याकःचा मेयर त्याकाः छु जुइ ?

मनोवैज्ञानिकतय् कथं मनूत दथुइ निराशा ब्वनीगु छगू प्रमुख कारण धयागु इच्छा कथं ज्या मजुइगुलिं खः । मनूतय्सं थःगु जीवनय् प्राप्त यायेफइ धकाः अपेक्षा यानातःगु छुं नं खँ पूमवंसा स्वभाविक रुपं उम्ह व्यक्तियाके तीव्र रुपं निराशा ब्वलनी । थ्व मानवीय स्वभाव खः । अज्याःगु निराशापाखें आपालं लँपुत पिहां वयेफु । तर अपेक्षा यानाच्वंगु खँ मेपिनिगु पाखें प्राप्त मजुइगु खःसा अज्याःगु आज्जु पूवंकेगु निंतिं थः स्वयम न्ह्यःने वनेगु मानवीय स्वभावया मेगु पक्ष खः ।

मानव मनोविज्ञान कथं थ्व छगू सामान्य प्रक्रिया खः । हलिंन्यंकया राजनीतिया विश्लेषण यायेगु झ्वलय् थज्याःगु मनोविज्ञान खनेदयाच्वनी । नेपाःया सन्दर्भय् नं थःपिंसं यानागु अपेक्षा पूमवंगु हुनिं थःहे राजनीतिइ वयेगु तीव्र आंकाक्षा नेपाःमितय्के खनेदयाच्वंगु दु ।

आः न्ह्यःने वयाच्वंगु स्थानीय निर्वाचनया सन्दर्भय् नं आपालं न्हूगु ख्वाःपा थ्वहे हुनिं पिलूवयाच्वंगु खनेदु । उम्मेदवारी दर्ता यायेगु न्हि न्ह्यःने वयाच्वंगु इलय् स्थानीय तहलय् उम्मेदवार जुइपिनि ल्याः नं अप्वया वयाच्वंगु खनेदु । विशेष यानाः संघीय राजधानी जुयाच्वंगु येँ उकी नं येँ महानगरपालिकाया मेयरया निंतिं आपालं मनूतय्सं थःगु तीव्र चाहना पितब्वयेगु यानाच्वंगु दु । नेपालय् दयाच्वंगु मूलधारया राजनीतिक दलतय्पाखें तःक्वः निराशाया भागेदार जुइधुंकाः छुं पुचःतय्सं वैकल्पिक शक्तिया आवश्यकताया अनुभव याःगु खः । विशेष यानाः भारतय् अर्विन्द्र केजरीवालया उदय लिपा नेपालय् नं व हे मोडलय् वनेगु कुतः जूगु खः ।

थौं येँ महानगरपालिकाया सन्दर्भय् नं केजरीवाल थें विकल्प माःगु सः थ्वया मच्वंगु मखु । तर गुलि नं अज्याःगु सः थ्वयेकाः राजनीति यानाच्वंगु दु अज्याःपिंसं केजरीवालया पलाः लीफयाच्वंगु धाःसा मदु । केजरीवालं नेतृत्व याःगु आम आदमी पार्टीं दिल्ली राज्यया चुनावय् दकलय् न्हापां सन् २०१३य् ब्वति काःगु खः ।

मुक्कं ७०गू सीटय् २८गू सीट त्याकाः सरकारया नेतृत्व यायेगु ह्वताः ला चूलात तर पर्याप्त बहुमत मदुगुलिं सत्ता यात्रा सुखद मजुल । बल्ल २०१५या चुनावय् ६७गू सीट त्याकेधुंकाः जक केजरीवालयात सरकार संचालन यानाः थःगु ज्याखँ क्यनेगु ह्वताः चूलात ।

थन च्वंपिंसं बिचाः यायेमाःगु पक्ष थ्वहे खः । केजरीवाल छम्ह व्यक्ति जक मुख्यमन्त्री जुइ धकाः छगू जक निर्वाचन क्षेत्रं चुनाव दंगु मखु । वय्कलं बांलाक थू की राज्य संचालन यायेत बहुमत आवश्यक जू । वहे कथं फुक्क निर्वाचत क्षेत्रय् चुनाव ल्वयेमाः । अले वहे कथं थःगु बल्लाःगु उपस्थिति संसदय् दयेमाः, मखुसा ज्या यायेफइमखु ।

नेपाःया स्थानीय निर्वाचनया सन्दर्भय् नं थ्व खँ मनन् याये अवश्यक जू । छाय् धाःसा मेयर छगू पद त्यायेवं उम्ह व्यक्तिं छुं न्हूगु ज्या यायेफइगु अवस्था मदु । नियमित ज्याखँ बाहेक मेगु छुं नं योजन लागू यायेगु सम्बन्धि नगरपालिकाया बोर्डं पारित यायेमाः । शहर विकास यायेत आवश्यक जूगु बजेट तकं अज्याःगु बोर्डया मुँज्यापाखें पारित जुइमाःगु व्यवस्था दु । अले अज्याःगु बोर्डय् सम्बन्धित नगरपालिकाया वडाया अध्यक्षत दुजः कथं दइ ।

येँ महानगरपालिकाया सन्दर्भय् स्वयेगु खःसा थन ३२ गू वडा दु । तर वडास्तरय् छम्ह नं व्यक्ति उम्मेदवार प्रतिनिधि कथं मथनीगु दलया स्वतन्त्र उम्मेदवारतय्सं छक्वलं मेयरय् जक मिखा तयाच्वंगु दु । तप्यंक मेयर पदय् जक आकांक्षी जूपिंसं यदि कन्हय् त्यानावंसा ज्या यायेगु लकस दइ ला ? मेयर पदया लिउलिउ शहर परिवर्तनया नारा ज्वनाः ब्वाँय् वनेगु, तर वहे शहर परिवर्तन यायेत आवश्यक जूगु योजना दयेकेगु थाय् अर्थात नगरपालिकाया बोर्डयात बेवास्ता यायेगु ? थ्व गुलि तक पाय्छिगु खँ खः ? झीसं वंगु न्यादँयात जक लिसा कायेगु खःसा मेयर पदय् छगू दलया उम्मेदवार अले नगरपालिका बोर्डय् मेगु हे राजनीतिक दलया बहुमत दुगुलिं गुलिखे मेयरतय्त विपक्षी दलत नाप सम्झौता मयायेकं बजेट तकं पारित यायेत थाकूगु अवस्था वःगु खः । कन्हय् स्वभाविक रुपं थज्याःगु अवस्था हानं मवइ धकाः सुनां धायेगु थाय् मदु ।

थौं राजनीतिक दल नापया तीव्र असन्तुष्टिया कारणं जुइमा वा थःथःगु व्यक्तिगत महत्वकांक्षाया कारणं स्थानीय तहया निर्वाचनय् उम्मेदवार जुइपिनि दथुइ न्हूकथंया आकर्षण ब्वलंगु दु । राजनीतिक क्षेत्रय् न्हूगु पुस्ता, सक्षम व इमान्दार वइगु धयागु सकसियां निंतिं छगू सकारात्मक खँ खः । थज्याःगु उर्जायात पाय्छिगु कथं छ्यलेफुसा शहर विकासया निंतिं बांलाःगु लिच्वः वयेफु । तर इच्छा व उर्जायात पाय्छि कथं मार्गनिर्देशन मदइगु खःसा हानं निराशा ब्वलनीगु अवस्था दु ।

झी दथुइ थौं शहर परिवर्तन यायेगु इच्छा सहित मैदानय् यक्व न्हूपिं कुहांवःगु दु । तर देशय् विद्यमान कानूनी व्यवस्था कथं छम्ह जक व्यक्ति कार्यकारी पदय् वनाः ज्या यायेगु सम्भावना तसकं म्हो जक दु । गथे संसदय् पर्याप्त बहुमत मदयेवं ‘हंग पर्लियामेन्ट’ जुइ । अथेहे नगरपालिकाया बोर्डय् थःगु पक्षय् स्वयां विपक्षय् अप्वः दुजः दयेवं अन ‘हंग नगरपालिका’ जुइगु अवस्था वयेफु । थज्याःगु इलय् कार्यकारीं जक इच्छाशक्ति क्यनेवं न्हूगु बिचाः कथं ज्या यायेफइगु अवस्था दइमखु ।

छखे थज्याःगु कानूनी अड्चन मेखे नेपाःया कर्मचारीतन्त्रयापाखें ज्या कायेमाःगु । थुकीया निंतिं कार्यकारी ‘पावरफुल’ जुइ हे माः । अथे धयागु कमसे कम बोर्डय् थःगु बहुमत ।

न्हूगु बिचाः व जोश नापं राजनीतिइ वयेगु छगू सकारात्मक पलाः खःसां थनया व्यवस्था कथं न्ह्याःवनेफःसा जक अज्याःगु बिचालं सहि लँपु ज्वनेफइ । थौं आपालं मनूतय्सं मेयर पदय् थःगु इच्छा क्यनाच्वंगु दु । वय्कःपिंस छगू शक्ति जुयाः वडास्तरं निसें हिउपाः हयेगु कुतः याःसा कन्हय् वय्कःपिंसं बिचाः याः कथं हिउपाः धाथें सम्भव जुइफु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS