बुद्धया अस्थि दुगु रामग्रामय् जियोफिजिक्स सर्भे
भगवान गौतमबुद्धया अस्थिधातु दुगु थाय् पश्चिम नवलपरासीया रामग्राम–७ उजौनीस्थित रामग्राम स्तुप क्षेत्रय् तत्काल भौगर्भिक अध्ययन (जियोफिजिकस सर्भे) शुरु जूगु दु । रामग्राम नगरपालिका–७ उजौनीस्थित भगवान गौतमबुद्धया अस्थिधातु दुगु स्थल स्तुप क्षेत्रय् सर्भे शुरु जूगु खः ।
थ्व थाय्या महत्वपूर्ण विशेषता धइगु थनच्वंगु तःधंगु स्तुप खः, गुकिया हाकं १० मिटर दुसा ब्या २३ दशमलव ५ मिटर दु । युनेस्कोया युके एलायन्सया आर्थिक ग्वाहालि, बेलायतया दुरह्याम विश्वविद्यालय, पुरातत्व विभाग व लुम्बिनी विकास कोषया सहकार्यय् भौगर्भिक अध्ययनया ज्या न्ह्याकूगु खः ।
उकिया निंतिं बेलायतया विज्ञतय् छगू पुचः नवलपरासी वनाः ज्या न्ह्याकूगु खः । उगु पुचलं थ्व हे वइगु मंसिर १ गतेतक भौगर्भिक अध्ययनया ज्या याइ ।नेपाःया सरकारी ज्याकुथिइ भौगर्भिक अध्ययन यायेत माःगु उच्च प्रविधि व मेशिनरी उपकरणलिसें आवश्यक विज्ञ जनशक्ति मदुगु ।
उकिं उगु ज्याया निंतिं आवश्यक उपकरणसहित बेलायतया दुरह्याम विश्वविद्यालयया विज्ञतय् पुचः नेपाः वःगु लुम्बिनी विकास कोषं न्ह्यथंगु दु । रामग्राम स्तुप क्षेत्रय् दुगु पुरातात्विक संरचनात गनतक न्यना वनाच्वंगु दु धइगु खँय् बृहत रुपय् उगु क्षेत्रय् जियोफिजिक्स सर्भे यायेगु ज्या जुइ ।
थुकिया लक्ष्य धइगु वइगु दिनय् व्यापक रुपय् उगु क्षेत्रया अनुसन्धान यायेगु जूगु पुरातत्व विभागया पुरातत्व अधिकृत रामबहादुर कुँवरं कनादी । भौगर्भिक अध्ययन अन्तर्गत प्रविधि व उपकरणपाखें जमिनया सतहं करिब २ किलोमिटरतकया बनोटया अवस्थायात किपा व एक्स–रे थें कैद याये फइ धाःगु दु ।
गुकियापाखें उगु रिपोर्टया लिधंसाय् आवश्यक थाय्या पहिचान यानाः उत्खनन्या ज्यायात ग्वाहालि नं जुइ । सर्भेपाखें जमिनयात गुगुं नं म्हुइगु वा गाः खनेगु ज्या मयासे जमिनया क्वय् च्वंगु भग्नावशेषया अवस्था पत्ता लगे यायेगु याइ ।
गुगु गुगु क्षेत्रय् गज्याः गज्याःगु भग्नावशेष व पुरातात्विक महत्वया वस्तुत दयाच्वंगु दु धइगु पत्ता लगे याये फइगु लुम्बिनी विकास कोषया पुरातत्व अधिकृत हिमाल उप्रेतीं कनादिल । थुगुसी उगु थासय् भौगर्भिक अध्ययनपाखें आः वइगु दिनय् रामग्राम स्तुप क्षेत्रय् जुइगु उत्खनन् व अन्वेषण यायेत नं सहज जुइगु अपेक्षा याःगु दु ।
थ्व सर्भें स्तुप क्षेत्रय् गन गज्याःगु संरचना दु धइगु नं सीके फइ ।थ्व स्वयां न्ह्यः झिंगुदँ न्ह्यः सन् १९९९ लय् स्तुपाया पश्चिमपाखे सर्भे यानाः उगु हे दँय् पुरातत्व विभागं उत्खनन् नं याःगु खः । उगु थासय् भगवान गौतमबुद्धलिसे सम्बन्धित बुद्धकालीन भग्नावशेष, चाया थीथीकथंया थलबल लगायत थीथी भग्नावशेष थ्व स्वयां न्ह्यः हे लुया वयेधुंकूगु दु ।
रामग्राम स्तुपाय् झिंगुदँ लिपा बल्ला हाकनं जियोफिजिक्स सर्भेया ज्या न्ह्याकूगु खः । स्तुपाया जःखःया क्षेत्रय् वृहत् सर्भे यानाः उत्खनन्यात न्ह्यःने न्ह्याकेगु लुम्बिनी विकास कोषं न्ह्यथंगु दु । थुकियापाखें आः रामग्राम स्तुपया विकास नं तीव्र रुपं जुइगु आशा ब्वलना वःगु दु ।
रामग्राम स्तुपा युनेस्कोया विश्व सम्पदाया सम्भावित धलखय् लानाच्वंगु दु ।
भगवान गौतमबुद्धया न्हय्गू अस्थिधातुमध्ये छगू जक छकुतिं अस्थिधातु थुगु रामग्राम स्तुपा क्षेत्रय् दुगु धायेगु याः । थ्व क्षेत्रय् पुरातात्विक अन्वेषण यायेगु चिउताः सन् १८९६ निसें हे शुरु जूगु खः ।
चिनिया यात्री फासियान (न्यागूगु शताब्दी) व युवान चाङ (न्हय्गूगु शताब्दी)या यात्रा विवरणया लिधंसाय् पुरातत्व विभागया बाबृकष्ण रिजालंबुद्धया अस्थि तयाः दयेकातःगु च्यागू स्तुपामध्ये थ्व रामग्राम स्तुपा खः धकाः पहिचान याःगु रामग्राम स्तुपा क्षेत्रय् तयातःगु जानकारीमूलक सुचं सूचनापाटीइ न्ह्यथनातःगु दु ।
ताःई तक उत्खनन् मजूगुलिं रामग्राम स्तुपा महत्वपूर्ण क्षेत्र जुयाः नं ध्याकुनय् लानाच्वंगु व आः लुम्बिनी विकास कोषं रामग्रामया विकासय् चिउताः क्यंगुलिं रामग्रामया थप विकास जुइगु खँय् स्थानीयवासीत नं आशावादी खने दया वःगु दु ।
रामग्राम स्तुपा व पण्डितपुरय् उत्खननया झ्वलय् लुया वःगु प्राचीन व पुरातात्विक वस्तु उगु हे थासय् संग्रहालय दयेकाः तयेमाःगु स्थानीय रामग्राम पर्यटन विकास संस्थाया अध्यक्ष शम्भूप्रसाद उपाध्ययं कनादिल ।
LEAVE YOUR COMMENTS