संचालन व पुरातात्विक सम्पदा संरक्षण ज्याझ्वः संचालन यानाच्वंगु दु । काभ्रेपलाञ्चोकया पन्ति देय् विश्व सम्पदाय् सुचीकृत जुइधुंकाः ‘पनौति युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र’ धाइगु जूगु दु । युनेस्कों गुगुं नं देय्या विशेष सांस्कृतिक महत्व तइगु (गथेकि वन जंगल, पहाड, ताल, द्वीप, मरुभूमि, स्मारक, भवन वा सहर) धरोहरयात थःगु सुचीइ दुथ्याकेगु याइ ।
गुगु विश्व सम्पदा समितिपाखें ल्ययेगु याइ व थुगु हे समितिं थ्व सम्पदा क्षेत्रया रेखदेख युनेस्कोया तत्वावधानय् याइ । पन्तियात सरकारं प्राचीन स्मारक संरक्षण ऐन २०३१ कथं २०५८ सालय् ‘स्मारक क्षेत्र’ घोषणा यायेधुंकूगु दु । युनेस्कोया नेपाःस्थित निकायं २०५२ सालय् हे पन्तियात मध्यकालीन वास्तुकला क्षेत्र जूगु न्ह्यथसे विश्व सम्पदाय् सुचीकृत यायेत प्रस्ताव याःगु खः ।
वयां थुखे सरोकारवालातय् बेवास्ताया कारणं सुचीकृतया ज्या अन्यौलताय् लाःगु खँ नगरप्रमुख न्यौपानें कनादिल । पुरातत्व विभागपाखे हालय् जक पन्तिया ऐतिहासिक महत्वया देगः व पुलांगु कलात्मक शैलीया छेँया पुनः निर्माण जुयाच्वंगु दु । पन्ति नगरपालिका वडा नं. ५, ६ व ७ य् जक सछि स्वयां अप्वः ऐतिहासिक देगः, फल्चा, सतः दु ।
फ्रान्स सरकारया ग्वाहालिइ २०४८ निसें २०५५ सालतकया दुने अज्याःगु देगः, फल्चा, सतः मर्मत व जिर्णोद्वार याःगु खः । पुरातत्व विभागयाकथं नेपाःया प्यंगू क्षेत्रयात विश्व सम्पदाया धलखय् सुचीकृत यानातःगु दु । गुकी स्वनिगः (स्वनिगःया न्हय्गू क्षेत्र, येँय् लाय्कू, यल लाय्कू, ख्वप लाय्कू, पशुपतिया देगः, स्वयम्भू, खास्ति व चाँगुनारायण देगः) चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज, लुम्बिनी व सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज दु ।
नेपालं आतक पन्तिलिसें झिंन्यागू ऐतिहासिक व पर्यटकीयस्थलयात विश्व सम्पदाया धलखय् सुचीकृत यायेत युनेस्को समक्षा प्रस्ताव याःगु दु ।
LEAVE YOUR COMMENTS