निजी सम्पत्तिहरण कानूनया तयारी

मुलकय् गणतन्त्र वयेधुंकाः कार्यपालिका तःधं कि न्यायपालिका तःधं धयागु विवाद आः सतहलय् वःगु दु । आमजनताया निजी सम्पत्ति बिना मुआब्जा हनन यानाः विकासया नामय् छेँ थुनाः सतक तब्या याना जूगु ज्यायात सर्वोच्च अदालतं हे मुआब्जा मबिसे सुयागुं सम्पत्ति सरकारं हनन याये दइ मखु धकाः च्वःगु फैसलाया मसि हे मगंनिबलय् सरकारं मेगु षडयन्त्र न्ह्याकाः पीडिततय्त थप सास्ना यायेगु ग्वसाः यानाच्वंगु दु ।

द्वलंद्वः मनूतय्सं ज्यान प्राण आहुति यानाः हःगु गणतन्त्र संस्थागत जुइ न्ह्यः हे संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रय् प्रत्याभुत यानातःगु निजी सम्पत्तिया अधिकारयात सरकारं हे विधेयक दयेकाः आमजनताया निजी सम्पत्तिया हक अधिकार कानूनतः हे हनन यायेगु षडयन्त्रया अन्तिम चरण संसदय् थ्यनेधुंकूगु दु ।

दुई तिहाइया दम्भ ज्वनाः न्ह्यानाच्वंगु सरकारं थुगु जनविरोधी विधेयकयात नं तालि थानाः पारित यायेगु सोच ब्वलंकाच्वंगु दु । थज्याःगु जनविरोधी, आदिवासी जनजातितय्गु समूल अस्तित्व हे नाश याइगु, उमिगु पहिचानया सम्पदायात धज्जी याइगु विधेयकया विरुद्ध आः हाकनं सकल न्यायप्रेमी जनता छप्पँ छधी जुइमाःगु अवस्था सरकारं हे हयाबिउगु दु ।

सरकारं आः राष्ट्रिय प्राथमिकताया योजना इलय् हे क्वचायेकेगु आज्जु न्ह्यःने तयाः ‘राष्ट्रिय प्राथमिकता दुगु आयोजना द्रुततर निर्माण व विकासया सम्बन्धय् ब्यवस्था यायेत दयेकूगु विधेयक’ संसदय् न्ह्यब्वःगु दु । नेपालय् योजनात इलय् हे क्वचायेके मफइगु, ताः ई कायेवं थुकिया लागत मूल्य अप्वया वनीगु पुलांगु हे ल्वय् खः ।

थुकिया अनेक कारणत मध्ये राजनीतिक नेतृत्वया इच्छाशक्ति, नोकरशाही संयन्त्रया कमिसन मोह व निर्माण व्यवसायीतय्गु स्वार्थया कारणं खः । इलय् हे ज्या क्वमचायेकेगु, बजेट फुकेगु नामय् अन्तिम इलय् लाक्वपाक्व ज्या यायेगु व उकिं हे आर्थिक चलखेल यायेगु ज्या जुयाच्वंगु खँय् स्वय्म सरकार हे मखु धकाः धाये फयाच्वंगु मदु ।

मुलुकया कुंकुलामय् तकं यातायातया सुविधा जुल कि मुलुकया आर्थिक स्तरया उन्नति नं जुयावनी । तर उकिया निंतिं संस्कृति सम्पदा व पहिचानयात हे नाश यायेगु उद्देश्यं विकास निर्माणया त्वह तयाः बस्तीयात हे तहस नहस यायेगु ज्यायात विकास योजना धायेमफइगु मखु ।

विकास बजेट खर्च यायेमफुगु, थ्व वा व त्वह तयाः विकास निर्माणया ज्या फत्तले ताःहाकः यायेगु व उकी दुने थःपिनिगु स्वार्थ पूरा यायेगु ज्या स्वयम् सरकारी कर्मचारीतय्सं हे यानाच्वंगु दु । थुकिया दसुकथं छगू निजी कम्पनीं न्यादँ दुने क्वचायेकीगु ज्या सरकार संलग्न आयोजनाय् झिदँ तक साला यंकीगु सामान्य खँ जुइधुंकूगु दु ।

सरकारं आः ताःलाके मफयाच्वंगु छगू आयोजना काठमाडौं उपत्यकाया सडक विस्तार आयोजना क्वःछिनातःगु ई स्वयां निदँ मयाक लिबाये धुंकूसां उकियात पूवंके फुगु मदुनि । थुकी दुनेया कारण न्ह्यागु हे जूसां पिनेया कारण भूमि अधिग्रहण सम्बन्धी समस्या धकाः धायेगु यानाच्वंगु दु ।

छगू इलय् थ्वहे सडक विस्तारया नामय् सरकारं राज्यशक्ति छ्यलाः आम जनताया छेँ बिना मुआब्जा बुल्डोजर हयाः थुनेगु, आम जनताया निजी सम्पत्ति हरण यायेगु ज्या याःगु खः । थुकिया विरुद्ध पीडिततय्सं सर्वोच्च अदालतय् मुद्दा तयेवं सम्माननीय सर्वोच्च अदालतं संविधान प्रदत्त हक अधिकारया सुरक्षण यासें बिना मुआब्जा सुयागुं निजी सम्पत्ति हनन याये मदइगु फैसला बिउगु खः ।

थ्व फैसला जुइवं सरकारयाके मुआब्जा बीगु क्षमता मदयाः गैर न्यायिक सडक विस्तारया ज्या लगभग बन्द हे जुयाच्वंगु इलय् आः सरकारं चलाखीपूर्वक सदनय् विधेयक दर्ता यानाः संविधान प्रदत्त निजी स्वामित्वया हकअधिकार हनन याये फइ कथंया विधेयक दर्ता याःगु दु ।

थुगु विधेयककथं राष्ट्रिय प्राथमिकताया योजनाय् लानाच्वंगु जग्गा जमिन आः सरकारयात माःगु इलय् न्ह्याथाय् च्वंगु व न्ह्याम्हेसिगु स्वामित्वय् दुगु खःसां सरकार थम्हं हे मू क्वःछिनाः मुआब्जा बियाः अधिग्रहण याये फइ । थुकी सुयातं चित्त बुुझे मजूसा उगु निजी स्वामिŒवया जमिन अधिग्रहण यायेत सरकारयात बाधा जुइ मखु । मुआब्जा कायेमाःपिंसं मकाःसां नं जमिन अधिग्रहण जुइ ।

अधिग्रहण जुइधुंकाः नं लिपा मुआब्जा काये खनी । सरकारयात माःगु इलय् सुयागुं नं जमिन अःपुक हे अधिग्रहण याइगु इलय् व्यक्तिया निजी सम्पत्तिया अधिकार मदया वनी । संविधानं बिउगु अधिकार सरकारं शक्ति छ्यलाः नियन्त्रण यायेत स्वल धाःसा मनूत स्वतन्त्र जुइ मखु । स्वतन्त्ररुपं आम नागरिकतय्सं सुरक्षितरुपं जीवन यापन याये खनी मखु ।

थःपिनिगु पैतृक वा सम्पत्तिया सुरक्षण जुइ मफइगु खःसा अज्याःगु ज्याय् निजी क्षेत्रया उत्साह, लगानी व आकर्षण मदया वनीगु सम्भावना आपालं दयाच्वनी, गुकिं मुलुकया आर्थिक गतिविधि व विकास निर्माण तकं प्रभावित जूवनी । आर्थिक उन्नतिया निंतिं सुविधाजनक सडक संजालया आवश्यक जुइ धयागु खँय् विवाद मदु ।

मुलुकया कुंकुलामय् तकं यातायातया सुविधा जुल कि मुलुकया आर्थिक स्तरया उन्नति नं जुयावनी । तर उकिया निंतिं संस्कृति सम्पदा व पहिचानयात हे नाश यायेगु उद्देश्यं विकास निर्माणया त्वह तयाः बस्तीयात हे तहसनहस यायेगु ज्यायात विकास योजना धाये मफइगु मखु । बरु थ्व छगू नियोजित षडयन्त्रकथं सुयागुं पहिचान नष्ट यायेगु कुनियत थें जक खनेदइ ।

मुलुकय् आः नं विकासया निंतिं यक्व थासय् सतक निर्माण, आयोजना परिचालन यायेगु, योजनात निर्माण जुइ फइगु स्थिति दनि । तर नियतवश हे स्थापित सहर व अन्नबाली सइगु बुँयात कंक्रिटया जंगलय् हिलेगु योजनायात कदापी विकास निर्माण धाये फइमखु । आःया सडक विस्तार योजना ताःलाये मफयाच्वंगुया कारण नं थ्वहे खः ।

आयोजना दुने कर्मचारीतय्गु चलखेल, भू दलालतय्गु क्रियाकलाप व ठेकेदारतय्गु कमिसनतन्त्रया कारणं क्वःछिनातःगु आयोजनात इलय् पूवंके मफयाच्वंगु छगू वास्तविकता खःसा आः राष्ट्रिय प्राथमिकता आयोजनाय् लाःगु जग्गा सरकारं हे मुआब्जा क्वःछिनाः अधिग्रहण यायेगु धयागु सार्वभौभ नागरिकतय्गु अधिकार हननया मेगु ब्व खः धयागु खँय् नं चिन्तन जुइमाः ।

आयोजना पूवंकेत माःगु ज्याया जिम्मेवारी सरकारं कायेमाः । छगू वा मेगु कारण क्यनाः थःपिनिगु असक्षमता त्वपुनाः आम जनताया निजी सम्पत्ति हरणया ज्या जुइ मजिउ । थुकिं सामाजिक सद्भावना हे खलल जुइफइगुपाखे नं ध्यान वनेमाः । निजी सम्पत्ति हनन् यायेकथंया विधेयक जुयावन धाःसा थुकिं दीर्घकालीन रूपं देय्यात हानी नोक्सान जूवने फइगु तथ्ययात ध्यानय् तयाः संसद्ं पला न्ह्याकेमाःगु आवश्यकता दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS