नेपाः व चीनया सम्बन्ध
थगुने अक्टोबरय् ५५ किलोमिटरया दकलय् ताःहाकःगु हङकङ–झुहाइ–मकाउ सामुद्रिक ताँ दयेकाः विश्वयात अजू चायेकूगु चीनं थुगु हे दँय् सेप्टेम्बरय् बेइजिङय् तःधंगु दाशिन इन्टरनेशनल विमानस्थल दयेकाः मेगु चमत्कार थप याःगु दु । विश्वया हे दकलय् न्याद्वः दँया सभ्यता कुबियाच्वंगु चमत्कारकर्ता चीनया राष्ट्राध्यक्षया २३ दँ लिपाया नेपाः भ्रमण सुखद यायेत नेपाः भौतिक व मानसिक रुपं तयार जूगु खः ।
पीदँ न्ह्यवंनिसें तीव्र आर्थिक विकासय् लगे जुयाच्वंगु शक्तिशाली राष्ट्रमध्येया शक्तिशाली राष्ट्रपति सी जिनपिङया नेपाः आमगनया भ्रमण तालिकां मोहनि नखःया इलय् मेगु रौनकता वा मेगु छगू चखःयात तना बिउगु दु । पौराणिक कथनयात माने यायेगु खःसा महाचीनया पञ्चशीर्ष पर्वत (उ थाइ शान अर्थात छिङ लियाङ)पाखें बोधिसत्व महामञ्जुश्री स्वयम्भू दर्शन यायेत नेपाः वःगु व च्वबहाःया गल्छिइ खड्गं पालाः लः पित छ्वयाः थौंया येँ देशय् बस्ती योग्य दयेकूगु खः ।
चिनिया भिक्षु नापं अनुवादक फाहियानं न्यागूगु शताब्दीइ भारत, श्रीलंका व लुम्बिनी भ्रमण व न्हय्गूगु शताब्दीइ हुएन साङं पाकिस्तान, बंगलादेश, भारत व नेपाः भ्रमण यानाः बौद्ध धर्मसम्बन्धी दस्तावेजया अनुवाद याःगु खः । नेपाःया बौद्ध भिक्षु बुद्धभद्र, विदुषी म्ह्याय्मचा भृकुटी व कलाकार अरनिकों छसिकथं न्यागूगु, न्हय्गूगु व झिंस्वंगूगु शताब्दीइ चीनयात बिउगु बौद्ध धर्म व कलासम्बन्धी योगदानं नं चीनं थःगु कला संस्कृतिइ गर्व याये खनाच्वंगु दु ।
निगू देय्या दथुइ थुकथंया मित्रता व विश्वास थौंतक नं कायम दु व निगुलिं पक्षं छम्हं मेम्हेसित ग्वाहालि यायेगु क्रम न्ह्यााच्वंगु दु । सन् १९५६ निसें आर्थिक व प्राविधिक यायेगुलिइ लगे जूगु चीनं विगतय् नेपालय् अरनिको राजमार्र्ग, येँनिसें ख्वपतकया सतक, पृथ्वी राजमार्ग, नारायणघाट मुग्लिन सतक, गोरखा नारायण्घाट सतक, येँ–ख्वप ट्रलीबस सेवा, येँ दुनेया चक्रपथ, येँ–बागलुङ सतक, सेती खुसिया ताँ, रसुवागढी–स्याफ्रबेसी सतक, बाँसबारी छाला जुत्ता कारखाना, हेटौंडा कपडा उद्योग, हरिसिद्धि इँटा कारखाना, भृकुटी कागज कारखाना, लुम्बिनी सुगर मिल्स, सुनकोशी जलविद्युत् प्लान्ट, पोखरा वाटर कन्सरभेन्सी एण्ड इरिगेशन प्रोजेक्ट, सुनकोशी इलेक्ट्रिसिटी ट्रान्समिशन प्रोजेक्ट, बिपी कोइराला स्मृति क्यान्सर अस्पताल भरतपुर, निजामती अस्पताल, राष्ट्रिय आयुर्वेद अनुसन्धान केन्द्र, येँ व यलय् स्पोर्टस् कम्प्लेक्स, च्याक्वःगु साफ गेम्सया निंतिं कासा सुविधा, नेशनल ट्रडिङ कम्प्लेक्स, येँ व वीरगंजय् माल गोदाम, राष्ट्रिय सभागृह, अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, सेती पुल पोखरा सुदृढीकरण, नेपाल टेलिभिजनयात ग्वाहालि, पोलिक्लिनिक इन्ष्टिच्यूट भ्वत, खासा–येँ अप्टिकल फाइबर, प्रकृति संरक्षण कोष अनुसन्धान केन्द्र, चिकित्सा उपकरण, निर्वाचन सामग्री लगायत आपालं क्षेत्रय् ग्वाहालि याःगु दु ।
नेपाःया बौद्ध भिक्षु बुद्धभद्र, विदुषी म्ह्याय्मचा भृकुटी व कलाकार अरनिकों छसिकथं न्यागूगु, न्हय्गूगु व झिंस्वंगूगु शताब्दीइ चीनयात बिउगु बौद्ध धर्म व कलासम्बन्धी योगदानं नं चीनं थःगु कला संस्कृतिइ गर्व याये खनाच्वंगु दु । निगू देय्या दथुइ थुकथंया मित्रता व विश्वास थौंतक नं कायम दु व निगुलिं पक्षं छम्हं मेम्हेसित ग्वाहालि यायेगु क्रम न्ह्यााच्वंगु दु ।
चीनया त्यासा व अनुदानय् थौंकन्हय् संचालनय् दुगु परियोजनाय् माथिल्लो त्रिशुली ३ ए जलविद्युत, उत्तरया १० गू जिल्लाय् खाद्य सहयोग, चक्रपथ सुधार, चीनय् अध्ययनया निंतिं छात्रवृत्ति आदि दु । हिमाल पारी दुगुलिं विकटताया कारणं चीनलिसे नेपालं गुलि लबः कायेमाःगु खः, उलि खनाच्वंगु मदु ।
नापनापं हे धइथें प्रजातन्त्र व जनगणतन्त्र प्राप्त याःगु नेपाः व चीन दथुया विकास व समृद्धिया थ्व गाः ल्हाकेत वर्तमान सरकारं शुरुंनिसें हे समृद्ध नेपाल सुखी नेपालीया नारा ज्वनाः छुं महत्वकांक्षी योजना दयेकाः न्ह्याः वंगु दु । थ्व स्वयां न्ह्यः प्राय न्यने मदुगु अन्तर्राष्ट्रिय रेल, लः जहाज, सुरुङमार्ग, पाइपलाइन, अन्तरदेशीय पाइपलाइन थेंज्याःगु विषयं झीसं विचाः यायेगु, योजना व बजेटय् प्राथमिकताय् लाःगु दु ।
व वर्तमान व भावी पुस्तायात आशाया संचार याकूगु दु । सन् १९७८ य् नेता देङ सियाओपिङया पालंनिसें आन्तरिक व विश्व आर्थिक खुल्लापनय् दुहां वयेधुंकाः चीनं पीदँया दौरानय् ८० गू करोड जनतायात गरिबीपाखें मुक्त सन् २०२० लय् शुन्य यायेगु योजनाय् लगे जुयाच्वंगु दु ।
विश्वया सकल मानवया मंकाः भविष्य जूगु तायेकाच्वंगु चीन बेल्ट एण्ड रोड इनिसियटिभया माध्यमं विश्वया देय्तलिसे आर्थिक सामाजिक साझेदारी यायेत व आर्थिक प्रतिफल इना कायेत इच्छुक जुयाच्वंगु दु । विश्वया दकलय् तःधंगु जनसंख्या, बजार अर्थतन्त्रमार्पmत निगूगु तःधंगु अर्थतन्त्र जुयाच्वंगु चीनया आर्थिक वृद्धिदर स्वीदँ तक दोहोरो अंक, प्रतिव्यक्ति आय करिब १० हजार अमेरिकी डलर व कुल गार्हस्थ उत्पादन करिब १४ ट्रिलियन (छगू ट्रिलियन बराबर हजार अर्ब) थ्यनेधुंकूगु दु ।
संसारया हे दकलय् तःधंगु क्षमताया उद्योग, विश्वया निगूगु निर्यातकर्ता, आपालं देय्लिसे अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार व विश्वया हे दकलय् अप्वः वैदेशिक मुद्रा सञ्चित जुयाच्वंगु देय्या रुपय् म्हसीका वयाच्वंगु चीनलिसे मेमेगु देय्लिसेया तुलनाय् नेपाःया व्यापार द्यापं दकलय् अप्वः करिब निगू अर्ब तका दु ।
नेपाःयात च्याद्वः स्वयां अप्वः वस्तुइ शुन्य भंसार दर बिउसां नं चीनय पर्याप्त निर्यात याये मफुगु अवस्थाय् चिनिया लगानीकर्तां नेपालय् लगानी यानाः उत्पादन अप्वयेकेगु व निर्यातय् ग्वाहालि यायेमाःगु खनेदु । जःलाखःलाया शान्ति व समृद्धिइ हे थःगु लसता खंकीम्ह व जःलाखःलाया स्थिरतां हे थःगु स्थिरताय् नं तिबः जू वनीगु तायेकीम्ह चीनलिसे नेपालं कडा मेहनतपाखें समृद्धि हासिल यायेगु गुण सयेके फइ ।
भ्रष्टाचारप्रति कठोर नियन्त्रण यायेगु तरिका सयेके फइ । जलवायु परिवर्तनपाखें आक्रान्त नेपालं चीन थें हे वातावरण प्रदूषण नियन्त्रणया ज्याझ्वः नं हये फइ । थौंया अत्याधुनिक युगय् पासापाखें पासां काये फइगु उपहार समृद्धि व सुखया उपायरुपी ज्ञान खः, गुगु मञ्जुश्रीया देय्या सीया नेपाः भ्रमणं नेपालं काये फइगु आशा याये फइ ।
LEAVE YOUR COMMENTS