धर्मोदय सभा ७६ दँ क्यन

#सागरमान बज्राचार्य

धर्मोदय सभाया स्थापना ः
बुद्ध जन्मभूमि लुम्बिनीइ स्थापना जुयाच्वंगु बुद्धमाता मायादेवीया प्रस्तर मूर्तिइ हिन्दू धर्मगुरु शंकराचार्यं तोडफोड यानाः क्षति यासेंलि नेपाःया बौद्ध धर्मावलम्बीतय्त दमन यायेगु ज्या तीव्र जूगु विश्वास दु । अथे ला मध्ययुगीन काल व राणा शासनकाल नेपाःमि बौद्ध धर्मावलम्बीतय्गु लागि हाकुगु न्हिया ई खः ।

थुगु हे इलय् वज्राचार्य गुरुपिंसं महायान, वज्रयानया अवधारणा कथं कर्मकाण्ड व व्रत आदिया ज्याझ्वः न्ह्याकाः नेपालय् बौद्ध धर्मयात ल्यंकातयेत सफल जूगु खः ।तत्कालीन राणाशासनया इलय् नेपालं बौद्ध धर्म न्हंका छ्वयेगु तातुनाः ई.सं. १९२४ (वि.सं. १९८१) स राणा शासकतसें लामा गुरुपिं सर्वश्री महाप्रज्ञा, महाचन्द्र, महाज्ञान, महावीर्य व महाक्षान्तियात देशनिकाला यानाछ्वःगु खः ।

थ्व क्रमयात निरन्तरता बिसें वि.सं. १९८७ स राणा प्रधानमन्त्री भीम शम्शेरं ११ म्ह नेवाः बौद्धतय्त नजरबन्द व देशनिकाला याःगु खः । थथे जूसां नं सन् १९३७ स भिक्षु महाप्रज्ञा व श्रामणेर अमृतानन्दयात बुद्धमूर्ति दयेकल धकाः भोजपुरय् जेलय् कुनाबिउगु व लिपा देशनिकाला यानाबिल । सन् १९४२ स भिक्षु अमृतानन्द किम्दोलय् च्वंबिज्यात ।

वसपोलं बौद्ध धर्मया थीथी सफू पिकया बिज्यात । थ्व खँ सिइकाः राणा प्रधानमन्त्री जुद्ध शम्शेरं सन् १९४३ स सफू जफत यायेगु नापनापं भिक्षु अमृतानन्दयात ग्वाहालि याःपिं उपासकपिं मध्ये केलटोलया भक्तबहादुरया सर्वस्वहरण यानाबिल । राणातय्सं थथे दुःख बियाच्वंसां सन् १९४३ स भिक्षु धम्मालोकं आनन्दकुटी विहार स्थापना यानाबिज्यात ।

नेपाःया समाजय् बुद्धधर्मया स्थिति बुलुहुं बांलाना वसेंलि थुगु खँ सह याये मफयाः राणा प्रधानमन्त्री जुद्ध शम्शेरं सन् (१९४४) वि.सं. २००० श्रावण १५ गते कुन्हु च्याम्ह भिक्षुपिं सर्वश्री प्रज्ञानन्द, भिक्षु धम्मालोक, भिक्षु सुबोधानन्द, भिक्षु प्रज्ञारश्मि, श्रामणेर प्रज्ञारस, श्रामणेर रत्नज्योति, श्रामणेर अग्गधम्म र श्रामणेर कुमार कश्यपयात देशनिकाला यात ।

वसपोलपिं मध्ये खुम्ह भन्तेपिं सहित भारतय् च्वनाबिज्याःपिं प्यम्ह भन्तेपिं श्रद्धेय उ चन्द्रमणि महास्थविरलिसें स्वम्ह भारतीय भन्तेपिं व भारतय् च्वनाः बिज्याःपिं न्याम्ह साहु महाजनपिं जानाः सन् १९४४ अक्टूवर ३१ या न्हि कुन्हु बैठक च्वनाः नेपालय् बुद्धधर्म पुनस्र्थापनाया लागि धर्मोदय सभा स्थापनाया परियोजना तयार यानाबिज्यात ।

अले थ्व हे परियोजना कथं सन् १९४४ नोभेम्वर ३० (वि.सं. २००१ मार्ग १५ गते विहिवाः, ने.सं.१०६५ थिंलागा पौषकृष्ण प्रतिपदा) या शुभ न्हिकुन्हु आर्य संघाराम विहार, सारनाथ, वाराणशीइ विधिवत् रूपं धर्मोदय सभा स्थापना जुल ।

सभाया ज्याकूथि ः
सन् १९४५ स भिक्षु महाप्रज्ञां कालिम्पोङ्ग, भारतय् च्वंगु थःगु प्रज्ञाचैत्य विहार धर्मोदय सभायात दान बिया बिज्याःगुलिं सन् १९४७ मे ३१ कुन्हु न्हापांगु शाखा कार्यालय चायेकेगु ज्या जूगु जुल । नेपालय् प्रजातन्त्र वयेधुंकाः सन् १९५३ अक्टूबर १९ कुन्हु श्रीघः विहार, नःघलय् केन्द्रीय कार्यालय स्थापना जुल ।

थ्व स्वयां न्ह्यः वि.सं. २००९ साल श्रावण तक आनन्दकुटी विहारय् हे धर्मोदय सभाया ज्याकू जुयाच्वंगु खः । अले थ्व हे ज्याकूयात कान्तिपुर शाखा कथं मान्यता बियातलसा वि.सं. २०१० साल कार्तिक ३ गते निसें विधिवत् रूपं केन्द्रीय कार्यालयया रूपय् परिवर्तन जूगु खः । धर्मोदय सभाया केन्द्रीय ज्याकू आनन्दकुटी विहार, श्रीघः विहार व छुं ई जुद्धसतकय् च्वनाःलि वि.सं. २०४० साल चैत्र निसें बुद्ध विहार, भृकुटी मण्डपय् स्थापित जुयाच्वंगु दु ।

उद्देश्य ः
धर्मोदय सभाया मुख्य उद्देश्य धयागु नेपालय् बौद्धधर्मया पुनस्र्थापना यायेगु व थुकिया संरक्षण व सम्बद्र्धन यायेगु खः । अथे हे भगवान बुद्धया पवित्र जन्मस्थल लुम्बिनीया संरक्षण व सम्बद्र्धन यानाः अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् बुद्ध धर्म व बुद्ध जन्मभूमि लुम्बिनीया म्हसीका बल्लाक दयेका यंकेगु खः ।

लुम्बिनी विकासया कुतः
शान्तिनायक भगवान बुद्धया पवित्र जन्मभूमि लुम्बिनीया विकास यायेगु पवित्र उद्देश्य कथं सन् १९५२ स नेपाल सरकारया स्विकृतिइ लुम्बिनीइ धर्मोदय कमिटी स्थापना जुल । थुगु कमिटीइ भिक्षु अमृतानन्द, भिक्षु महानाम व साहु मणिहर्ष ज्योतिपिं च्वनाबिज्याःगु खःसा नकतिनि तयार जूगु लुम्बिनीया न्हापांगु विहार “राजकीय बुद्ध विहार” य् आवासिय भिक्षुया रूपय् दकलय् न्हापां भिक्षु धम्मालोक च्वनाबिज्यात ।

लिपा वि.सं. २०१३ स सरकारया स्विकृति कयाः खुम्ह दुजःपिं थप याःगु खः । धर्मोदय सभाया उद्देश्य कथं देय्न्यंक बौद्धधर्मया विकास यायेगु क्रमय् वसपोल भिक्षु धम्मालोकया कुतलय् निग्लीहवा व गोटिहवाय् लुकुबिनाच्वंगु अशोक स्तम्भ पत्ता लगे जूगु खः ।लुम्बिनीया विकास यायेगु कुतःया लिच्वः कथं वि.सं. २००८ सालय् नेपाल सरकारं “लुम्बिनी प्रबन्ध समिति” छगू नं दयेकूगु खः ।

लिपा तत्कालिन श्री ५ या सरकारं वि.सं. २०३१ सालय “लुम्बिनी विकास समिति”या स्थापना यानाः थुकिया अध्यक्ष पदय् धर्मोदय सभाया मू दुजः लोकदर्शन बज्राचार्ययात मनोनयन यानाः लुम्बिनीया विकासयात तीव्र गतिं न्ह्याकूगु खः । “लुम्बिनी विकास समिति” या वर्तमान स्वरूप धयागु आःया “लुम्बिनी विकास कोष” खः ।

शाखा विस्तार ः
देय्न्यंक बौद्धधर्मया विकास यायेगु क्रमय् आतक नेपालय् दुने ४६ गू शाखा चायेके धुंकल । अले थुकिया सम्बन्धन सदस्य कथं (क) थ्ःद्यब्, कालिम्पोङ्ग (ख) युवक बौद्ध मण्डल ९थ्ःद्यब्०, ललितपुर व (ग) बौद्ध महिला संघ नेपाल खः ।

सभाया गतिविधि ः
निक्वःगु विश्वयुद्धया कारणं स्यनाच्वंगु संसारया थीथी राष्ट्रया दथुइ बांलाःगु सम्बन्ध दयेकेमाःगु आवश्यकता महसुस यानाः सन् १९५० मे २५ या न्हि कुन्हु श्रीलंकाया राजधानी कोलम्बोय् २७ गू मुलुकया बौद्ध धर्माबलम्बिपिं मुनाः छगू विश्व बौद्ध संस्थाया स्थापना यात ।

श्रीलंकाया बौद्ध विद्वान प्रा.डा.गुणपाल पियसेन मललशेकरया संस्थापकत्वय् गठन जूगु आःया “विश्व बौद्ध भ्रातृत्व संघ ९ध्यचमि ँभिियधकजष्उ या द्यगममजष्कतक० ” नांया थुगु संस्थाया संस्थापकया रूपय् धर्मोदय सभां याःगु कुतः छगू ज्वःमदुगु कुतः खः । आः थौंकन्हय् धर्मोदय सभायात “विश्व बौद्ध भ्रातृत्व संघ, नेपाल क्षेत्रीय केन्द्र” या रूपय् मान्यता बियातःगु खः ।

नेपाःया बौद्धतय्त दुःख बिइगु ज्या आतक नं सरकारं त्वःतूगु मदुनि । प्रजातन्त्र पुनस्थापना लिपा नं नेपाःयात “हिन्दू राष्ट्र” हे कायम यायेगु कुतःयात निस्तेज यायेत थीथी बौद्ध संघसंस्था नाप जानाः येँया तिंख्यलय् लखौं मनू मुंकाः वृहत् आमसभा यानागु सकसिन सिउगु हे जुल ।

अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् लुम्बिनीया वृहत् प्रचार प्रसार यायेगु तातुनाः सन् १९५६ स प्यक्वःगु विश्व बौद्ध सम्मेलन सफलतापूर्वक आयोजना यानागु खःसा निक्वःखुसी सन् १९८६ स झिंन्याक्वःगु विश्व बौद्ध सम्मेलन नं सफलतापूर्वक आयोजना जुल ।देय्न्यंक बौद्ध धर्मया प्रचार, प्रसार व सम्बद्र्धन याना यंकेगु उद्देश्य अनुसार धर्मोदय सभां १२ औं बौद्ध सम्मेलन तक सम्पन्न याये सिधःगु जुल ।

काठमाडौं, लुम्बिनी, धरान, कपिलवस्तु, पोखरा, नारायणगढ, धनगढी, राजविराज व लमजुङ्गय् राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलन सम्पन्न जुइधुंकूगु दु । अथे हे पोखरा, सुर्खेत व विराटनगरय् क्षेत्रीय बौद्ध सम्मेलन जुइधुंकूगु दु । बौद्ध विद्वानपिं मुंकाः धर्मया विषययात कयाः छलफल यायेगु ज्या निरन्तर रूपं न्ह्याकाच्वंगु नं सकसिनं सिउगु हे जुल । नापं इलय्ब्यलय् विविध सफू पिकायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु ।
अथे हे स्वदेश वा विदेशय् बौद्ध धर्मया विरुद्ध छुं नं गतिविधि जुल धाःसा धर्मोदय सभां तत्काल माःगु प्रतिक्रिया बियाः यथायोग्य ज्या न्ह्याकाच्वंगु दु ।
जनगणना सम्बन्धी जनचेतना अभिबृद्धि ः
प्रत्येक १०÷१० वर्षय् जुइगु राष्ट्रिय जनगणनाय् राज्यस्तरं जुयाच्वंगु छलकपट पनेत देय्न्यंक दयाच्वंगु धर्मोदय सभाया शाखात परिचालन यानाः बौद्धतय्गु पहिचान सहीरूपं क्यनेत जनचेतना अभिवृद्धि यायेगु ज्या नं जुयाच्वंगु दु ।
धर्मोदय धम्म पुरस्कार ः
बौद्ध धर्मया प्रचार प्रसार यायेगु ज्याय् प्रशंसनिय ज्या यानादीपिं बौद्ध विद्वानपिंत राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलनया इलय् “धर्मोदय धम्म पुरस्कार” प्रदान यानाच्वंगु दु ।
वसपोलपिं थथे दु ः (क) श्री दुण्ड बहादुर बज्राचार्य (ख) श्री भुवनलाल प्रधान (ग) प्रा.सुवर्ण शाक्य (घ) भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थवीर (ङ) श्री तिलकमान गुभाजु (च) प्रा.डा.वज्रराज शाक्य छ) फणीन्द्ररत्न वज्राचार्य

धर्मोदय सभाया स्थापना कालं निसें आतकया अध्यक्ष व महासचिवपिं थथे दु ः
अध्यक्ष ः संस्था दर्ता लिपा विधान कथं नेपालय् प्रचलित स्वंगू यान पाखें अध्यक्षता याकेगु प्रावधान दयेकूगु जुल ।

थेरवाद पाखें अध्यक्ष ः
भिक्षु चन्द्रमणि महास्थवीर, भिक्षु अमृतानन्द महास्थवीर, भिक्षु सुदर्शन महास्थवीर, भिक्षु अश्वघोष महास्थवीर, भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थवीर
महायान पाखें अध्यक्ष ः
भिक्षु छेच्यु कुस्यो लामा, भिक्षु थुङ्ग«म ग्यालटू«ल रिम्पोछे, भिक्षु साङ्गपा रिम्पोछे
वज्रयान पाखें ः
पं. श्री दिव्यबज्र बज्राचार्य, श्री लोकदर्शन बज्राचार्य, पं.श्री बद्रीरत्न बज्राचार्य व श्री यज्ञमान पति बज्राचार्य
महासचिव ः
भिक्षु अमृतानन्द महास्थवीर, भिक्षु महानाम महास्थवीर, प्रा. सुर्य बहादुर शाक्य, प्रा.आशाराम शाक्य, प्रा.डा.वज्रराज शाक्य, श्री रत्नबहादुर बज्राचार्य, प्रा. श्री विद्यामान शाक्य, डा. श्री त्रिरत्नमान तुलाधर, प्रा.श्री सुवर्ण शाक्य, श्री सुचित्रमान शाक्य, श्री रत्नमान शाक्य व श्री सागरमान बज्राचार्य
विविध आरोह अवरोह पार यानाः थौं धर्मोदय सभा स्थापना जूगु ७५दँ पूरा जुयाः ७६ दँ क्यंगु जुल । थुगु सुखद् इलय सभाया सकल जः, दुजःपिंत दुनुगलं निसें भिंतुना देछासे धर्मोदय सभाया निरन्तर प्रगतिया कामना यानाच्वना ।
भवतु सब्ब मङ्गलम् !

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS