बुंगद्यःया देगःपुनःनिर्माणय् समस्या हे समस्या

रासस- तःभुखाय् ब्वःगु प्यदँ फुनाः न्यादँ क्यने त्ययेकाः नं आतक नं स्वनिगःवासीतय् धार्मिक आस्थाया धरोहर जुयाच्वंगु बुंगद्यःया देगः पुनःनिर्माण जुइ फुगु मदुनि । गुथि संस्थानं स्वदँ न्ह्यः हे निदँया दुने निर्माण सम्पन्न यायेगुकथं प्रेरा, भेगिम व तुल्सी जेभी यानाः स्वंगू ठेकेदार कम्पनीनिसें ठेक्का सम्झौता याःगु खःसां नं ठेकेदार कम्पनीं इलय् ज्या याना मबिउगुलिं देगः पुनःनिर्माण यायेगु ज्याय् ढिलासुस्ती जुयाच्वंगु खः ।

वि.सं. २०७२ साल बैशाख १२ गतेया भुखाचं स्वनिगःया आपालं स्मारक व सम्पदास्थल क्षतिग्रस्त याःगु खः । उगु इलय् भुखाचं बुंगय् च्वंगु बुंगद्यःया देगः नं पाःताः जुइक दुना वयेवं अस्थायी टहरा दयेकाः द्यः तयातःगु खः ।

गुथि संस्थान मातहतया पाटन स्मारक संरक्षण तथा दरवार हेरचाह ज्याकूया प्रमुख काजीमान प्याकुरेलं अवधि सिधयेधुंकाः नं ज्या सिमधःनीगुलिं मेगु खुला थप जूगु धयादिल । वय्कलं धयादिल, ‘थप जूगु अवधि सिधःसां आतकया दुने ३५ निसें ४० प्रतिशत जक ज्या सिधःगु दु ।’ भुखाय् ब्वःगु हे दँय् माघ २ गते न्हापांखुसी प्रधानमन्त्री जुयादीगु इलय् केपी शर्मा ओलीं बुंगं हे भुखाचं क्षति जूगु संरचना पुनःनिर्माणया शुरुवात यानादीगु खः । थ्व देगःया थगुने हे ठेक्का सम्झौता सिधःगु ज्याकूया प्रमुख प्याकुरेलं कनादिल । वय्कःयाकथं लिपांगु सम्झौता सिधयेवं खुला थप जूगु खः । वय्कलं धयादिल, ‘थप जूगु खुलाया दुने नं अपेक्षा याःथें ज्या जुइ मफुत ।’

बुंगद्यःया देगः पुनःनिर्माणय् जुयाच्वंगु ढिलासुस्तीया कारणं स्थानीयवासी नं दुःखी जुयाच्वंगु दु । थ्व देगः पुनःनिर्माणया सम्झौता जुइवं हे ठेकेदारं थीथी त्वहः चिनाः निर्माणय् ढिलासुस्ती यानाच्वंगु बुंगद्यःया पांजु संघया अध्यक्ष यज्ञरत्न शाक्यं कनादिल । ठेकेदारं निर्माण शुरु जूगु इलंनिसें हे देगःया पुनःनिर्माणय् निर्माण सामग्रीया अभाव लगायतया कारण क्यनाः ढिलासुस्ती यानाच्वंगु वय्कलं धयादिल । देगः निर्माणय् प्रयोग जूगु अप्पाय् अंग्रेजी खँग्वः च्वयातःगु धासें स्थानीयवासींतकं छुं ई ज्या अवरुद्ध याःगु खः । वय्कलं धयादिल, ‘दक्ष ज्यामि म्हो जक ल्याखय् ज्याय् लगे याःगुलिं नं ढिलासुस्ती जुयाच्वंगु मेगु कारण खः ।’

टहराय् द्यः तयातयेबलय् असुरक्षित जुइगु पान्जु शाक्यं कनादिल । आः वंगु बाःछि न्ह्यवंनिसें ज्या ठप्प जुयाच्वंगु दु । वय्कःयाकथं देगः निर्माणय् दक्ष जनशक्ति मदया हे तःक्वः तःक्वः समस्या वयाच्वंगु दु । निर्माण सामग्री व जनशक्ति निगुलिइ नं ठेकेदार कम्पनीं हेलचेक््याइँ यानाच्वंगु वय्कलं धयादिल ।

देगः पुनःनिर्माण शुरु याःगु इलय् नं जगंनिसें हे समस्या वयाच्वंगु वय्कलं धयादिल । जगय् ल्वहं तःगु इलय् तकि तकि मिले यानाः तयेमाःथाय् गुगु धस्वाकाः व गुगु ग्वतुकाः लाथेपाथे यानाः तःगुलिं स्थानीयवासी विरोध याःगु खः । देगः निर्माणय् ठेकेदारं तराईपाखें दंगु भावं अप्पा झिके याःगु खः । वय्कलं धयादिल, ‘जिमिसं गबलें ल्वहं, अप्पा गबलें जनशक्तिया विषययात कयाः ठेकेदारयात धया वयाच्वनागु दु ।’ देगः निर्माणया प्रगत िस्वयेत राष्ट्रिय पुनःनिर्माण प्राधिकरणया पुचः बुंगय् वःगु इलय् ज्याय् तदारुकता क्यंसां नं ज्या यायेगुलिइ ढिलासुस्ती यानाच्वंगु स्थानीयवासीं धाःगु दु ।

शिखरशैलीया थ्व देगलय् ३६ फिट ताःहाकःगु सिँ आवश्यक जू । छगू हे सिं दयेके मफइगु जूगुलिं स्वंगू सिँ स्वानाः दयेकमाःगु प्रमुख प्याकुरेलं कनादिल । शिखरशैलीया उगु देगः निर्माण सुस्त गतिं जुयाच्वंगु खँय् स्थानीयवासीं गुनासो यायेवं ठेकेदारं वंगु छुं ला न्ह्यः देगः परिसरय् ज्या याःगु खः ।

गुथि संस्थानं ठेकेदारमार्फत यानाच्वंगु पुनःनिर्माणया दक्वं ज्याय् ढिलासुस्ती जुयाच्वंगु यल महानगरपालिकां न्ह्यथंगु दु । बुंगद्यःया देगः थें हे यलया आपालं सम्पदा पुनःनिर्माणय् ढिलासुस्ती जुयाच्वंगु महानगरया प्रमुख चिरिबाबु महर्जनं कनादिल । वय्कःयाकथं सरकारं ठेकेदारमार्फत यानाच्वंगु ज्या इलय् सम्पन्न जुइ फयाच्वंगु मदु । लिपांगु इलय् महानगरपालिकां सम्पदा मर्मत वा पुनःनिर्माणय् फत्तले स्थानीयवासीयात हे सहभागि याकेगु योजना तयाच्वनागु वय्कलं कनादिल । वय्कलं धयादिल, ‘पुनःनिर्माणया ज्या थुकथं लिबानाच्वंगु कारण मालाः सम्पदा पुनःनिर्माण याकनं यायेमाः ।’

यल लाय्कू लागाय् च्वंगु झिंछगू स्मारकया पुनःनिर्माण काठमाडौं उपत्यका संरक्षण कोष (केभीपीटीं) याःगु खः । उकीमध्ये कृष्ण द्यःया देगः लगायत गुंगू स्मारकया पुनःनिर्माणया ज्या सिधयेधुंकूगु दु । प्यम्ह नारायणद्यःया देगः व हरिशंकर यानाः निगः देगः पुनःनिर्माणया ज्या न्ह्यानाच्वंगु दुसा थुपिं निगलं देगः करिब लिपांगु चरणय् थ्यनेधुंकूगु दु ।

अथे हे यलया भिंद्यःया देगः, भाइदेगः, उग्रचण्डी देगः लगायत स्थानीयवासी सक्रिय रुपं पुनःनिर्माणय् लगे जुयाच्वंगु दु । बुंगःद्यःया देगः, क्वन्ति महाद्यःया देगः ठेकेदारमार्फत जुयाच्वंगु पुनःनिर्माणं धाःसा खास हे गति काये फयाच्वंगु मदु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS