बौद्धतय्सं हे हइगु जुल ला हिन्दू राज्य ?

संसारया तसकं चिकूगु देय् खयां नं थःगु हे धर्म, संस्कृति व परम्परा दुगु देय् नेपाः खः । न्हापा ला जुजु धइम्हेसिया धर्म दइमखु, जनताया सुया छु धर्म नालाकाये यः व काये दु, अले जुजुं दक्व धर्मय् नं समान कथं कीर्ति तयेगु ज्या यानाच्वंगु इतिहासं क्यं । उकिया बाबजुद नेपाःया इतिहासय् द्वलंद्वः दँतक राजाया धर्म हे राज्यया धर्म जुयाच्वंगुलिं आः नं थथे हे खः अथवा जुइमाः धइगु खँयात सामान्यकथं काइ ।

लिपा जुजुपिं दक्व हे हिन्दु धर्मयात जक च्वछाइपिं जुयाः बुद्ध बूगु देसय् बौद्धतय् बांमलाःगु हवाल जुयावंगु नं गनं गनं इतिहासय् उल्लेख जू । व दक्व इतिहासयात फसं पुइकाः तःम्हेस्यां तःताजि आन्दोलन, मिहेनतया लिच्वः कथं आः नेपाःया संविधानय् नेपाःयात धर्मनिरपेक्ष गणतन्त्रात्मक राज्य धकाः च्वकेत ताःलाःगु जुल ।

अथे खयां नं नेपालय् आः नं थ्व धार्मिक समानता धइगु म्वाः, बरु छगू जक धर्म राज्यं घय्पुयातइगु व्यवस्था हे बांलाः, मेमेगु धर्मया मनूत बरु खितुंगालय् थहुँ धइगु धारणा छगू धर्मया छपुचः मनूतय्के दया हे च्वंगु खनेदनि । उकिं ला उमिसं इलय् ब्यलय् प्रचारात्मक ज्या यानाः नेपालय् हानं हिन्दू धर्मया बोलाबाला लिहां वइतिनि, थ्व धार्मिक समानता धइगु छिनभरया लागि जक खः धकाः ख्याच्वः बियाच्वंगु झी दक्वस्यां सि हे सिउ ।

उकिसनं विशेष यानाः नेपालय् हे गनं मदु थें बौद्ध देगः, बहाःबही इत्यादि कलात्मक सम्पदा स्वनिगलय् दुगु सुनां नं मखु धायेफइमखु । थ्व स्वनिगलय् द्वलंद्वः दँनिसें बसोबास यानावयाच्वंपिं नेवाःत बाहेक मेपिंत थुकिया श्रेय गुकथं वनी ? जबकि उमिगु हे ल्हातिइ जक थ्व दयेकेगु शीप अले थुकियात धर्मया हे छगू पक्ष कथं ब्याख्या यायेगु ज्ञान दु ।

अथे खयां नं नेवाःतय् दुने बौद्धत धाःसा तसकं म्हो जक दु धकाः तथ्यांक विभागं धयाच्वंगु दु । थुकियात हे बः बिइथें वंगुस्थानीय निकायया चुनाव जूबलय् नेवाःतय् दुने नं बौद्ध नेवाःतय्गु जनसंख्या आपाः दुगु त्वालय् हे हिन्दू राज्यया राजनीति यानाच्वंगु पार्टीयात यक्व भोट वन धइगु खँ न्यनेवं मनय् गर्खेसे मतायेकीपिं मनूत दइमखु ।

अले नेवाः बौद्धतय्सं भारतया प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी पाखें नेपाःयात हिन्दूराष्ट्र दयेकेत यक्व ध्यबा हःगु धइगु हुइनाभुइनायात क्वातुकी । थ्व यथार्थ खः कि आः नं थःत जन्मजात बौद्ध धायेके यःपिं नेवाःतय् हे हिन्दूराज्यप्रति मोह दनि, उमित थः स्वतन्त्र धर्मया रक्षक धायेकेगु स्वयां नं हिन्दू धर्मया एकमात्र राज जुइथाय् दास जुयाः म्वायेगुलिइ गर्व दु ।

थथे तप्यंक धायेबलय् यक्वसित यइमखु जुइ, थज्याःगु आलोचना ला सुनां नं सह याये फइ नं मखु, अथेसां थ्व यथार्थ स्वयां झी यक्व तापाः मजू धइगु हानं मेगु यथार्थ नं झीगु न्ह्यःने दु । झीगु स्वनिगलय् नकतिनि हे अज्याःगु ज्याझ्वः जुल । उकिं झी शिक्षित नेवाःत व दीक्षित बौद्धत गुलि सचेत धकाः झीत हानं छकः बिचाः याकाबिउगु दु ।

आः बुद्धया शिक्षा नालाः, बौद्ध धर्मया गुह्य स्वयाः गुह्य दीक्षा कयाः थःत वज्राचार्य धायेकेखंपिं ज्ञानी पण्डितत हे थःगु धर्मया स्वतन्त्र पहिचानया हत्या याइपिं जुसेंलि पिनेयापिं शत्रु माले हे म्वाःल । समाजं थ्व हे थुइकल ।

जुजु धइगु थौंया कन्हय् फुइगु रवाफया नां मखु । म्हिगः जम्मा प्यदँया जिम्मा कयावःपिं जनप्रतिनिधि धाःपिंसं ला जीवनभरिया लागि हे थःगु ल्हातिइ शक्ति लाःगु थें लाःथेपाःथे यानाः जनतायात कसा नकाच्वनी धाःसा गनं सिन्का छपू त्वःमथुसे मांअबुं कमेयाःगु तकं मखु, जनताया हिचतिइ कर कयाः सुखसयल भोगे यायेदुपिं जुजुपिंसं झन् थःगु शक्ति त्वःफिउगु गथे सह याइ ?

उमिसं थःगु वर्चश्व कायम यायेत अज्याःपिं निम्ह प्यम्ह मनूत थःगु ल्हातिइ तयातइगु ला स्वभाविक हे खः, अले व मनूतय्सं नं थः मालिकयात लय्तायेकेत थःगु बुद्धि व विवेक बरः तयाः जुजुयात गथे यः अथे यानाजुइगु नं छुं न्हूखँ मखु ।थ्व हे झ्वलय् विश्व हिन्दू महासंघया नामं चायेकातःगु छगू संस्थां छम्ह नेवाःयात न्ह्यःने तयाः येँया पुलांगु राजदरवार न्ह्यःने “हिन्दु अधिराज्य व राजसंस्थाया माग यायां” थीथी पूजा यात ।

वंगु चैत २१ निसें वैशाख १ गतेतक गुन्हुयंक उगु महायज्ञय् तान्त्रिक गुरुपिंसं हवन याइगु धइगु छगू किपा सहितया बुखँ वल । न्हापा महेन्द्र जुजुं थःगु सत्ता ल्यंका तयेत पंचायत हःबलय् बहुदलकथं दयेकातःगु पार्टीतय्त सतकय् थःगु अस्तित्व क्यनेगु तकं छूट मदु । तर गणतन्त्र वयेवं धाःसा जुजुयात इलय् ब्यलय् थःगु पह क्यनाच्वनेगु छुट बियातल, गणतन्त्रया सुन्दरता हे थ्व जुइ धकाः सकसिनं थुइका कायेमाः ।

किं जनतां खास हे कपाः मस्याकू । थुलि ला जुया नं च्वनेमालनि धाइपिं दु थन । थःगु मन तयेत व थःगु मनसुवा पुवंकेत द्यःया साथ काःवनीगु धइगु झीगु थज्याःगु धर्मं ग्रसित समाजय् गलत ज्या थें नं मच्वन ।

थ्व हे झ्वलय् छथ्वः वज्राचार्य गुरुजुपिंसं छ्यनय् पञ्चबुद्धया मुखः पुनाः गंवज्र न्ह्यःने तयाः पुजा यानाच्वंगु किपा सहित समाचारय् वल — “युवा विश्व हिन्दु महासंघया ग्वसालय् राष्ट्र कल्याण, दिगो शान्ति, राजसंस्था पुनःस्थापना तथा हिन्दु अधिराज्य रक्षार्थ श्री बज्रभैरव, श्री महाकाली तथा श्री हनुमानया आव्हान यानाः तन्त्रविधिपाखें अखण्ड हवन सहित श्री शिव गोरक्ष गोरखकाली महायज्ञ यायेगु ज्या यानाच्वंगु दु ।

… नितेश बज्राचार्य मुलाचार्य जुयाः न्ह्यानाच्वंगु थुगु पुजाआजाया महायज्ञय् सुरजमुनि बज्राचार्य, करुणामय बज्राचार्य, रोहिनी बज्राचार्य, रविन्द्र बज्राचार्य लगायत मेपिं गुर्जुपिंसं यज्ञ याना बिज्यागु खः । थुगु यज्ञय् लिलेन्द्र बज्राचार्य, दीपा बज्राचार्य, विमला बज्राचार्य लगायतपिंसं सहयोगीया भूमिका म्हितादीगु दु ।

तःधंगु हे मण्डप दयेकाः थुगु महायज्ञ यायेगु ज्या जुयाच्वंगु खःसा थुकीइ सिद्धानन्द बज्राचार्यजुं सल्लाह बियाच्वनादीगु दु ।” थ्व खँ किपा सामाजिक सञ्जालय् खनेदयेवं थुकिं छगू हलचल हल । स्वभाविक हे खः ।

गुगु धर्मयापिं भिक्षुपिंत व हे हिन्दु धर्मया आडय् नेपालं पितिनाछ्वयेगु थज्याःगु अमानवीय सजाय बिल, गुगु धर्मया अभियन्तापिं दशकौंनिसें नेपाःया दक्व धर्मयात समान अधिकार व स्टाटस दइगु यायेया निंतिं नेपाःयात हे हिन्दू राष्ट्र मयासे धर्मनिरपेक्ष यायेमाः धकाः आन्दोलन याना जुल, प्रहरीया कसा नयेगु जक मखु जेलय् हे च्वनेमाल, उगु हे धर्मं थःत राज यायेमाः, थःगु बल्ल बल्ल लूगु समानताया अनुभूति हाकनं धू जुइमा धकाः द्यःयाके फ्वनेथें आह्वान यायेगु धइगु सामान्य मनूतय् कल्पना स्वयां पिनेया खँ जुइ ।

अथे फ्वनेवं सुं द्यवं हिन्दू राज्य हयाबिउसां मबिउसां थ्व फ्वंग हे छगू प्रतीक जुल, नेवाः बौद्धतय्गु मनोबल क्वकायेत ।आः बुद्धया शिक्षा नालाः, बौद्ध धर्मया गुह्य स्वयाः गुह्य दीक्षा कयाः थःत वज्राचार्य धायेकेखंपिं ज्ञानी पण्डितत हे थःगु धर्मया स्वतन्त्र पहिचानया हत्या याइपिं जुसेंलि पिनेयापिं शत्रु माले हे म्वाःल । समाजं थ्व हे थुइकल ।

झी दक्वस्यां धयाच्वनागु खः, नेपालय् बुद्ध धर्म ल्यंकातयेगु ज्याय् स्वनिगःया वज्राचार्यपिनिगु तःधंगु योगदान दु । जुजुपिं बौद्धधर्मप्रति असहिष्णु जुयावःबलय् थन च्वंपिं बौद्ध वज्राचार्यपिंसं गथे यानाः जिल अथे यानाः बुद्धधर्मया रक्षा यानातल धकाः झीसं ब्वनाच्वना । थुकिया थःगु हे पहः, विशेषता दुगुलिं थुकियात नेवार बुद्धधर्म अथवा नेपालमण्डलया बुद्धधर्म धायेमाः धकाः विदेशी विद्वानतय्सं तकं धयाच्वंगु दु ।

झीथाय् न्हापा न्हापानिसें वज्राचार्यपिंत विद्वान व मार्गदर्शकया रुपय् हनाबना तयातःगु खः । छुं मसिलकि गुरुजुयाके छकः न्यना वा, धायेगु झीगु म्हुतुइ हे घानातःगु दु । उकुन्हु तिनि लमजुङय् नेपाःया थीथी जाति–जनजातिया प्रतिनिधित्व दुगु राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलन जुल । उकिया सभापतित्व यानादीम्ह हनेबहम्ह यज्ञमानपति वज्राचार्य ।

दक्वस्यां छप्वाः म्हुतुं सरकारं न्ह्याबलें बौद्धतय्त लखय् मिखा कंकाः हिन्दु जने याइगुलिं आः वइगु जनगणनाय् दक्व बौद्धतय्सं थःगु म्हसिका बौद्ध धकाः हे च्वकेगु अले जनगणनाय् बौद्धतय्गु ल्याः फयांफक्व यक्व खनेदयेकेगु धकाः पाःफःगु खः । थ्व ज्या जूगु गुलिचां मदुनिबलय् देय्या राजधानीइ दकलय् मध्येय् सःसिउपिं वज्राचार्यत स्वयम् हे पूजापाठ यानाः हिन्दुधर्मया एकाधिकार लित हयेत न्ह्यचिउगु खनाः मनूत अजू मचाइगु खँ हे मजुल ।

फेसबुकय् सलंसः कमेन्ट वल । वज्राचार्यप्रति पुलांगु इबि, तं इत्यादि दक्व प्वंकेगु थाय् थें नं जुल । थुलि धाःगु स्वयाच्वनेगु छखे सामान्य बौद्धतय्त हे पचे मजुइगु अवस्था वल धाःसा उखे झी वज्राचार्यतय्गु वःगु वःगु मछि संस्था दतं नं अथे मखु धकाः धाः वः मंत, स्वयाजक च्वन । उलिमछिस्यां कमेन्ट व शेयर याःगु खँ सःसिउपिं वज्राचार्यपिंसं मखंगु ला पक्का हे खइमखु ।

जितः म्हसिउपिंसं हे व्यक्तिगत फोन यानाः छु गथे धकाः न्यन, खँल्हाबल्हा जुल, तर उमिसं थथे हे धकाः कमेन्टय् च्वयेगु आँट मयाः । सत्य थथे हे खने दतकि सामान्यतयाः सम्मान व श्रद्धाया हकदार जुइमाःपिं गुरुजुपिं थुभनं अपमान व लान्छना फयाच्वनेमाल । थ्व दकलय् दुखद पक्ष जुल ।

निम्हप्यम्ह सःसिउपिंसं न्ह्यागु धाःसां झीगु समाजय् आः नं थजाः क्वजाःया भावना मतंनि, थिइत्यः थिइमत्यपिं दनि, लः चले मजूपिं, जा चले मजूपिं दनि । थुकियात हिन्दू धयाजूपिंसं ला संस्कार धकाः हे नालाच्वंगु दनि, तर थःत बौद्ध जक मखु बौद्धतय् नं आचार्य धाइपिं हे थज्याःगु अबौद्ध संस्कारयात बौद्धया ख्वापालं पुकाः जुयाच्वंगुलिं हे थथे इलय्ब्यलय् झी सकस्यां हनाबना तयातयापिं वा तयातयेमाःपिं बौद्ध गुरुजुपिंप्रति नेवाः बौद्ध समाज असहिष्णु जुल ला धकाः मनय् वंसा बांलाः ।

लिपा वयाः तिनि धर्मोदय सभाया महासचिव सागरमान वज्राचार्यजुं धयादिल — थुगु यज्ञनाप वज्राचार्य समाजया छुं नं संघ संस्थाया छुं नं प्रकारया सम्बन्ध मदु । निम्ह प्यम्ह गुरुजुपिंसं भौचा चीना वा जनै चिनाः सराद याः जुल धायेवं वज्रार्चायपिं सकसितं ब्व बिइगु वा कुंखिनेगु ठीक मजूथें च्वं ।

दक्षिणाया लालचं यानाः थथे मखुगु लँय् ब्वाँय् जुइपिं व ध्यबा कमे यायेगु जक लक्ष्य ज्वनाः ब्वाँय् जुइपिं गुरुजु धाःपिंत समाजं म्हसीकाः थुज्वपिंत अलग याना छ्वये फयेकेमाः । भगवान बुद्धं कनाबिज्यागु शिक्षायात झीसं लुमंकेनु “छुं नं बिषयवस्तुयात छाने यानाः भिंगु जक थःत कायेगु मभिंगुयात वांछ्वये सयेकि’’ ।

थथे जुयाः थुज्वःगु फालतु विषययात ध्याकुंचाय् वांछ्वयेनु । वज्राचार्यपिनिगु लक्ष्य हिन्दूराष्ट्र जुइफइ हे मखु धइगु हे वय्कःयागु मूखँ जुल । थुलि जुसेंलि दुनें दुनें तःताजि खँ जुल धइगु न्यनेदत । तर नं स्वनामधन्य विद्वान अले थीथी संघसंस्था कःघानाच्वंपिं वज्राचार्यपिनिपाखें अज्याःगु छुं खँ पिहां मवल ।

अले लिपा बैशाख ११ कुन्हु तिनि वज्राचार्य संरक्षण गुठीया प्रेस विज्ञप्ति पिदन— थ्व बौद्ध संस्था बौद्धधर्मया विपक्षय् गबलें वनीमखु व वनी धकाः कल्पना नं यायेफइमखु, अले थुकिया चाहना नेपाःयात छगू सुन्दर शान्त धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र दयेकेगु खः धकाः धयातल । थुकी युवा विश्व हिन्दू महासंघया ग्वसालय् जूगु उगु महायज्ञय् सुं वज्राचार्य गुरुजुपिं सहभागी जूगु खँय् थ्व संस्था वय्कःपिनिगु वैयक्तिक स्वतन्त्रताया विपक्षय् मदुगु व वय्कःपिंसं व्यक्तिगत रुपं याइगु वा याःगु गुगुं ज्याखँय् थुगु संस्थाया छुं सरोकार मदु धकाः नं धयातल ।

खयेत ला थ्व मेमेगु वज्राचार्य कर्मकाण्ड थें थ्व अन दुनेच्वंपिनिगु जक समुदायया वा पारिवारिक खँ जुयाः मेपिंसं चिउताः कायेमाःगु मदु थें नं च्वनी । तर जब नेवाःतय् दुने दक्वसिबे शिक्षित, फुपिं व सःपिं हे थुकथं मयायेमाःगु ज्या याःवनाच्वंगु खनी, उकिं उगु समुदाय अथवा बौद्ध नेवाःत थ्व छु जुल वा जुइत्यन धकाः चिउताः कायेगु स्वभाविक खः ।

थ्व हे कारणं सामाजिक सञ्जालय् गैरवज्राचार्यतय्सं सः थ्वयेकूगु खः । थुकियात थुकथं जक काःसा बौद्ध जुइगु व वज्राचार्य जुइगु धइगु छु खनी धकाः दुग्यंक दुहांवनाः खँ थुइकाः जक सारा समाजं मिखा ब्वइगु थज्याःगु खँय् ल्हाःतःसा बांलाइ धइगु खँ मतिइ वयाच्वन तिनि ।
नवायेमाःपिंसं नमवाःनि, दुनें दुनें यायेमाःगु याना हे च्वनतिनि धइगु थुइके ।

तर थ्व छगू घटनां नेवाः बौद्धत थःगु पहिचानया युद्धय् गुलित सचेत, सबल अले कटिबद्ध धकाः क्यनी, अले थुकिं आः नेपालमण्डलया बुद्धधर्म धकाः अध्ययन याःवइपिं विदेशी विद्वानय्सं झी नेवाः बौद्धतय्त गुकथं मूल्यांकन याइ धइगु मुख्य चिउताःया विषय जूवःगु दु । सकसियां भिं जुइमा ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS