धार्मिक ल्वापु हये फुगु गुरुयोजना

पशुपति क्षेत्र विकास कोष धइगु पशुपतिनाथया देगः लागाया वृहत्तर विकासया निंतिं दयेकातःगु संस्था खः । २०४३ सालय् छगू अविच्छिन्न उत्तराधिकारवाला स्वायत्त संस्थाया रुपय् पशुपति क्षेत्र विकास कोष दयेकूगु खःसा २०४४ सालं ला ऐन हे हःगु खः । पशुपति विकास कोषया निंतिं ब्यागलंकथं ऐन हये धुंकाः उगु कोष तसकं शक्तिशाली जूगु दु। पशुपति लागाया स्थानीयवासीयात विस्थापित यायेगुनिसें पशुपतियात विशुद्ध हिन्दू धर्मावलम्बीतय्गु छगू तःधंगु तीर्थस्थलया रुपय् यंकेगुनापं अन दुगु यक्व हे मूर्त व अमूर्त सम्पदातकं नष्ट यायेगु योजनासहित कोष न्ह्याः वनाच्वंगु दु। न्हापा नं छक्वः पशुपति लागाया नेवाः वस्तीयात थना छ्वःगु खःसा आः हाकनं पशुपति विकास कोषं सछिदँया गुरुयोजना हयाः पशुपतिया ग्वल लागा, चाबही लागायात तकं थःपिनिगु गुरुयोजना दुने लाकाः अनया नेवाःतय्गु वस्तीयात थना छ्वयेगु कथंया ज्या यानाच्वंगुलिं अनया नेवाःतय्सं उकिया विरोध यानाच्वंगु दु। न्हापा संकटकालया इलय् पशुपति लिक्क च्वंगु लगंलाछि त्वाःयापिं नेवाःतय्त थना छ्वःगु खः । अबलय् अनया सछि व झिंगुखा छेँया नेवाःतय्त विस्थापित याःगु खः । अबलय् कयौं नेवाःत ख्वयाः ख्वयाः उगु थाय् त्वःताः वनेमाःगु अवस्था वःगु खःसा आः हाकनं ग्वल व चाबही लागाया मनूतय्त थना छ्वयेगुकथंया गुरुयोजना पशुपति विकास कोषं हःगु खने दु ।

ग्वल अले चाबही धइगु नेवाःतय्गु प्राचीन वस्ती खः । ग्वल देय् ला नेपाल संवत् सुरु जुइ न्ह्यवनिसें अथे धइगु ९ औं शताब्दीनिसें १२ औं सताब्दी तक नेवाःतय्गु ऐतिहासिक नेपालमण्डलया राजधानीया रुपय् विकास जूगु थाय् खः । अनं लिपा जक ख्वपय् राजधानी जुयाः लिपा येँ जूगु खः । ऐतिहासिकताया ल्याखं जक मखु सांस्कृतिक ल्याखं नं ग्वल देय् मचातिया जात्रा, दुरुं च्यांच्यां, बछला अजिमाया जात्रा, देशोउद्धार पुजा, गंगामाईया जात्रा, पीगंद्यःया जात्रा, तिकिंचा जात्रा, खड्ग जात्रानिसें गुहेश्वरीया जात्रा दुगु अले स्वंगू दाफा खलः दुगु लागा खः । तसकं महत्वपूर्णगु जयबागेश्वरी देगः अथे हे चारुमतिया नामं दुगु चाबही, धन्दो चैत्यनिसें चाबही गणेद्यः अर्थात चैत्य गणेद्यः (लिपांगु इलय् वयाः चन्द्रविनायक) नापं यक्व हे कथंया सम्पदा दुगु लागा खः । चाबही लागाय् ला किरातकालिन अप्पा तकं लुयावःगु दु। थ्व ल्याखं स्वल धाःसा चाबही-ग्वल लागा धइगु किरातकालय् हे स्थापित जुइधुंकूगु व लिच्छिवीकालय् ला राजधानी तकं जूगु प्रमाणत दु ।

थुकथं नेवाः संस्कृति, सभ्यताया प्रतीक जुयाच्वंगु चाबही–ग्वल लागाया अस्तित्वय् हे धक्का बीगु अले अनया संस्कृति हनाच्वंपिं नेवाःतय्त विस्थापित यायेगु कथंया गुरुयोजना हःगु धइगु नेवाः संस्कृति नेवाः सभ्यतायात हे छगूकथंया प्रहार खः । स्वयेबलय् थ्व चाबही व ग्वल लागाया जक समस्या थें च्वंसां वास्तवय् आःया थ्व समस्या धइगु समग्र नेवाःतय्त वयाच्वंगु समस्या खः । ग्वल व चाबही लागाया नेवाःतय्त विस्थापित यायेफुम्हेस्यां मेमेगु थाय्या नेवाःतय्त नं विस्थापित याइमखु धकाः सुना नं धाये फइमखु। गथे ख्वना व बुंगयात सिधयेकाः अनया नेवाःतय्त विस्थापित यायेगु अले अनया संस्कृति सभ्यता न्हंका छ्वयेगु योजनाकथं फाष्ट ट्राय्क, हाइटेन्सन लाइन, बाहिरी चक्रपथ, न्हूगु सहर, बागमती करिडोर, रलवे मार्ग नापं यक्व हे योजनात उगु लागाय् हयाच्वंगु दु। अथे हे पशुपति विकास कोषं नं ग्वल–चाबहीया नेवाःतय्त थना छ्वया अन पार्क दयेकेगु, ध्यान केन्द्र दयेकेगु नापं थीथीकथंया थाय्या रुपय् यंकेगु कुतः यानाच्वंगु दु ।

थ्व चाबही व ग्वल लागाया जक समस्या थें च्वंसां वास्तवय् आःया थ्व समस्या धइगु समग्र नेवाःतय्त वयाच्वंगु समस्या खः । ग्वल व चाबही लागाया नेवाःतय्त विस्थापित याये फुम्हेस्यां मेमेगु थाय्या नेवाःतय्त नं विस्थापित याइमखु धकाः सुना नं धाये फइमखु ।

पशुपति विकास कोषं थःगु कथं सछिदँया गुरुयोजना पारित यानाः मन्त्रीयाथाय् तक थ्यंके धुंकूगु अवस्था खःसा आः वया समुदायपाखें थुकथंया योजनायात सिइकाः विरोधया सः थ्वयेका वयाच्वंगु खः । पशुपति धइगु हिन्दू धर्मावलम्बीतय्गु प्रमुख तीर्थस्थल खः । पशुपतिया नामय् गुगु कथं योजना दयेकाः ग्वल नापं चाबही लागायात कायेगु कुतः यानाच्वंगु दु थ्व धइगु उगु लागायात तप्यंक हे हिन्दूकरण याना यंकेगु कुतः नं खः । चाबही, धन्दो चैत्य थेंजाःगु बौद्ध धर्मया तसकं पुलांगु सम्पदास्थल दुगु लागा अले अनया संस्कृति, सभ्यतायात तकं हिन्दूकरण यायेगु कुतः याःगु धइगु थ्व ग्रायन डिजाइन हे खः । थ्व डिजाइन धइगु नेवाः दुने हिन्दू व बौद्धत दु धकाः राज्यं पक्षं सियाः हे हःगु खयेमाः । पशुपति हिन्दू धर्मावलम्बीतय्गु तीर्थस्थल खःसा चाबही, धन्दो चैत्य बौद्ध धर्मावलम्बीतय्गु तीर्थस्थल खः ।

थ्व निगू कथंया धर्मयात नं नालाच्वंपिं नेवाःत उगु लागय् दुगु अवस्थाय् आः छगू जक धर्मया निंतिं गुकथं गुरुयोजना हयाः निगू हे धर्मनाप स्वापू दुगु लागा दुथ्याकेगु कुतः यात थुकिं याना नेवाःतय्गु दथुइ विभाजित वइ अले थःपिंसं राज्य यायेफइ धकाः तायेकूगु खयेमाः । बौद्ध धर्मावलम्बीतय्सं हिन्दू धर्मया नामय् थःपिंत पेले याये दइमखु, विस्थापित याये दइमखु धकाः सः थ्वयेकीगु अवस्था हिन्दू धर्म नाला वयाच्वंपिं धकाः थःत म्हसीका बिया वयाच्वंपिं हाकनं हिन्दू धर्मया पक्षय् वइगु अले नेवाःतय्त हिन्दू व बौद्ध धर्मया नामय् विभाजित याना थःपिंसं राज यायेगु योजनासहित पशुपति विकास कोष वंगु जकं मखुला धइगु न्ह्यसः ब्वलनीगु स्वाभाविक खः ।

वास्तवय् पशुपतिया ग्वल, चाबही लागायापिं नेवाःत थःपिनिगु नेवाः दर्शनकथं जीवन न्ह्याकाः हिन्दू व बौद्ध धर्मयात थःथःगुकथं स्वीकार यानाः धार्मिक सहिष्णुताकथं छप्पँछधी जुया न्ह्याः वनाच्वंपिं खः । आः गुगुकथं पशुपति विकास कोषं योजना हल थुकिं याना हिन्दू व बौद्ध नेवाः धकाः विभाजित याइगु सम्भावना नं उतिकं हे दु। उकिं कन्हय् वनाः धार्मिक ल्वापु नं जुइफुगु सम्भावना दु। थुगु खँय् ग्वल व चाबहीया नेवाःत सचेत जुइमाः । चाबही व ग्वल लागाया नेवाःतय्सं धार्मिक सवालसिबें नं नेवाःत धइपिं थःगु हे कथंया संस्कृति दुपिं, प्रथाजन्य संस्था दुपिं, नेवाः दर्शन दुपिं अले छप्पँछधी जुयाः वनेफु खः धइगु थुइकेमाःगु अवस्था वःगु दु ।

ग्वल–पशुपति लागाया ऐतिहासिकता, सांस्कृतिक पक्षनिसें अनया सभ्यतायात छगू पक्षं मेगु पक्षयात स्वीकार यानाः उगु लागाया आदिवासीत धइपिं नेवाःत खः अले नेवाः आदिवासीतय्के स्वीकृति मकासे थःपिनिगु लागाय् न्ह्याथेजाःगु योजना हःसां स्वीकार यायेगु जुइमखु धकाः छप्पँ जुयाः सः तयेमाःगु अवस्था वःगु दु। आदिवासीतय्गु संस्कृति, सम्पदा नापं प्रथाजन्य संस्थायात छुं नं  कथंया लिच्वः लाके मदइगु अले नेवाः भूमिइ नेवाः विरोधी गतिविधि याके बीगु जुइमखु धकाः थौं ग्वल चाबही लागाया नेवाःतय्सं धायेमाःगु दु ।

नेपाःया कानूननिसें अन्तर्राष्ट्रिय कानूनं तकं बियातःगु अधिकारया खँ न्ह्यःने तयाः नेवाः भूमिइ नेवाःतय्गु सहमति मकासे छुं हे याये दइमखु धकाः सः तयेमाःगु अवस्था वःगु दु। थ्व इलय् नेवाः आदिवासी धकाः वनेगु त्वःताः राजनीतिक दलया ल्याखं विभाजित जुल धाःसां, धार्मिक रुपं विभाजित जुल धाःसां नं ग्वल व चाबही लागायात कब्जा यायेत राज्यपक्षयात अःपुइ धकाः थुइकेमाः । उकिं आःया अवस्थाय् उगु लागाया नेवाःत थःपिं आदिवासी नेवाःत धकाः थुइकाः आदिवासीतय्गु अधिकार प्राप्त यायेगु लँपुइ वनेत समुदाय दुने वनाः ब्यापक सहलह ब्याकेमाःगु अवस्था दु। गुथि गुथिइ वनाः सहलह ब्याकाः आःया आन्दोलन धइगु आदिवासी नेवाः समुदायया भूमि, संस्कृति, सम्पदानाप स्वापू दुगु आन्दोलन धकाः
मंकाः कथं न्ह्याः वनेमाःगु आवश्यकता दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS