चित्लाङ (रासस) – नेवाः वस्ती जुया वनीगु प्राचीन लँपु भीमफेदी-कुलेखानी-चित्लाङ-थक्वाः मार्गया स्तरोन्नति याइगु जूगु दु । पुरातात्विक,ऐतिहासिक व धार्मिक महत्वया सम्पदा दुगु चित्लाङयात स्वायेत थ्व मार्गया स्तरोन्नति यायेत्यंगु खः ।
त्रिभुवन राजपथ संचालनय् वये न्ह्यः तक थ्व लँपु स्वनिगः दुहां वयेगु मू लँपु जुयाच्वंगु दु। थ्व लँपु साविकया चित्लाङ गाउँपालिका व थौंकन्हय् थाहा नगरपालिका ९ व १० य् लाः । संस्कृति व इतिहास अध्ययन याइपिनिगु निंतिं महत्वपूर्ण गन्तव्य कथं विकास जुयाच्वंगु चित्लाङया न्हापाया नां चित्रापुर खः । लिपा चैत्य वनेगु लँपु जूगुलिं थ्वया नां चैतलाङ जुलसा लिपा अपभ्रंश जुयाः चित्लाङ धायेगु यानाहःगु स्थानीयवासीतय् धापू दु ।
नेपाःया यक्व हे शासक व शासनकालया साक्षी जुयाच्वंगु थाय् खः चित्लाङ । उकिं थ्व थाय्यात लिच्छवीकाल निसेंया प्रमाण कथं कायेगु याः । २३ सय दँ पुलांगु थ्व गामय् लिच्छवीकालिन वास्तुकला व सम्पदा यक्व दु। लिच्छवीकालं निसें हे येँ नं तराइपाखे वनीपिं मनूत चन्द्रागिरी पुलाः चित्लाङ जुयाः वनीगु खः । सर्वसाधारण जक मखु मल्लकालीन जुजु व राणात नं तराई वये-वने याइबलय् थ्व हे लँपु जुयाः वनीगु खः । राणा प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणा नं बेलायत वंबलय् थ्व हे लँपु जुयाः वंगु इतिहासकारतय् धापू दु। मेम्ह राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शम्शेरं शिकार याःवनेबलय् च्वनेत दयेकातःगु पाहाँ छेँ व दरवारया भग्नावशेष नं थन अझं दनि । अथेहे भारतया सम्राट अशोक स्वनिगः दुहां वःबलय् थ्व हे लँपु जुया वःगु व थन चिलबगा चैत्य दयेका थकूगु खः । थ्व चैत्य आः धाःसा संरक्षणविहिन अवस्थाय् लानाच्वंगु दु।
त्रिभुवन राजपथ दयेकेधुंकाः चित्लाङ सुनसान जूवंगु खः । उकिं छगू इलय् याकःला लानाच्वंगु वस्ती थें जुयाच्वंगु थ्व थासय् थ्यंकेत आः प्राचीन लँपुयात हे स्तरोन्नति यायेत्यंगु खः । थुकियात कयाः बागमती प्रदेशया भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालयं छगू अन्तक्रिया ज्याझ्वः नं याःगु दु। ज्याझ्वलय् न्ववानादिसें प्रदेशया भौतिक पूर्वाधार विकासमन्त्री रामेश्वर फुँयालं प्राचीन नेपालया इतिहासय् थीथी वंशया जुजु व ऋषिमुनिपिंसं यात्रा यायेबलय् थ्व हे लँपु छ्यला वयाच्वंगु इतिहास दुगु खँ धयादिल । चित्लाङया ऐतिहासिक पक्षया संरक्षण यानाः प्राचीन मार्गयात तब्या यानाः पक्की दयेके आवश्यक जूगु खँ धयादिसें वय्कलं थ्व लँपु स्तरोन्नति यायेत स्वंगुलिं तहया सरकारलिसे समन्वय यानाः ज्या न्ह्याकेगु खँ धयादिल ।
पुरातात्विक, ऐतिहासिक, धार्मिक महत्वया सम्पदातय् मस्यनी कथं थानकोट व चित्लाङ सतक खण्डया याकनं दयेकेमाःगु खँ स्थानीय समाजसेवी व पुलांम्ह शिक्षक बुद्धरत्न मानन्धरं धयादीगु दु। चित्लाङयात जुजु अंशुवर्मां ग्वाःतय्त उपहार बीगु गां धकाः नं धाइ । अथेहे थन द्वापरयुगय् सप्तऋृषिपिं म्वःल्हुइगु सप्तश्रीधारा नं सम्पदा कथं दुगु खँ स्थानीयवासीतय्सं धायेगु याः ।
LEAVE YOUR COMMENTS