सिमा पालाः चाकलाः दबू दयेकल

रत्नबहादुर श्रेष्ठ (८० दँ, छत्रपाति, येँ)

जिमि मांया नां शिवकुमारी राजभण्डारी, बाःया नां सिद्धिबहादुर श्रेष्ठ खः । जि येँया छत्रपातिइ वि.सं. १९९६ साल चैतं बूगु । छत्रपातिं उत्तरपाखे थौंकन्हय् कुनफेन औषधी उद्योग दुथाय् दरवार दु । व दरवार गंगाबहादुर बस्नेत कर्णेलया । दरवार चाकःछिं बस्नेततय्गु बस्ती । कर्णेलया छय्पिं जि पासापिं ।

इपिंनाप फुटबल, सुलाकासा व घ्वाँय्कासा म्हितेगु । गुच्चा म्हितेमसः, तास नं म्हितेमसः । अबलय् दरवार स्कुल धुंकाः नां चले जूगु जेपी स्कुल खः । व स्कुलया न्ह्यःने मथुरा उस्ताद धइम्ह संगीतकार दुगु, वय्कःयाथाय् आखः ब्वनेगु शुरु जुल । सिँपू पाताय् सियुचां इला तइ, उकियात ग्वरः धाइ, ग्वरलय् नमोबागिनिसें आखः च्वयेगु सयेका कया ।

म्येँ हालेगु सयेकेगुलिइ ध्यान हे मवन । लिपा ककां (धनबहादुर श्रेष्ठं) नं आखः स्यनाबिल । आः च्वयेगु सयेकेधुंगुलिं जितः ककां जेपी स्कुलय् छक्वलं प्यंगू तगिमय् भर्ना यानाबिल । स्कुलय् बेन्च, टेबुल दु । आखः ब्वंपिं मास्तरत नं थनयापिं हे । अंग्रेजी ब्वंकादीम्ह झुलेन्द्रमान प्रधान व नेपालभाषां अंग्रेजी भाषाय् अनुवाद यानादीम्ह अनुवादक तीर्थराज तुलाधर खः ।

स्कुलया युनिफर्म मदु । कमिज फीगु, सुरुवाः न्ह्यायेगु व हाकूगु कापःया लाकां न्ह्यायेगु । क्लासय् स्वीम्हति विद्यार्थी दु, उकी मिसापिं न्याम्ह खुम्ह ति हे जक दु । नेपालभाषाया च्वमि प्रा. नर्मदेश्वर प्रधान अले पशुपतिभक्त महर्जन व सीतारामभक्त प्रधान ‘क्लासमेट’ खः । मिसापिनिगु नां लुमं मजू ।त्वालय् नितँ नितँ जाःगु छेँ झ्वःझ्वः दु ।

मोटर मदु । गबलें गबलें जक लःरि हइ । छम्ह निम्ह साइकल गयाः वइ । जिं नं हर्कुलस बेलायती साइकल गया, च्यागू क्लासय् ब्वनाच्वनाबलय् । छकः पाजुपिंथासं (पशुपतिं) लिहां वयाच्वनागु । सिफःया पाःचाय् खःमू कुबियाः वयाच्वंम्ह ज्यापुं लँ त्वाःल्हायेत्यंगु इलय् साइकलया ब्रेक ज्वनागु, जि ला स्वत्यांग्रा पुइक दल ।

उलि घाःपाः धाःसा मजू । मांनाप पशुपतिइ पाजुपिंथाय् बरोबर वना । थनं ५ किलोमिटर दु । मोटर मदु । न्यासि हे वनेमाः । नंसाः भगवति द्यःयाथाय् प्यंगः ध्यबाया मू तयाः छुनातःगु तपाःगु चतांमरि छपाः न्यानाबी । चतांमरि ननं वनेगु । पुन्हिपतिकं पशुपतिइ महास्नान याकी । जिमि पाजुया द्यःपाः लाइबलय् तसकं न्ह्यइपु ।

पशुपति महाद्यःयात पंचामृतं महास्नान याकेधुंकाः दक्षिणपाखेया लुखा न्ह्यःने सिजःया पाताय् भोग छाइ । भोगय् चौरासी ब्यञ्जन छाइ । चाया थीथी कसिइ धौ, मरि नं छाइ । व प्रसाद लानाः नयेगु । भचा उज्यां कीर्तिमुख भैरव दुथाय् म्येय् छम्ह नं बलि बी । बलिइ पसूकाः चिकाः अनंनिसें पशुपति द्यःयाथाय्तक पसूका सालायंकी ।

अबलय् बागमति खुसि तब्या, तुंगःतक लः थ्यं, लः यच्चुसे च्वं, च्वनेजिउ, त्वँ नं त्वना । सुथय् च्या त्वनेगु चलन मदु । अय्लाः बजि नयेगु पिराय् फ्यतुनाः जा नयेगु । बा¥है महिना माय्केँ, हाकूगु कराहीलय् खुनीगु । जिमि छेँय् हे जाकि पसः । बाज्याया पालंनिसें तःगु । त्रिशुली, बट्टार व ककनीया गांगामंनिसें मगःतय्सं बजि कुबियाः तयेहइ ।

कुति वानाः जाकि मखु, बजि मी हइगु । जि नं छक्वः गामय् वनाः स्वः वनाबलय् चान्हय् दनाः कुतिइ बजि ल्हुइगु ज्या यानाच्वंगु खना । गोरखांनिसें बलामितय्सं धोक्रय् तयाः माय् नं कुबिया हइ । जाकि नं हइ । तर, जाकि, केँ सिबें बजिया व्यापार अप्वः । छमुरि बजि मियाः ३२ पैसा लबः नयेगु । थिमिंनिसें बन्जाःत वइ, जिमिथाय् बजि न्यायेत ।

उखे १६ पाथि, थुखे १६ पाथि बजि बोराया म्हय् तयाः कुबिया यंकी । व बजि इमिसं मरुया सिंहसत्तलय् क्वय् च्वनाः मी । जिमिगु पसः बजिया होलसेल खः । गांगामं बजि हइपिं अप्वः दइबलय् छेँ न्ह्यःने लँय् हे च्यापाः झिपाः बोरा चकंक लायेगु । उकी बजि प्वंकी अले पाथिं दाना कायेगु । बजि दायेगु ज्यां तसकं लिमलाः ।

छत्रपाति त्वालय् भैलःद्यःया ल्वहंया मूर्ति दु, लँ भचा क्वय् लाः, प्यत्वाथः कुहां वनेमाः । चाकःछिं मत च्याकेत चाकःमत तयातःगु दु । लिक्कसं पूर्वपाखे निमा सिमा दु । क्वं सिमा, च्वं वंगलसिमा । सिमा क्वसं चाकःछिं चौतारा दु अन मनूत झासू लनीगु । २००७ सालय् देशय् प्रजातन्त्र वल । न्हापा थः यथे हाले मजिउ, ज्या याये मजिउ, च्वये मजिउ ।

प्रजातन्त्रं जनतायात फुक्का यानाबिल । व इलय् कांग्रेसया मनूत ‘जिन्दावाद …… !’ हाहां तःक्वः हे जुलुस वल । छुं दँ लिपा त्वाःया राजनीतिइ सक्रियपिंसं व चौताराय् दुगु निमा सिमा पालाः अन चाकलाः दबू दयेकल । दबूयात छतँ त्वपुयाः च्वय् छत्रं नं कुइकल । १५ सालपाखे जुइमाः ।

अले लिक्कसं दुम्ह लं भचा क्वय् लाःम्ह व भैरवया ल्वहंया मूर्ति थनाः तजाःथाय् देगः दनाः तल । व द्यः लिगना हःम्ह मनू गुलिचां मदुबलय् सित । न्हापांनिसें द्यःपिंत उखेथुखे याये मजिउ, छथासं मेथाय् तये यंके मजिउ धयातःगु न्यना तयागु, खः खनिं । निमा सिमा पालाः अन चाकलाः दबू दयेकेधुंकाः नेपालभाषा दबू प्याखं क्यनेगु यात ।

व दबुलिइ अप्वः धइथें अबलय् नांजाःम्ह बेखाचिया प्याखं क्यनीगु सिउ । मिजंत हे मिसा जुयाः प्याखनय् म्हितीगु । सुथसिया इलय् दबू क्वय् चाकःछिं भारतीय हजामत च्वंच्वनी । पाचा सुकुलिइ फ्यतुइगु । छम्वः दां बियाः सँ चाकेगु । भैलःद्यःया चुलिंचू पश्चिमपाखे सतः छगू दु । राणाकालय् अन बहनि जुलकि निम्ह सिपाहित पाः च्वंवइ ।

त्वाःया सुरक्षा यायेत । छत्रपातिं उत्तरपूर्व कुनय् दुगु वंगलसिमा छमा आतकं दनि । जि झिगू क्लासय् ब्वनाच्वनाबलय् स्कुलं टुर वना । वने न्ह्यः मास्तरतय्सं जिमित महेन्द्र सरकारयाथाय् दर्शन भेट याके यंकल । दरवारया पश्चिम ध्वाखा लिक्कसं जुजुया अफिस । सिँयागु स्वाहानें थहां वनेगु । टुर वनाबलय् तक नं मोटर मदुनि, कालिमातिं चित्लाङ जुयाः कलेखानीइ बाखं च्वना ।

भ्याःचाद्यःयाथाय् च्वंम्ह झमकलाल साहुया छेँय् । पिर्काय् च्वनाः जा नयागु । कन्हय्कुन्हु भिमफेदी, हेटौंडा, वीरगंजं रक्सौलतक न्यासि वनागु । भचा भचा गाडी नं गया । रक्सौलनिसें कलकत्ता व दार्जिलिङतक टे«नय् च्वना वना । इलाम वनाबलय् सल गयाः वना । २०१७ सालय् एसएलसी पास याना ।

अबलय् कम पर्सेन्ट जक पास यात । अनं घन्टाघरय् च्वंगु त्रिचन्द्र कलेजय् आइकम तक ब्वना । मां मंत, ब्वनेगु वातावरण मदयाः जि पसलय् च्वनेगु याना । २०२३ सालय् येँया बसन्तपुलिइ च्वंम्ह ज्ञानदेवी श्रेष्ठनाप जिगु ब्याहा जुल । उबलय् मोटर दत, मोटरय् भम्चा काः वंगु । बाः व जन्ति वःपिं जक वंगु । जि मवना । भम्चित तिसा दयेकाबिया । लुँ छतोलाया निसः तका ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS