नेपाल संवत् तिथिया कोडिङ्ग व डिकोडिङ्ग (नेसंतिकोडि) – २

प्रा.डा.भगवान दास मानन्धर

नेपाल संवत व्यवहारय् छयलाच्वंगु तरिका :
नेपाल संवत छ्यलीबलय् दँ दुने लाया ल्याः ईकथं फरक जुइगु, तिथित तुते जुइगु, तिथि दोहोरे जुइगु जुयाः ब्यवसाय, अफिस, सरकारी कार्यालयसछ्यलेत ज्या मछिना च्वंगु खनेदु । उकिं नेपाल संवत अफिसनाप स्वापू दुगु ज्याय् छ्यलेत थाकुचाः । अय्नं नेवाः व गैरनेवाःतय्सं (बाध्य जुयाः) थःथःगु कर्मकाण्ड, पुजापाठ, जात्रा आदि तिथि अनुसार तिमिला नगुमां (पात्रो)हे छ्यला वयाच्वंगु यथार्थ खः । छाय्धाःसा थ्व संवत जीवननाप स्वापू दुगु “जीवन्त संवत” खः । थौंकन्हय् या नगुमानय् (पात्रोय्) ने.सं., ई.सं. व बि.सं. छथाय् तुं छगू हे नगुमानय् (क्यालेन्डरय्) क्यनेगु यानाः नेपाल संवत थथे क्वय् बियातः थें यानाः चलनचल्ती व्यवहारय् छ्यलाच्वंगु दु :

क) नगुमानय् ने.सं.या तिथित प्रायः पारु, दुतिया …पुन्हि/आमइ धकाः खँग्वलं च्वयेगु (नेपाल संवत ११४० क्यालेण्डर, हलिं नेवाः गुथि ) याइ ।

ख) गोजीबाय् म्हिचापात्रोय् तिथि अंक च्वयेगु याइ तर थ्वः पक्षय्- पारु (१) निसें पुन्हि (१५) अले हाकनं गाः पक्षय्- पारु (१), दुतिया(२) धुंकाः छसिकथं यानाः चःह्रे (चतुर्दशी) (१४) वये धुंकाः वइगु आमइयात (३०) माने यायेगु (म्हिचा पात्रो, करुणामय पुजा सेवा खलः) ।

ग) नेपाल संवतयात प्राथमिकता बियाः पिदंगु छगू नगुमां (पात्रोय्) धाःसा थ्वः पक्षय्- पारु (१) निसे पुन्हि (१५) धुंकाः थुगु अंकया क्रमबद्धतायात निरन्तरता बियाः गाः पक्षय्- पारु (१६) च्वयाः, दुतिया (१७) च्वयाः अन्तय् आमइ (=३०ं१ं१) न्हि च्वयेगु (सुर्द्यः क्यालेन्डर नाप मिले यायेकथं) (नेपाल संवत ११४० क्यालेण्डर, नेपालिज फेसन होम) । थथे याइबलय् न्हिल्याः छसिकथं वनाः न्हिल्याः मतं तर तिथि तिमिला नगुमां (पात्रो)या घडी पला म्ह्व जू वनीगु खनेदु ।

घ) तिथि च्वयेत चलनचल्ती व्यवहारय् अप्वः थें यानाः नेपाल संवतया दँ अंक च्वयाः ला व न्हिल्याः खँग्वलं च्वयेगु(छ्यलेगु याइ । दसु, ने.सं ११४० दिल्लागाः दुतिया । थथे नेपाल संवतयात व्यवहारय् छ्यला च्वंसां नं अफिसनाप स्वापू दुगु ज्याय् छ्यलेत धाःसा मछिं । उकिं नेपाल संवतयात ईकथं कम्प्युटर प्रणालीइ दुथ्याके माःगु खनेदत ।

नेपाल संवत व्यवहारय् छयलेत तिथिया कोड च्वयेगु तरिका विकास :
तिथियात कम्प्युटरया प्रणालीइ दुथ्याकेत कम्प्युटरया भाषा (कोडिङ्ग) हे छ्यले माः । व धयागु च्वयेबलय् तिथि खँग्वलं (आखः) मच्वसें अंक जक च्वये माल व न्हिल्याः, ला, दँ न्यंक चीधं निसें तःधंक छसिकथं मिले जुयेमाल । व्यवहारय् झीसं गथे तिथि नवाइ/च्वइ/छ्यली वहे अनुरुप नेपाल संवत कोडिङ्ग दयेके माःगु दु। व धयागु छगू लाया, थ्वः पक्ष व गाः पक्षया अंकं (१) निसें (१५) तक न्हिल्याः सिमित जुइयेमाः ।

थन जनजीवनया व्यवहारिक स्तरय् अःपुइक नेपाल संवत छ्यलेत खँग्वलं जक मच्वसें अंक च्वयेगु तरिका (दसु १ व २) व कम्प्युटर प्रणालीया कोडिंग तरिकां (दसु ३) क्वय् बियातःगु दु । दसु, यदि थौं नेपाल संवत ११४० थिंलाथ्वः पन्चमि आइतबाः खः धकाः व्यवहारय् च्वये माल धाःसा
थथे यानाः च्वये माः –

दसु १) ने.सं. ११४०/२ थ्वः/५/१बाः थन, ने.सं. ११४० =नेपाल संवत ११४०, २ थ्वः = थिंलाथ्वः, ५ = पन्चमि , १ बाः = आइतबाः खः ।

थुकियात अंग्रेजी भासं च्वयेबलय् थथे च्वये फइ । N.E. 1140.2T.5.1D

थन, N.E. 1140 = Nepal Era 1140, 2T = Thila tho, 5 = Panchami, 1D = Sunday खः ।

बाय्

दसु २) ने. सं. ११४०/२,१/५,१ थन, ने. सं ११४० = नेपाल संवत ११४०; २,१ = (२)थिंला, (१) थ्वः ; ५,१ = (५) पन्चमि तिथि, (१) आइतबाः ख ।

थुइत अंग्रेजी भासं च्वयेबलय् थथे च्वये फै । N.E. 1140. 2,1.; 5,1

थन, N.E.1140 = Nepal Era 1140; 2,1 = (2)thila, (1)tho; 5,1 = (5) Panchami, (1) Sunday खः ।

बाय्

(कोडिंग) दसु ३) ने.सं. ११४०/२१/५१ थुकित ब्वनेत, ११४०/(२) (१ं)/(५)(१) यानाः ब्वनेमाः, थन, ने. सं. ११४० = नेपाल संवत ११४०; २१ = (२)थिंला, (१) थ्वः, ५१ = (५) पन्चमि तिथि, (१) आइतबाः खः ।

थुइत अंग्रेजी भासं च्वयेबलय् थथे च्वये फै । N.E. 1140.21.51

थुकित ब्वनेबलय्, 1140.(2)(1).(5)(1) यानाः ब्वनेमाः,

थन, N.E.1140 = Nepal Era 1140; 21 = (2)thila, (1)tho; 51 = (5) Panchami, (1) Sunday खः ।

नेपाल संवत च्वयेगु व कम्प्युटरया प्रणालीइ कोडिङ्गयात डिकोडिङ्ग दुथ्याकेगु सूत्र : 
व्यवहारय् नेपाल संवत अःपुक्क छ्यलेत कोडिंग तयार जुल धाःसा वहे कोडयात कम्प्युटरया प्रणालीइ दुथ्याकेत डिकोडिङ्ग विकास यायेमाःगु मेगु हात्थ्या खः । डिकोडिङ्ग कम्प्युटरया प्रणालीइ दुथ्याकेत सकतां तिथिया न्हि, ला, अनला (अधिकमास) व न्हंला (क्षयमास) आदि दक्वया कथंहंक ९कभत्रगभलअभ० मिले जुइमाः धाःसा थुपिं दथुइ नं थः थः थवंथः (सिक्वेन्स) मिले जुइगु चूलाये माःगु जुयाच्वन ।

कथंह…

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS