येँ(नेपालभाषा टाइम्स)- बुद्ध जन्मभूमि लुम्बिनीस्थित मायादेवी देगलय् गजू जिर्णोद्वार यानाः न्हूगु गजू थापना याःगु दु । करिब दछि न्ह्यःनिसें मायादेवी देगःया धेचुयाःच्वंगु गजू खतं नयाः नष्ट जुइगु स्थितिइ थ्यनाच्वंगु खः ।
थ्व झ्वलय् थाइल्याण्डया निम्ह बौद्ध अनुयायीं थःगु हे खर्चय् देगःया उगु गजू जिर्णोद्वार यायेगु नापं गजुलिइ लुं सियाबिउगु खः । गजू जिर्णोद्वारलिसें लुँ सीवं आः गजू आकर्षक खनेदुगु दु ।
लुम्बिनी विकास कोषयाकथं थाइल्याण्डया बुद्धमार्गी रतना मालिनोङ्गे व लर्टट्रथ आक्रापास पोङ्गं देगःया जिर्ण गजूया निंतिं आर्थिक ग्वाहालि याःगु खः । कोषया सदस्य सचिव सानुराजा शाक्ययाकथं गजूया जिर्णोद्वार यायेगु ज्या जक जूगु मखसे गजू थापना याःगु इल्य् छुं सैद्धान्तिक त्रुटियात नं भिंकेगु ज्या जूगु दु ।

मायादेवी देगःया गजू जिर्णोद्वार यायेगु जिम्मा यलया कलाकार साजन शाक्ययात बिउगु खः । शाक्यं थ्व स्वयां न्ह्यः स्वयम्भू महाचैत्यया जिर्णोद्वार याःगु इलय् नं ज्या यानादीधुंकूगु दु । वय्कलं लुम्बिनीया मायादेवी देगःया गजूयात नं स्वयम्भू महाचैत्यया हे गजू सरह जिर्णोद्वार यानादीगु दु ।
लुम्बिनीया मायादेवी देगलय् नं स्वयम्भू महाचैत्यय् थें त्रयोदश भुवनसहितया गजू थापना याःगु दु । तर गजू थापना याःगु इलय् छुं सैद्धान्तिक त्रुटि जूगु जुयाच्वन । जथेकि गजूयात धंकेत च्यागू अंकुश तयेमाःगु नियम दु । थुकी प्यंगू जक तःगु जुयाच्वन । आः थुकियात भिंकाः च्यागू हे अंकुश तःगु दु । थुकिं गजू अझ बल्लाःगु दु ।
थुकथं हे गजू दुनेया यःसिंयात त्रयोदय भुवनया चक्कां थी मजिउ धइगु मान्यता दु । न्हापा थीक हे तयातःगु खःसा आः उकियात नं भिंकाः गुगुं नं चक्कां मथीक तयेगु ज्या जूगु दु ।
गजूया विनेया ब्वयात आः लुं सीगु (जलप तयेगु) नं ज्या जूगु दु । थुकिया निंतिं ५० तोला लुँ खर्च जूगु खँ धाःगु दु । गजुलिइ न्हापा नं लुं सियातःगु खः, लिपा उकिया द्यःने हे म्हासुगु रंग तयातःगु जुयाच्वन । आः धाःसा मुक्कं लुं जक सीगु ज्या जूगुलिं गजू अझ आकर्षक खनेदुगु दु ।
गजू जिर्णोद्वार व लुं सीगु निंतिं वं निलात्या न्ह्यवंनिसें ज्या जुयाच्वंगु खः । वंगु वालय् जक दाता मालिनोङ्गे बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी वयाः थेरवाद, महायान व वज्रयान स्वंगुलिं यानया भिक्षु, लामा व गुरुजु पुजारीपिं तयाः पुजा यायेधुंकाः गजू थापना याःगु खः ।
गजूलिसें बुद्ध जन्मस्मारक (मार्कन स्टोन)या कभर थापनाया निंतिं तकं पुचलं ग्वाहालि याःगु कोषं न्ह्यथंगु दु । बौद्ध अभियानकर्मी नापं युवा बौद्ध समूहया दुजः राजा शाक्यया कथं दातापिंसं भगवान बुद्धप्रति आस्था व श्रद्धा तयाः उगु गजू थापना याःगु खः । आधुनिक प्रविधिकथं नेपाली मौलिक कालाया गजू थापना यायेत करिब ६० गू लख लागत तूगु शाक्यं कनादिल । वय्कः दातापिंसं थ्व स्वयां न्ह्यः कुशिनगर व बोधगयाया बौद्ध धार्मिकस्थलय् नं ग्वाहालि यानादीधुंकूगु दु ।
प्रस्तर मूर्ति कार्यशालाया तयारी
वइगु फागुन २३ गतेनिसें ऐतिहासिक बुद्धस्थल सगरहवाय् जुइगु कपिलवस्तु राष्ट्रिय मूर्ति कार्यशाला प्रभावकारी यायेत तयारी न्ह्याःगु दु लुम्बिनी विकास कोषं प्रस्तर मूर्ति कार्यशालाया निंतिं सगरहवाया ऐतिहासिक व बुद्ध जीवनीलिसे स्वानाः विषयवस्तु छनोट यायेत विज्ञ पुचःलिसे सहलह याःगु दु । बुद्ध जीवनीलिसे स्वानाः सगरहवाया बाखंयात प्रस्तरय् (ल्वहंतय्) उजागर यायेकथं ‘थिम’ निर्माण यायेमाःगु विज्ञतय् निष्कर्ष दु ।
लुम्बिनी विकास कोषय् च्वंगु विज्ञ पुचःया मुँज्यां मूर्ति निर्माणया निंतिं सगहरवाया थिम निर्माण यानाः मेमेगु व्यवस्थापकीय ज्या क्वचायेकेगु निर्णय याःगु दु । मूर्तिकार छनोट यायेगु, मूर्ति कार्यशाला यायेगु थाय्या निंतिं पुरातत्व विभाग व स्थानीय सरकारलिसे समन्वय यायेगु, कार्यशालाया लोगो निर्माण यायेगु निर्णय याःगु कोषया कोषाध्यक्ष दुण्डिराज भट्टराईं जानकारी बियादिल ।
कपिलवस्तु नगरपालिका वडा नं. ९ स्थित सगरहवायात केन्द्रय् तयाः प्रस्तर मूर्ति कार्यशाला जुइत्यंगु खः ।
LEAVE YOUR COMMENTS