हिमालप्रेमी थुपिं जापानीत

मंगलमान शाक्य

पत्याः याये थाकुसां थ्व सत्य खँ खः कि अझ नं नेपाः ल्यं दुगु विश्वया निंतिं भूस्वर्ग अर्थात् सांग्रीला हे खःनि । मौसम बांलाइबलय् गबलें विदेशी पर्यटकतय्सं काठमाडौंया थीथी सतकं हे खने दइगु गणेश, दोर्जी लाक्पा, मिसापाङपा अले लाङताङ हिमालयपाखें पूर्वय् लाःगु नगरकोटं थुपिं हिमालत बांलाक खने दइगु जक मखु कि सूर्योदय व सूर्यास्त नं उलि हे भव्य रुपं खने दइगुलिं तापाक टे«कय् वने म्हाःपिं तर ध्यबा खर्च याये फुपिं विदेशीतय्गु निंतिं चा च्वनेगु छगू बांलाःगु थाय् कथं नगरकोट चर्चित जुइधुंकूगु दु ।

तर तापाक टे«कय् वने न्ह्याःपिं विदेशी पर्यटकतय् धाःसा काठमाडौंया होटलय् चछि हे मच्वँसे फयांफछि उकुन्हु हे उडान वा बसं पोखरा वनेधुंकी अथवा लमजुङया बेशीशहर थ्यंके आय्बुइधुंकी । छाय्धाःसा अप्वः धइथें विदेशीत टे«कय् वने न्ह्याःगु थाय् अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र थुपिं हे थासं शुरु जुइ ।

पूर्वय् लाङताङ, गौरीशंकर, सगरमाथा अले कञ्चनजंघा हिमाली श्रृंखला व पश्चिमया माछापुछ«े, अन्नपूर्ण, धौलागिरी हिमाली श्रृंखला अप्वः धइथें विदेशीत वनेत स्वइगु टे«किङ क्षेत्र खः । हिमालया शान्त, अतुलनीय सौन्दर्य ला थःगु थासय् द हे दु थ्व बाहेक आधार शिविर तक थ्यंकेत पहाडया गुगु थथ्याः क्वथ्याः व मिश्रित जनजातिया गां जुनाः वनेमाः, टे«किङया झ्वलय् थ्व वातावरण विदेशीतय्त आकर्षित याइगु मेगु तःधंगु पलाः खः ।

पोखरां अन्नपूर्ण हिमालया आधार शिविरत थ्यंकेत अथेहे न्याकु न्यासि वनेमाः । उलि वनाः आधार शिविरय् थ्यनीबलय् अन्नपूर्ण हिमालया सौन्दर्यं वशीभूत जुइगु ला द हे दु, न्यान्हु न्यासि वनेगु हे झ्वलय् पहाड, जंगल, झरना, गां अले गामय् च्वंपिं थीथी मनूतय्गु दिनचर्या गुगु इमिसं खनी उकिं मनूयात छगू मेगु हे धरातलय् थनाबी व छगु मेगु हे भावनां मनूयात प्रकृतिलिसे सतीत अभिप्रेरित याना बी ।

पहाडया शान्त वातावरण व बुलुहुँ न्ह्यानाच्वंगु जिन्दगी खनीबलय् न्हिंन्हिं धइथें परिवर्तनया अनुभव यानाच्वंपिं विदेशीतय्त थः रोबोटं धात्थें मनू जुयागु अनुभव जुयाबी । नेपाः वइपिं विदेशी पर्यटकत मध्ये जापानी पर्यटकत अप्वः धइथें हिमाली क्षेत्रय् वनाः टे«ेकिङ वनेगु मनोवैज्ञानिक रुपं थ्व खँयात विश्लेषण यायेगु खःसा सीदइ कि संसारय् थौंकन्हय् दकले अप्वः भौतिकवादी जापानीत जुजुं वनाच्वंगु दु ।

हिमाली क्षेत्रय् वनाः टे«ेकिङ वनेगु मनोवैज्ञानिक रुपं थ्व खँयात विश्लेषण यायेगु खःसा सीदइ कि संसारय् थौंकन्हय् दकले अप्वः भौतिकवादी जापानीत जुजुं वनाच्वंगु दु ।

