दुव्र्यसनीतय् तथ्यांक काइगु
देशय् न्हय्दँ लिपा लागू वासः प्रयागकर्ताया अवस्था बारे सरकारं अध्ययन यायेत्यंगु दु । सरकारं थ्व स्वयां न्ह्यः वि.सं. २०६९ लय् लागू वासः प्रयोगकर्ताया सर्वेक्षण याःगु खः । थगुने सरकारया नीति तथा कार्यक्रमय् प्रयोगकर्ताया अवस्था अध्ययन यायगु न्ह्यथनातःगु खः ।
‘अध्ययनया निंतिं प्रक्रिया शुरु जुइधुंकूगु दु, केन्द्रीय तथ्यांक विभागं नं आवश्यक ज्या यानाच्वंगु दु, संयुक्त रुपय् योजना निर्माण जुइधुंकाः गणकत फिल्डय् खटे यानाः तथ्यांक कायेगु शुरु जुइ’, गृहमन्त्रालय लागूवासः नियन्त्रण शाखाया अधिकृत पूर्णचन्द्र सुवेदीं धयादिल ।
वय्कलं वास्तविक विवरण संकलन यायेधुंकाः न्यूनीकरणया निंतिं रणनीति दयेकेत सहज जुइगु धयादिल ।
न्यागू खण्डय् आवश्यक न्ह्यसःया धलः तयार जुइधुंकूगुलिं मन्त्रालय खर्च व ज्याझ्वःया योजना निर्माण क्रमय् दु । आन्तरिक तयारी क्वचायेवं गणकत फिल्डतय्त फिल्डय् खटे याइगु जुयाच्वंगु दु । गृह मन्त्रालयं १५ गू लाख विनियोजन याःगु खःसां नं अध्ययनय् झण्डै छगू करोड लगे जुइगु अनुमान याःगु दु ।
कार्यक्रम तयार जुइधुंकाः बजेट व्यवस्थापन यानाः चालू आर्थिक दँया दुने विवरण संकलनया ज्या क्वचायेकेगु योजना दुगु शाखा अधिकृत सुवेदीं कनादिल । थुगुसी विशेष सफ्टवेयरपाखें प्रविधिया प्रयोग यानाः तथ्यांक काये त्यनागु जूगुलिं तत्कालया तत्काल विवरण गृह मन्त्रालयपाखें यकिन याये फइ ।
थ्व स्वयां न्ह्यः वि.स. २०६९ या अध्ययनय् नेपालय् लागू वासःया प्रयागकर्ता दँय्दसं ११ दशमलव ३६ प्रतिशतं वृद्धि जूगु क्यंगु खः । लागू वासः प्रयोगकर्तातय्के एचआइभी, हेपाटाइटिस लगायतया ल्वय्या संक्रमण जुइगु अप्वः जोखिम दु । लागू वासः प्रयोगया कारणं छेँय् ल्वापु जुइगुनिसें कयाः दुर्घटना, सामाजिक अपराध, व्यभिचार ब्वलीगु व परिवार हे विखण्डन जुइगु अवस्थाया सिर्जना जुइ ।
वि.सं. २०६३ लय् स्वयां २०६९ सालय् प्रयोगकर्ता ९८ प्रतिशतं अप्वःगु क्यंगु दु । उगु इलय् ४६ हजार ३०९ प्रयोगकर्ता दुगु खः । गृह मन्त्रालयं आः छगू लाख ख्वीद्वः थ्यंगु अनुमान याःगु दु ।
लागू वासः नियन्त्रण ऐन २००३३ य् दण्डनीय धयातःगु लागू वासःया ओसारपसार, विक्री वितरण, प्रयोग व संचय थेंज्याःगु गतिविधि नियन्त्रणया निंतिं थुगुसीनिसें सरकारं स्थानीय तहयात हे जिम्मेबार दयेकेगुकथं ‘मार्गदर्शन’ याःगु दु । थुगुसीया अध्ययनय् प्रयोगकर्ताया अध्ययन, पेशा, सुर्तीजन्य पदार्थ कयातःगु दु वा मदु ? अय्लाः, गाँजा, अफिम, नशालु इन्जेक्सन काःगु दु कि मदु ?
दुसा ग्वःला, ग्वःदँ न्ह्यवंनिसें कयातःगु खः धइगु न्ह्यसःया धलः तयार याःगु दु । सुवेदीं न्ह्यसलय् उल्लेख जुयाच्वंगु विषय थप जानकारी बियादिसें धयादिल, ‘लागू वासः गनं प्राप्त यानादीगु खः ?, इन्जेक्सन गुकथं उपलब्ध जुइ ? छिगु पुचलय् प्रयोग याइपिं ग्वःम्ह दु ? छेँय् मेमेपिं सुनां सुनां प्रयोग याइ ? धइगु थेंज्याःगु न्ह्यसःया धलः तयार याःगु दु ।’
थ्वयां न्ह्यः वि.सं. २०६९ या अध्ययनय् नेपालय् लागू वासःया प्रयोग दँय्दसं ११ दशमलव ३६ प्रतिशतं वृद्धि जूगु क्यनातःगु खः । उगु इलय् ७८ प्रतिशत पासाभाइपिनिगु संगतं दुव्र्यसनी जूगु खः । पारिवारिक तनाव, जीवनया असफलता लगायतया कारणं तकं दुगु खनेदुगु खः ।
दकलय् अप्वः ५१ प्रतिशत मांअबुनापं दुपिंसं प्रयोग यायेगु यानाच्वंगु खःसा २० प्रतिशत मांनापं दुपिंसं जक प्रयोग याइगु खः ।
अबुनाप च्वनाच्वंपिं धाःसा न्यून मात्रा ० दशमलव ४ प्रतिशत जक प्रयोगकर्ता दुगु अध्ययनं क्यंगु खः । उगु इलय् सुलाच्वंपिं, पुनःस्थापना गृहय् मवःपिं त्वःफिउगु खः ।दबलय् अप्वः इन्जेक्सनपाखें ५७ प्रतिशतं लागू वासः प्रयोग यायेगु यानाच्वंगु खः । वि.सं. २०६३ लय् स्वयां २०६९ सालय् प्रयोगकर्ता ९८ प्रतिशतं अप्वःगु क्यंगु दु ।
उगु इलय् ४६ हजार ३०९ प्रयोगकर्ता दुगु खः । गृह मन्त्रालयं आः छगू लाख ख्वीद्वः थ्यंगु अनुमान याःगु दु । थुगुसी धाःसा कारागार, पुनःस्थापना केन्द्र व पिने नं बिस्कं बिस्कं गणकत छ्वयाः प्रयोगकर्ता मालेगु ज्या यायेत्यंगु दु । लागू वासःया दुव्र्यसनीयात कानूनं अपराधया रुपय् तयातःगु दु ।
थ्वलिसे ज्या याइगु संघसंगठनतय्सं धाःसा थ्व ल्वय् जूगुलिं व हे कथंया वासः यायेमाः धया वयाच्वंगु दु । लागू वासः प्रयोगकर्तातय्के एचआईभी, हेपाटाइटिस लगायतया ल्वय्या संक्रमण जुइगु जोखिम यक्व द । लागू वसःया कारणं छेँय् ल्वापु जुइगु निसें दुर्घटना, सामाजिक अपराध व्यभिचार ब्वलनीगु व परिवार हे विखण्डन जुइगु अवस्था सिर्जना जुइ ।
थुगुसीनिसें सरकारं मार्गदर्शन हे दयेकाः स्थानीय तहयात जिम्मेवार दयेकेत स्वःगु दु । नेपाःया संविधानया भावना, मर्म व अनुसूचीकथं समुदायस्तरनिसें हे स्वास्थ्य, सभ्य व अपराधमुक्त समाज निर्माण यानाः सरकारया राष्ट्रिय लक्ष्य हासिल यायेगु ज्याय् योगदान बीत दक्वं स्थानीय तहयात संघीय नीति तथा काूनकथं अभियान संचालन यायेगु मार्गदर्शन निर्माण यानागु गृह मन्त्रालयया नीति तथा अनुगमन मूल्यांकन महाशाखाया प्रमुख नारायणप्रसाद शर्माया धापू दु ।
येँया विद्यालय अभिभावक संघया प्रतिनिधि सुवास भण्डारीं अभिभावकपिंसं हे ध्यान मबिउगुलिं विद्यालयय् आखः ब्वनीपिं मस्त व ल्याय्म्ह पुस्ता लागू वासःया कुलतय् फसे जुइगु यानाच्वंगु धासें थुखेपाखे ध्यान बीमाःगु खँय् बः बियादी ।
LEAVE YOUR COMMENTS