थःगु पनया स्वयम्भू वन

केशव श्रेष्ठ

वन जंगल व सिमाया पृथ्वीइ गुलि महत्व दु धइगु बारे थौंया न्हूपुस्तां थीथी संचारमाध्यमपाखें जानकारी कया वयाच्वंगु दु । थःगु छेँ, चुक व सहरय् गन गज्याःगु महत्वया ततः माःगु सिमात दु, थ्व खँ सीकेबलय् अझ न्ह्यइपुसे च्वनी । चौतारा, लँ सिथय् धार्मिक वन लागा, लाय्कू परिसर, क्यब, उद्यान, व्यक्तिया छेँ, चुक, देगः, खुसि सिथ आदि थासय् चाःहिलेबलय् ल्याय्म्ह ल्यासेत थज्याःगु पुलां पुलांगु सिमा, स्वांमापाख आकर्षित जुइ फु ।

अज्याःगु थासय् च्वंगु स्वं सिमात गुगुं कारणवश पालेगु स्वयां चिं तयाः उकिया संरक्षण यायेगु राष्ट्र व आम जनमानसयात हे वरदान सिद्ध जुइफु । स्वयम्भू धार्मिक वन लागा चाःहिउ हिउँ वनेबलय् अज्याःगु खँ स्वये खनीगु नापं उकिया बारे आपालं सीके थुइके फइ । छुं ई न्ह्यवंनिसें थनया छुं छुं भ्यसें लूगु वनयात ग्रील बारं घेरे यायेगु ज्यां वन क्षेत्रया सिमात संरक्षण जू वनीगु व अन उगु हे थासय् च्वंगु स्वां सिमाया न्हूगु कचात ब्वलना वनीगु खनेदु । थ्व आशा यायेबहगु खँ खः ।

झण्डै निसः व झिंनिदँ न्ह्यः न्हापांखुसी बकानान ह्यामिल्टोनं उगु थाय्या अध्ययन याःगु इलय् २७ ताजिया स्वांमात न्हूगु पत्ता लगे यानाः विश्वयात हे म्हसीकेगु ज्या यानादीगु खःसा न्यय्प्यताजिया स्वांमात स्थानीय नांलिसें छगू सफुतिइ डी डोनं न्ह्यथनादीगु धइगु छगू गौरवया घटना खः । थौं वयाः न्हू पुस्तां अज्याःगु सम्पदा बचे यायेत फक्व कुचः यायेमाःगु खनेदु । वन विनाश जुइगुलिं आपालं घटना वा कारणत दयेफु, तर मनुखं यानाः हे झीत प्राण बीगु प्रकृतियात सिधयेकेत स्वयेगु तसकं दुःखदायी खः । स्वयम्भू वनय् बकानानं खंगु सिमात आः नं धस्वानाच्वंगु धइगु आःया पुस्तां मनन यायेमाःगु खँ जुइ ।

च्वय् न्ह्यथनागु २७ ताजि प्रजातिया स्वांमा झीगु हे कारणं न्हना वंगु खःसा आः उकियात हाकनं न्हंके बीगु ज्या याये मजिउ । नेपाली वनस्पतीयात विश्वय् म्हसीकेत स्वयम्भूया वनं महत्वपूर्ण भूमिका म्हिताच्वुं व थनया वन अध्ययनं नेपाःयायत विज्ञानया क्षेत्रय् हे न्ह्यःने न्ह्याः वनेगु लँपुतकं क्यंगु धायेछिं !

स्वयम्भूय जंगलय् जडिबुटीयुक्त स्वांमात प्रशस्त मात्राय् परापूर्वकालनिसें हे दया वयाच्वंगुलिइ थौंकन्हय् न्हू न्हूकथंया स्वामात छुं विचाः हे मयासे पीगु ज्या अज्याःगु जडिबुटीत म्हो जुजुं वनाच्वंगु दु । २०३२ सालपाखे सल्ला, धेंग्रे सल्ला, कपू, मसला, धुपी, थकूचा स्वां (कल्की) थेंज्याःगु स्वांमा पीगु ज्या जूगु खःसा २०६० पाखे असारे चखुंचा (जाकारान्डा), काँगियो, सावरी आदि स्वांमात थप जुल । आः वयाः धुपी, असारे, बैंस, कपू, चखुंचा (जाकारान्डा), रबर आदि मेमेगु कथंया स्वांमा पीगु व अज्याःगु मायात माकलं तकं मययेकीगु, मयल, जमाने मान्द्रो, जुरे, चिलाउने, काफल, तेन्दु, बाक्लेपाते श्याल्फुसरे, पैन्यु, नेरवार, नेभारो, कालिकाठ थेंज्याःगु स्वां सिमाया मात सालुया वनीगु अवस्थाय् थ्यनेत्यंगु दुसा सिप्लिगान, ग्वेथा , कटुस , काउलो , लाली, चाप,पुवांले , उत्तिस , लप्सी , हाडे बयर, चुलेत्रो, फिरफिरे आदि स्वांमात नं अस्तित्वय मदया वनीगु खतराय् दु ।

नर्सरीं थज्याःगु स्वामांत म्हमसीगु, सरकारी वृक्षारोपण ज्याझ्वलय् थज्याःगु स्वांमाय् मिखा मतइगु जूगुलिं पैठारी यानाः न्हय्गू समुद्रं हःगु स्वां सिमाया कचां राज्या जमे याना व्यापार याना यंकाच्वंगुलिं नेपाली स्वां सिमात तसकं मारय् लानाः न्हू पुस्तां नं थुइके, सीकेगु त्वःता हयेधुंकूगु दु ।

थौं विश्व सम्पदा लागाया जःखः छुं भचा हरियाली जुइगु अवस्थाय् दु, गुगु लसताया खँ खः । अय्नं छु गज्याःगु स्वां सिमा पीमाः धइगु खँय् विज्ञतलिसे सहलह मयायेगु ज्यां अःपुक काये फइगु मौलिक जैविक विविधतायात लिच्वः लाइकथंया स्वां सिमात मुनाच्वंगुलिं वन व उकिया जःखः मेगु हे देय्या थें जू वनीगु सम्भावना नं उतिकं अप्वया्रच्वंगु दु । पार्क क्षेत्रय् विश्व सम्पदा व धार्मिक क्षेत्र जूगुलिं अझ धार्मिक स्वां सिमा पीगु ज्या जुल धाःसा उकिं उगु थाय्या महत्व अझ अप्वया वनीगु, पार्क नं बांलाइगु व गुगुं कथंया उत्सव मेला जुइबलय् उकिया प्रभाप पर्यटकलिसें झी नेपाःमितय्त गौरवया अनुभूति अभिवृद्धि जू वनीगु निश्चित दु ।

स्वयम्भू भूमिइ मञ्जुश्रीं लखौं चमेली स्वांनं पुञ्ज यानाबिज्यानाः पलेस्वां पिनाबिज्याःगु इतिहास दुसां नं झीसं अज्याःगु स्वांमा अप्वयेकेगु, पीगु, धार्मिक स्वांमा म्हसीकेगु, ब्वनेकुथिया ब्वँमिपिंत म्हसीकेगु थाय् धाये वा शैक्षिक ख्यः दयेकेगु कुतः अझं यानागु मदुनि धायेमाः । पर्यटकीयस्थल अप्वयेका यंकेगु इलय् थज्याःगु खँयात नं ध्यानय् तयाः योजनायात लागू याःगु खण्डय् वइगु दिनय् न्हू पुस्तात लाभान्वित जुइगु खनेदु ।

कल्की, कंगियो फुल, जाकारान्दा, असारे विदेशीतय्सं उखे हे खंगु दयेमाः । अज्याःगु स्वां सिमां येँ देय्यात छाय्पिल धकाः मख्ख जुइगु ज्यां झीगु थःगु पन धाःसा हुया वनाः बेलपत्र, पालिजाः, नीम, अम्बः, वंगलसिमा, कताबसि, त्यबू, जाहिजूहि, करबिर, पलेस्वां, ख्वःसिं आदि इत्यादि गन माः वनेगु ? योजना दयेकादीपिं, खटे जुयादीपिं फुपिं, अर्थ संकलन याये फुम्ह, मन दुम्ह, थाय् दुम्ह, बांलाःगु देय् दयेकादीपिं सकलें छप्पँ छधी जुइमाःगु दु ।

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS