२५६२ क्वःगु बुद्ध जयन्तीया भिंतुना

थौं नेपाल संवत ११३८ बछलाथ्व स्वांया पुन्हि (वि.सं. २०७५ बैशाख १७ गते) या दिन झी नेपाःमितय्गु जक मखु, भारतीयतय्गु जक नं मखु, विश्वया सारा शान्तिकामिपिनिगु निंतिं नं विशेष महत्वपूर्णगु खः । खय्त ला थःनिं नीखुसः (२६००) दँ न्ह्यः बुद्धत्व प्राप्त यानाबिज्याम्ह राजकुमार सिद्धार्थ गौतमया जन्म नेपाःया लुम्बिनी वनय् जूगु खः ।

तथापि दुःखं मुक्त जुइगु लँपू क्यना बिज्याःम्ह वसपोलयात नेपाः व भारतय् जक नं मखु, वर्मा, श्रीलंका, थाइल्याण्ड, जापान, चीन, अमेरिका, अष्ट्रेलिया आदि देसय् नं थः नालाः वसपोलया धर्मयागु अभ्यास यानाच्वंगु दु । बुद्ध धर्म थ्व २१ औं शताब्दीयागु उलि हे सान्दर्भिक व व्यावहारिक सिद्ध जूगु दु । थुकिया लोकप्रियता झन झन अप्वया वनाच्वंगु दु । थुकथं स्वयेबलय् भगवान बुद्ध धइम्ह विश्वयाम्ह हे शान्ति नायक खनेदु ।

थुगुसीया बुद्धजयन्तीयात झीसं २५६२ क्वःगु बुद्धजयन्ती धयाच्वना । थुकिया अर्थ २५६२ दँ न्ह्यः बुद्ध जन्म जूगु धाःगु मखु । उलि दँ न्ह्यः ला वसपोल महापरिनिर्वाण जुयाबिज्याःगु खः । वसपोल महापरिनिर्वाण (देहान्त) धुंकाः तिनि मनूतसें बुद्धजयन्ती हना वयाच्वंगु खः । महापरिनिर्वाणया चय्दँ न्ह्यः सिद्धार्थ गौतम जन्म जुयाबिज्याःगु खः । गुम्हेसियां गृह त्याग यानाः बोधि–बृक्षया क्वय् घाँय्म्वः लानाः कठोर तपस्या यानाबिज्याःगु खः ।

वसपोल नेपाःया लुम्बिनी वनय् जन्म जूगु, वसपोल बोधिसत्वं भारतया बुद्धगया धाःगु थासय् बुद्धत्व प्राप्त यानाः बिज्याःगु व बुद्ध जुइ धुंकाः नं पीन्यादँ (४५ दँ) तक थाय् थासय् वनाः धर्मदेशना यानाः चय्दँ (८० दँ) या उमेरय् भारतया हे कुशिनगरय् महापरिनिर्वाण जुयाबिज्याःगु धइगु थ्वहे स्वांया पुन्हिया दिनय् खः । थुकियात बुद्धपुन्हि नं धायेगु याः । सिद्धार्थ कुमार जन्म जूबलय् प्रकृतिं नं आकासं स्वां वाः गायेका लसकुस याःगु धयातःगु दु ।

थ्वहे हुनिं थ्व दिनयात स्वांया पुन्हि धायेगु चलन जुयावःगु खः । सिद्धार्थ कुमारया जन्म, बुद्धत्व प्राप्ति व महापरिनिर्वाण स्वतां स्वांया पुन्हिकुन्हु हे लाःवःगुलिं थुगु दिनया विशेष महत्व दु । वसपोलया जीवन अध्ययन यानाः स्वयेबलय् छता खँ छु सी दु धाःसा वसपोल बुद्ध जुइ न्ह्यः मनुष्य कूलय् जन्म जूम्ह खःसां झीथें साधारण व्यक्ति मखु धइगु उबलय् हे प्रमाणित जुइधुंकूगु दु । महारानी मायादेवीया कोखं जन्म जुइसाथं दनाः न्हय्पलाः छित ।

अले दना हे पतिं धस्वाकाः थः श्रेष्ठ पुरुष धइगु म्हसीका बिल । आः झीसं थ्व न्यनेबलय् हे आश्चर्यया खँ जुइफु । उबलय्यापिं विद्वान ब्राम्हणपिसं भविष्यय् वसपोल कि त चक्रवर्ति जुजु जुइ कि त बुद्ध जुइ धाल । तर इमिगु हे पुचलय् च्वंम्ह दकलय् क्वकालिम्ह ब्राम्हण कौडन्यं वसपोल लिपा बुद्ध हे जुइ धकाः बः बिया धाल । वयागु भविष्यवाणी एकदम पाय्छि जूगु जुयाच्वन ।

मेखे जुजु शुद्धोदनया धाःसा थः काय् सिद्धार्थ कुमार भविष्यय् चक्रवर्ति जुजु जूसा जिउथें च्वं । थुकिया लागिं सिद्धार्थ कुमारयात पारिवारिक व राजकीय सुख सयलय् भुले यायेत छु जक मयाः ? वसपोलयात एकदम बांलाम्ह राजकुमारी यशोधरानाप इहिपा यानाबिल । वर्षावासय् च्वनेगु व चिकुलाबलय् च्वनेगु थीथी महल दयेका बिल । (थुकिया भग्नावशेष कपिलबस्तुया दरवार क्षेत्रय् आः नं सुुरक्षित जुयाच्वंगु दु ।)

बहनी बहनी बाचा बाचा ई तक बांबांलाःपिं ल्यासेत हयाः नाच गान क्यंगु नं खः । न्ह्याक्वः कुतः याःसां राजकुमार सिद्धार्थया मन परिवर्तन मजूगु जुयाच्वन । २९ दँया उमेरय् थः जहान, परिवार, दरवार व सारा सम्पत्ति त्याग यानाः पिहां बिज्यात । थुकियात महाभिनिष्क्रमण धाइ । बुद्ध जुइत पूवंकेमाःगु थ्व छगू पारमिता खः । थुकियात नैश्कम्प परिमिता धाइ ।

धायेबलय् थन छु सी दु धाःसा बोधिज्ञान अर्थात् दुःखं मुक्त जुइगु व जुइकेगु ज्ञान प्राप्त यायेत वसपोल न्हापा हे दृढ संकल्पित जुइ धुंकूगु जुयाच्वन । गृहस्थी जीवनय् छकः चाहिउ वंबलय् जब वसपोलं छम्ह रोगी, छम्ह बुरा व सीम्हेसिगु लास व छम्ह श्रवण खन, दुःखया दुःखं जाःगु थ्व जीवन खः धइगु थुइका बिज्यात । उबलय्निसें दुःखं मुक्त जुइत व जुइकेत वसपोलया मन आन्दोलित जूगु सीदु ।

दरवारिया सुख सयलय् च्वनां पाय्छि जुइमखु धइगु थुइकाः हे वसपोल पिहां बिज्याःगु खः । यद्यपिं गृह त्यागं जक ज्ञान लाभ जुइगु मखु । गृहत्याग लिपा वसपोल यक्वः थासय् चाहिला न्यनेकने याना बिज्यात । भारतया गया धइगु थासं भचा उखे भराय्ग्वःगु ल्वहंया गुफा दुने खुदँ तक दुश्कर चर्या तपश्या याना बिज्यात । थुकिं वसपोलया म्ह कंलाय् जक जूवन । फाइदा छुं मन्त । लिपा थःगु म्हयात अति कष्ट मबिसे मध्यम मार्ग नाला कयाः ध्यान यानाः हे स्वांया पुन्हिया दिन कुन्हु बोधिज्ञान प्राप्त याना बिज्यात ।

थुथाय् मेगु लुमंके बहःगु खँ छु धाःसा वसपोलं ज्ञान लाभ यायेत गुगु अभ्यास यानादिल, व खः आनापान व विपश्यना ध्यान । थःगु सास दुहां वःगु व पिहांवःगु मनं मनं स्वयाः यायेगु ध्यान आनापान खः । थःगु म्हया प्रत्येक अंगय् मिखा तिस्सिनाः मनं मनं स्वस्वं सम्वेदना वःगु चायेकेगु, उकियात प्रतिक्रिया मयासें तटस्थ भावं स्वस्वं अनित्यया अनुभव यायेगु विपश्यना ध्यान खः । क्लेशं मुक्त जुइगु थ्व छगू वैज्ञानिक तरिका खः ।

थ्वहे विधि पत्ता लगे याःम्ह वसपोल भगवान बुद्ध जूगुलिं विश्व प्रसिद्ध ध्यान गुरु सत्यनारायण गोयन्काजुं वसपोलयात आध्यात्मिक जगतया दकलय् च्वय्याम्ह वैज्ञानिक धइगु संज्ञा बिउगु दु । थःगु उसाँय् बांलाकेत व थःगु मनयात समताय् तयाः शान्तिया अनुभव यायेगु लागिं थ्व ध्यान एकदम ज्या लगे जूगु खः । शिल क्वातुक पालना यायेत नं ध्यान मयासें मगाः । हलिमय् यक्वः देसय् मनूतसें थुकिया अभ्यास यानाच्वंगु दु ।

न्ह्याःगु धर्मया मनूतय्सं नं शिल पालना यानाः थ्व ध्यानया अभ्यास यायेजिउ, यानाच्वंगु दु । स्वीन्यादँ (३५ दँ) उमेरय् बोधिज्ञान प्राप्त यानाः बिज्याःम्ह शान्तिया महा–नायक भगवान बुद्धं पीन्यादँ (४५ दँ) तक यक्वः थासय् वनाः धर्म प्रचार याना बिज्यात । वसपोलयागु धर्मदेशनां द्वलंद्वः मनूतय्गु कल्याण जुल । दुःखं मुक्त जुल । वसपोल थः जक परमिता व उपरिमिता पूरा यानाः न्ह्याम्हं बुद्ध जुइफु धइगु थुइका बिज्यात । उगु इलय् हे वसपोलया द्वलंद्वः चेलात दये धुंकल ।

वसपोलं क्यनाबिज्याःगु लँपुइ वनाः उगु इलय् हे द्वलंद्वः मनूत अरहन्त जूगु दु धयातःगु दु । धायेबलय् सम्पूर्ण क्लेशं मुक्त जुयाः अज्याःगु अवस्थाय् थ्यनेगु धइगु चाःचूया खँ मखु । भगवान बुद्धं न्हय्दँ दुम्ह थः काय् राहुल, जीवनया अन्तिम अवस्थाय् थ्यंम्ह थः अबुजु जुजु शुद्धोदनया नामं नं धर्मदेशना यानाबिज्याःगु दु । वय्कःपिं नं अर्हत् जुल । स्वर्गय् वने धुंकूम्ह थः मांयात नं बोधिज्ञान लाभान्वित याना बिउगु दु धाइ ।

दकलय् गज्जबगु खँ छु धाःसा अंगुलिमाल थज्याःम्ह ग्यानापुम्ह राक्षसयात नं बुद्धं थःगु बसय् हयाः उद्धार याना बिज्यात । अंगुलिमाल राक्षस नं भिक्षु जुल । वसपोलपाखें ज्ञानलाभ यानाः अरहन्त तकं जुल । अंगुलिमाल भन्ते धात्थें धायेगु खःसा यक्वःसित करुणा तयाः बिज्याःम्ह, उद्धार याना बिज्याःम्ह भगवान बुद्ध महाकरुणिक खः । वसपोलया गुण यक्व दु । थ्व बःचाधंगु च्वसुइ थुकिया चर्चा याना मच्वने ।

अय्नं मेपिं बुद्धपिंसं स्वयां नं वसपोलयात विशेष हनेमाःगु कारण छु धाःसा वसपोल सम्यक सम्बुद्ध खः । वसपोल थः जक दुःखं मुक्त जूगु मखु । मेपिंत नं दुःखं मुक्त जुइगु लँपु क्यना बिज्याःगु दु । व खः शील, समाधि व प्रज्ञा । थ्वहे लँपुइ वनाः यक्वःसिनं मार्ग फल प्राप्त याःगु प्रमाणित जुइ धुंकूगु दु । चय्दँ (८० दँ) या उमेरय् भारतया कुशिनगर धइगु थासय् वसपोलया महापरिनिर्वाण (देहान्त) जुल । संसारय् सुं नं प्राणी सदां म्वाये मदु ।

बौद्ध तीर्थ यात्राय् वनीपिसं जब कुशिनगरय् उगु अवस्थाय् मूर्ति खनी, एकदम नुगः मछिंसें च्वनावः धाइ । बुद्ध थज्याःम्ह महापुरुषं नं थथे संसार त्याग याना वनेमाः । थुकिं जीवन धइगु अनित्य खः धयागु खायुगु यथार्थ बोध याकाच्वंगु दु । खतुं बुद्धया दर्शन अर्थात् जीवन व जगतयात स्वयेगु मिखा धयागु दुःख अनित्य व आत्मायात खंकेगु खः । मांया प्वाथय् च्वंसांनिसें जन्म जुयाः मसीतले दुःखं दुःख जक जुइगु खः ।

थ्व सकसिनं सिउगु खँ खः । अनित्य धइगु परिवर्तनशील खः । संसारय् छुं नं चीज, छुं नं अवस्था सदां अथे हे जुइमखु । अनात्म धइगु जि, जिगु धइगु मदु धकाः थुइकेगु खः ।अन्तिम अवस्थाय् संसारय् दक्वं संस्कार अनित्य, होस् तयाः च्वं धकाः भगवान बुद्धं गुगु सुचं बियादिल । व तसकं महत्वपूर्ण खः । धात्थें मनूतय्सं थ्व जीवन अनित्य खः छन्हु सीमानी धकाः नियमित कथं लुमंकेगु याःसा थःके च्वंगु अभिमान व अहंकार म्हो जुइगु खः ।

देसय् ल्वापु ख्यापु म्हो जुइगु खः । लुमंके माःगु खँ छु धाःसा अनित्ययात बोध यायेगु व होस तयाः जुइगु धइगु हे ध्यान खः । थुकिया लागिं थःगु त्याग चित्त बल्लाकेत दान बीगु यायेमाः । पहः चहः बांलाकेत शील पालना यायेमाः । थःगु मन बल्लाकेत व निर्मल यायेत ध्यान भावना मयासें मगाः । थःगु जीवनयात सुथां लाकेत भिक्षु भिक्षुणी हे जुइमाः धइगु मदु, गृृहस्थीपिंसं नं दान शील व भावनाया अभ्यास जक याःसां जिउ धइगु बुद्ध शिक्षाय् उल्लेख जूगु दु ।

थुकिया नियमित अभ्यासं आपालं पुण्य संचय नं जूवनी । झीसं बैंकय् ध्यबा मुंका तये थें जीवनय् पुण्य धइगु इलय् ब्यलय् संचय यायेमाःगु खँ लुमंके बहःजू । झी गृहस्थपिंसं थौंया दिन कुन्हुनिसें दान, शिल व भावनाया विशेष अभ्यास यायेगु, निरन्तरया गुण लुमंकाः भगवान बुद्धयात आदर गौरव तयाः स्वांया पुन्हि माने यायेनु ।

छकः लिसा कयाः धाये, मनय् स्वां ह्वयेकाः दान बीगु, क्वात्तुक्क शिल पालना यायेगु व घौछिसां ध्यान भावना यायेगु हे झी शान्तिया लँपुइ वनेगु जुइ । थ्व हे लँपुइ धिसिलाक्क पलाः तयाः न्ह्याःवनेनु । बुद्ध जयन्तीया लसताय् सकसितं भिन्तुना ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS