संस्कृति

  सन सायमि गुंलाथ्व पुन्हियात गुंपुन्हि धाइ । गुंपुन्हियात गुन्हुपुन्हि, क्वातिपुन्हि, जनैपूर्णिमा, ऋषि तर्पणी, रक्षा बन्धन, राखी बन्धन व श्रावणी आदि नं धायेगु याः । थ्व पुन्हि शैव, हिन्दू व बौद्धमार्गतय् तःधंगु न्हि खः । थुकुन्हु सिलुतीर्थ (रसुवा), मणिलिंगेश्वर (मणिचूड दँ), सक्व, कुम्भेश्वर (क्वन्ति, यल), अनन्तलिंगेश्वर महाद्यः (ख्वप, भ्वँत)या सिलुतीर्थ व पशुपति महाद्यः आदि थासय् […]

गण्डकी (रासस)÷ बाग्लुङय् गुदँ लिपा ऐतिहासिक हनुमान प्याखं पिदनीगु जूगु दु । हनुमान प्याखं पिथनेगु निंतिं थौंकन्हय् बाग्लुङया नारायण चोकय् प्याखं स्यनेज्या जुयाच्वंगु दु । प्याखं थ्व हे वइगु भदौ ११ गते पिदनाः चैतया अन्तिम मंगलवाः क्वचायेकी । साउन १ गते निसें न्ह्याःगु स्यनेज्या साउन लछियंकं न्ह्याइगु खँ धाःगु दु । बाग्लुङया नेवाः समुदायया प्रचलित हनुमान प्याखं पिथनेगु निंतिं […]

जलद वैद्य थौं तछलागा अस्तमि, अर्थात भलभल अस्तमि । भलभलास्तमि नं धाइगु थौंया दिंयात ग्वलया स्थानीय नेवाः समुदायं तःजिक हनेगु याइ । थौंया हे दिनय् ग्वलया स्थानीय नेवाः समुदायं तःजिक ‘मचातिया जात्रा’ नं हनेगु याइ । ग्वल अर्थात जय बागेश्वरी स्वयां भचा च्वय् च्वंगु सतलं निम्ह नच्चापिं (कुमारि) मिसामचा व छम्ह नच्चाम्ह (कुमार) मिजंमचायात त्रिशुलय् तियाः नगर परिक्रमा […]

पन्ति (रासस)- काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाया ऐतिहासिक नगर पन्तिइ १ हजार ४२० दँ न्ह्यःनिसें हना वयाच्वंगु ज्यापुनिह्या जात्राय् अनयापिंसं ब्वति हे कायेमाःगु परम्परा दु । तछलाथ्व त्रयोदशि निसें पुन्हिया चान्हय् तक न्यायेकीगु थ्व जात्रा क्वचाःगु कन्हय् कुन्हु निसें बुँज्या न्ह्याकेगु थनया प्रचलन खः । ‘जेठ शुक्ल पुन्हि (ज्याःपुन्हि) कुन्हु जात्रा महनीपिं व मंसिर पुन्हि (यःमरि पुन्हि)या चान्हय् […]

ख्वप (रासस)- मोहनिया निंतिं ख्वपया नवदुर्गाय् खःमेय् हःगु दु । थुगुसी ख्वपया चोर्चाय् च्वंम्ह रत्नभक्त दुमरुं नवदुर्गाया निंतिं छगू लाख तका वंम्ह खःमेय् देछाःगु खः । वय्कलं न्यादँ न्ह्यव निसें नवदुर्गाय् खःम्ये देछायेगु निंतिं धयातःगु खःसां थुगुसी तिनि पाःवःगु खः । नवदुर्गाय् खःमेय् देछाइपिं यक्व दइगुलिं पाः वयेकाः जक मेय् देछाये खनीगु जुयाच्वंगु दु । मोहनिया निंतिं गथांमुगः चःह्रे […]

येँ (नेपालभाषा टाइम्स)- झिंनिदँय् छकः पिहां वइगु पचली भैरवया बाह्र वर्षे खड्ग जात्रा (गथु प्याखं) या ग्वय्दां तयेगु ज्या जुल । बिहीवाः सुथय् येँया २१ वडास्थित ज्याबहालय् च्वंगु झिंनिदँ जात्राया गुथि छेँनिसें बाजं थानाः हनुमानध्वाखा लाय्कुलिइ वनाः ग्वय्‌दां तःगु खः । थुकी विशेष रुपं वहःयागु न्यागः ध्यबा व ग्वःगु ग्वय् झिगः दइ । थथे ग्वय्दां तःगुया अर्थ तःधंगु […]