प्रविधिया लगभग सीमान्त विकासं जापानीतय्गु जिन्दगी छगूकथं ‘अलजेब्राया सूत्र’ थें जुइधुंकल धकाः थौंकन्हय् जापानी समाजशास्त्रीत चिन्तित जुयाच्वंगु दु । थुकथं ‘रोबोटय्’ हिला वनाच्वंपिं जापानीतय्गु निंतिं, ‘हिमालयन डे’ कथं संसारन्यंकं नां जायाच्वंगु नेपाः बिदाया न्हापांगु प्राथमिकता जुइगु अस्वाभाविक मखु ।

नेपाः चाःहिउवइपिं जापानीतय्सं हिमालया नापनापं हिमाली क्षेत्रय् थाकुक जीवन हनाच्वंपिं कयौं मनूत नं खनी गुपिं मनूतय्सं ल्याखं नेपाःया हे औसत मनूतय्गु जीवनया किपा ब्वयाच्वनी । गुकिया लिच्वःकथं थुपिं पर्यटक जापानीत थःगु देशय् लिहां वनीबलय् हिमाली लागाय् थाकुक जीवन हनाच्वंपिं मनूतय्त उद्धार यायेगु निंतिं थीथी आयोजना दयेकाः नेपालय् छ्वया हइ ।

अथे धकाः फुक्क टे«कय् वंपिंसं थथे आयोजनात छ्वया हइगु मखु । व थथे छ्वया हइगु आयोजनात अप्वः धइथें निजी क्षेत्र व संघ संस्थां ध्यबा बियाः चले याकातइ । नेपाःया हिमाली क्षेत्र संरक्षण यायेत नेपाः सरकारं थीथी आयोजनात संचालन याकाच्वंगु दु ।

गथे अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र, सगरमाथा प्रदूषण नियन्त्रण समिति, स्तरीय पर्यटन, मकालु वरुण संरक्षण क्षेत्र आदि छुं थज्याःगु आयोजनाया नां खः, गुगु आयोजनातय्सं पूर्वया अन्नपूर्ण, माछापुच्छे« हिमालंनिसें पश्चिमया सगरमाथा हिमाल तकया थीथी हिमाली क्षेत्र संरक्षण यानाच्वंगु दु ।

थुगु आयोजनातय्त अमेरिका, जापान, संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम, विश्व वन्यजन्तु कोष लगायतया दातृ देय् व संस्थातय्सं आर्थिक ग्वाहालि बियाच्वंगु दु । सरकारी स्तरं दातृसंस्था व देय्नाप सम्झौता जुयाः संचालन जुइगु थुपिं आयोजनात बाहेक नेपाःया हिमाली क्षेत्र संरक्षण यायेत यक्वं विदेशीत व्यक्तिगतरुपं व स्थानीय संस्थागत रुपं सक्रिय जुयाच्वंगु दु ।

थुमिसं गुलि ध्यबा गुकथं खर्च यानाच्वन धइगु आधिकारिक लगत इपिं हे विदेशीतय्सं बाहेक मेपिंसं सीके फइमखु । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र दुने लाःगु मुस्ताङ, म्याग्दी जिल्लाया पहाड पहाडय् थाकुक जीवन हनाच्वंपिं मनूतय्गु उद्धारया निंतिं स्थानीय संस्थागत रुपं व व्यक्तिगत रुपं निगू आयोजनात छुं ई न्ह्यः नापनापं संचालन जूगु खः ।

तत्कालीन श्री ५ महेन्द्र जापान कोष व मुस्ताङ विकास समिति नांया थुपिं निगू आयोजनात मध्ये न्हापांगु श्री ५ महेन्द्र संरक्षण कोषलिसे स्वापू दुगु आयोजना खःसा लिपांगु तोरोकोन्दो नांया छम्ह बुराम्ह जापानी याकःचां चले याःगु आयोजना खः । जापान कोषं मुस्ताङया जोमसोमय् करोडौं दां तुकाः छगू दूको म्युजियम दयेकूगु दुसा म्याग्दीया थीथी गामय् स्थानीय गैर सरकारी संस्थात दयेकाः ध्यबा बिउगु खः ।

अथेहे तोरो कोन्देया मुस्ताङ विकास समितिं कागबेनी स्कूल दयेकेगु लिसें थीथी आयआर्जन जुइगु ज्याझ्वःत न्ह्याकूगु खः । थुकथं झीगु हिमाली लागाय् वयाः थीथी विकासया ज्याय् थुपिं हिमालप्रेमी विदेशीतय्सं न्ह्याकाच्वंगु खनीबलय् झीत थुमिसं ग्वाहालि हे बियाच्वंगु थें तायावइ ।

थौंकन्हय् जापान वनीपिं नेपालीतय् जापानया भिसा कायेत तसकं थाकु । कारण छाय् ले धायेबलय् अप्वः धइथें भिसा कयाः जापान वनीपिं नेपालीत लिहां मवः । भिसाया म्याद फुइधुंकाः नं अनाधिकृत रुपं अन ज्या याना हे च्वनी । साधारण ज्या यानाः नं थन सिबें नीदुगं अप्वः कमे याये फइगुलिं हे नेपाःमित जापानय् अनाधिकृत रुपं ज्या यानाच्वनीगु खः ।

थुकथं गुगु आकर्षणं यानाः नेपालीत थौंम्हिगः जापानय् अनाधिकृत रुपं ज्या यानाच्वंगु दु, अज्याःगु हे आकर्षणं जापानीत नं नेपालय् अधिकृत रुपं ज्या यानाच्वंगु दु । व्यक्तिगत, स्थानीय व संस्थागत रुपं नेपाः वइपिं जापानीतय्सं यदि थन च्वनेगु भिसाया म्याद अप्वयेके फत धाःसा इमित जापानय् वनाः अनया ततःधंगु संघ संस्थाय् नेपाःया लागि ग्वाहालि फ्वनेगु लाइसेन्स जुयाबी ।

उगु ग्वाहालि दइबलय् इमिसं याये धाःगु ज्याय् खर्च याइ मखु । पुलांम्ह जापानी प्रधानमन्त्री हाशिमोतो रियोतारो निक्वः तक सगरमाथा गयेगु कुतः यायेधुंकूम्ह छम्ह हिमालप्रेमी जापानी खः । नेपाःयात तसकं सतिकं म्हसिउम्ह व थः म्वातले दँय् छक्वः धइथें नेपाःया हिमाली क्षेत्र चाःहिउवइम्ह थुम्ह जापानी प्रधानमन्त्री जूबलय् नेपालय् थीथी गैर सरकारी आयोजनात ज्वनाः च्वनाच्वंपिं उपिं जापानीत जूगुलिं दकले अप्वः लय्ताःगु खः ।

छाय्धाःसा थुम्ह जापानी प्रधानमन्त्रीया हिमाल प्रेमं जापानय् अल्याख रुपं दयाच्वंगु दातृ संघसंस्थातय् नुगः नेपाःप्रति अझ अप्वः क्वसाइगु खँय् शंका मदु । थुकिया लिच्वः कथं थन गैर सरकारी स्तरं च्वनाच्वंपिं जापानीतय्गु जीवनय् हिमाल सहितया जिन्दगीं अझ अप्वः थाय् काइ ।

अप्वः धइथें जोमसोमय् च्वनीम्ह मदुम्ह तोरो कोन्दों छकः थ्व च्वमियात धाःगु खः – ‘जितः नेपाःया हिमाल थुलि यः कि जि थन हिमालया मुलय् हे सी मास्ति वः ।’ थुम्ह बुराम्ह जापानीया हिमाल प्रेम जितः उबले अप्वः प्रस्ट जुल गबले जितः उम्ह जापानीं छकः जोमसोमया थःगु छेँय् ब्यलि यायेत सःतल । छेँ दुने थ्यंकाः जि अलमल जुल कि जि जोमसोमय् दु ला कि होटलया गुगुं भिआइपि क्वथाय् दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS