मालदिभ्सय् ‘इन्डिया आउट’ अभियान
विदेश नीतिइ द्विपक्षीय स्वापूया निंतिं निगू देय् दथुया सरकारया जक मखु, विपक्षीया भूमिका नं महत्वपूर्ण जुइ । माल्दिभ्स व भारत दथुइ सरकारीस्तरय् नं स्वापू बां हे लानाच्वंगु दु, तर थनया विपक्षी धाःसा भारतविरुद्ध आक्रमक रुपं न्ह्याः वनाच्वंगु दु ।
माल्दिभ्सया पुलांम्ह राष्ट्रपति अब्दुल्ला यामिनं भारत विरोधी अभियानया नेतृत्व यानाच्वंगु दु । माल्दिभ्सया भारतया उपस्थिति मदयेमाःगु माग यानाः यामिनं अभियान हे न्ह्याकाच्वंगु दु । थ्व अभियानं माल्दिभ्सया सरकारयात मछिंकाच्वंगु दुसा विदेशमन्त्रालयं छगू वक्तव्य पितबियाः भारतविरुद्ध झूठ व मखुगु अफवाह न्यंकाच्वंगु खँय् सरकार चिन्तित दु धकाः धाःगु दु ।
विश्वया दकलय् तःधंगु लोकतन्त्र भारथ व विश्वया दकलय् न्हूगु लोकतन्त्र माल्दिभ्स दथुया स्वापू बांलाःसां नं आः स्यना वनीगु आशंका तच्वया वनाच्वंगु दु । द्वःछिगुलिं मल्याक द्वीपतय् देय् माल्दिभ्सय् थौंकन्हय् विपक्षीतय्सं ‘इन्डिया आउट’ अभियान तच्वयेका यंकाच्वंगु दु।
माल्दिभ्सया सांसद अहमद शियामं भारतया उत्तर प्रदेशया पुलांम्ह मुख्यमन्त्री अखिलेश यादवया पत्रकार सम्मेलनया छगू भिडियो ट्विटय् शेयर यासें धाःगु दु, ‘भारतया वर्तमान सरकारपाखें झीगु संविधान व आन्तरिम मामिलायात आदर याइ धकाः आशा यायेफइमखु । छाय्कि वं थःगु कानुन व नागरिकतय्त हे सम्मान मयाः । विशेषत अल्पसंख्यकया मामिलाय् । झीसं झीगु स्वतन्त्रता खतराय् लाकेफइमखु ।’
सांसद शियामं धायेत्यंगु अर्थ भारतय् अल्पसंख्यक मुस्मांतय्त आःया भाजपा सरकारं यानाच्वंगु व्यवहारया खँ खः । भारतया मुस्मांतय्त जुइगु व्यवहारं माल्दिभ्सया मुस्मांतय्त नं प्रभावित यानाच्वंगु दु । माल्दिभ्स सुन्नी मुस्मांतय् बाहुल्यता दुगु देय् खः ।
‘इन्डिया आउट’ अभियान न्ह्याकाच्वंपिं माल्दिभ्स च्वनाच्वंपिं भारतीय सैनिक अधिकारी व सैन्य उपकरणयात चिइकेमाःगु माग यानाच्वंगु दु । थ्व अभियान सन् २०१८ निसें शुरु जूगु खःसा आः थुकिं गति कयाच्वंगु दु । उबलय् तत्कालिन राष्ट्रपति अब्दुल्ला यामीनं भारतं तयातःगु निगः सैनिक हेलिकप्टर व डोर्नियर विमानयात लित यंकेत धाःगु खः ।
थ्व हेलिकप्टर व विमान माल्दिभ्सय् राहत व बचाउ अभियानया निंतिं भारतं तयातःगु खः । भारतं थ्व विमान माल्दिभ्सयात उपहार कथं बियागु धायेगु याः । तर अभियानकर्मितय्सं यदि थ्व उपहार खःसा थुकिया चालक माल्दिभ्सया हे जुइमाः, भारतया जुइ मजिउ धयाच्वंगु दु ।
छुं न्हि न्ह्यव जक माल्दिभ्सया आइल्यान्ड एभिएसन सर्विस लिमिटेडया पुलांम्ह निर्देशक मोहम्मद आमीनं ट्विट यासें धाःगु खः ‘भारतं बिउगु डोर्नियर विमान कायेगु छुं तःधंगु खँ मखु, तर डोर्नियरया नापं भारतीय सैनिकया तैनाथीइ जिमिगु विरोध दु । झीके थ्व विमान चले यायेफुपिं यक्व अनुभवि पाइलट दु । अथेहे भारतं बिउगु हेलिकप्टरया रजिष्ट्री हिलेगु विकल्प नं दयेमाःसा यदि चाहे जुल धाःसा थ्वयात लितछ्वयेगु अधिकार नं झीके दयेमाः ।’
उपहार वःगु विमान भारतीय सैनिकं हे चले यानाच्वंगु खँ माल्दिभ्सया जनतायात तम्वयेका च्वंगु दु । थुकिया विरुद्ध उपिं सतक नं कुहां वयेधुंकूगु दु ।
अथेहे प्राग्रेसिभ पार्टी अफ माल्दिभ्स (पिपिएम) व थ्व लिसे सम्बन्धीत संगठनतय्सं भारतीय सैनिकयात माल्दिभ्सं लित छ्वयेमाः धयाच्वंगु दु । माल्दिभ्सया पुलांम्ह मन्त्री लुबना जाहिरं नं छगू ट्विट यासें धाःगु दु, ‘जितः भारतीय नसाज्वलं, अनया उत्पादन, वासः तसकं यः, तर जिमिगु धर्तीइ भारतीय सैनिक च्वनाच्वंगु स्वये मयः ।’
सन् २०१२ य् माल्दिभ्सय् थथे हे भारत विरोधी अभियान नह्याःगु खः । उबलय् भारतीय एयरपोर्ट अपरेटर (जिएमआर)यात कयाः विरोध अभियान न्ह्याःगु खःसा उबलय् जिएमआर माल्दिभ्सं लिहां वयेमाःगु खः ।
पुलांम्ह राष्ट्रपति यामीन भारतविरोधय् वयाच्वंगु कारणं भारतं वयात गिरफ्तारीपाखें बचे मयाःगुलिं खः धकाः भारतं द्वपं बिइगु यानाच्वंगु दु । राष्ट्रपति चुनावय् पराजित जुइधुंकाः यामिनयात भ्रष्टाचारया द्वपनय् ज्वनाः कुनाबिउगु खः । उबलय् भारतं थःत बचे मयागु तं आः यामिनं प्वंकाच्वंगु धाइ ।
यामिनं थः राष्ट्रपति जुयाच्वंगु इलय् चीनलिसे स्वापू क्वातुकूगुलिं भारतं उबलय् बचे मयाःगु खः । तर २०१८य् माल्दिभ्सया राष्ट्रपति जूम्ह इब्राहिम सोलिह भारत पक्षयाम्ह खः । सोलिहया नीति ‘इन्डिया फस्र्ट’ धयागु दु । सोलिहया शपथ ग्रहणया इलय् भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नं उपस्थित जूगु खःसा उबलय् थीथी सम्झौता नं जूगु खः । थुकिया लिसें भारतं माल्दिभ्सयात ‘इन्डिया फस्र्ट’ मखु ‘वनलि इन्डिया’ अर्थात ‘इन्डिया जक’ धयागु नीति नालेत दबाब बियाच्वंगु दु । थुकिं नं माल्दिभ्सया जनता भारत खनाः तम्वयाच्वंगु दु ।
भारत व चीनया निंतिं महत्वपूर्ण माल्दिभ्स
चीनया निंतिं माल्दिभ्स सामरिक रुपं तसकं महत्वपूर्ण थाय् खः । माल्दिभ्स रणनीतिक रुपं गुगु समुद्रय् लानाच्वंगु थ्व थाय् तसकं महत्वपूर्ण थाय् खः । माल्दिभ्सया चीनया उपस्थिति हिन्द महासागरय् वयागु रणनीतिया छगू ब्व खः । सन् २०१६ य् माल्दिभ्सं छगू चिनियाँ कम्पनीयात छगू द्वीप ५० दँया निंतिं ४० लाख डलरं लिजय् बिउगु खः ।
अथेहे भारतया निंतिं नं माल्दिभ्स तसकं महत्वपूर्ण खः । माल्दिभ्स भारतया तसकं सतिक लाःगु देय् खः । थुलि सतिक लाःगु देशय् चीनया उपस्थिति अप्वइगु धयागु भारतया निंतिं चिन्ताया विषय जुइगु स्वाभाविक हे खः । भारतया लक्ष्यद्वीप स्वयां माल्दिभ्स मुक्कं ७०० किमि जक तापाःसा भारतया मू भूभाग पाखें १२०० किमि जक तापाः । थज्याःगु अवस्थाय् यदि चीनया उपस्थिति तच्वल धाःसा चीनं थन च्वनाः भारतयात मिखा तयाच्वने फइ ।
बिबिसी
LEAVE YOUR COMMENTS