येँ – विश्वन्यंकं बय्बय् जुयाच्वंगु अमेजन जंगलया मिं विश्वया हे पर्यावरणयात लिच्वः लाकी धकाः चर्चा जुयाच्वंगु इलय् थुकिं नेपाःयात छु नोक्सानी याइ ले धइगु बारे नं चिउताः तयेगु शुरु जूगु दु ।
जंगलया मिं दकलय् अप्वः लिच्वः लाकीगु ग्लोबल वार्मिबयात खः, नेपाः आपालं हिमाल दुगु देय् जूगु कारणं ग्लोबल वार्मिबया लिच्वः कथं हिमालया च्वापु नायाः नेपाःयात प्रभावित याये फुगु खँ वरिष्ठ मौसमविद् मणिरत्न शाक्यं कनादीगु दु । आः मिं नयाच्वंगु अमेजनया जंगल धइगु नेपाः स्वयां नं करिब ५० गुणा तःधं । अन नेपाः स्वयां नं गुलिखे तःधंगु आकारय् मिं नयाच्वंगु दु ।
मौसमविद् शाक्यया कथं जंगल मिं नयाः पिहां वःगु कुँ फुक्क सर्गतय् वनाः थानाच्वनी । आः मनसुन सिधयेवं पश्चिमं पूर्वपाखे फय् दुहां वयेगु शुरु जुइ । उकिं अनया कुँ आः भारतीय महाद्विपपाखे सरे जुइगु सम्भावना दु । यदि भारतय् कुँ दुहां वल धाःसा उकिं नेपाःयात नं प्रभावित याइ ।
थ्व कुँइ विशेष यानाः स्वताजि विकार दइ – कार्बन पार्टिकल, कार्बन डाइअक्साइड व कार्बन मोनोअक्साइड । थुकी कार्बन पार्टिकलपाखें सर्गतय् सुपाँय् निर्माण जुइ । थ्व सुपाँय् फय्या कारणं सरे जुजुं वयाः भारतीय महाद्विपय् थ्यन धाःसा थुकिं नेपाःया हिमालय् च्वापु नायेका बी । थुकिं यानाः खुसिबाः वइगु व उकिं यानाः नोक्सानी जुइगु खतरा अप्वइ । कार्वन पार्टिकलं सुद्र्यःया जः सोसे यानाः वातावरण खिउँसे च्वंका बी, थुकिं यानाः चिकुइगु अप्वयेका बी । थुकिया लिच्वः मनूया स्वास्थ्यय् नं लाः वनी ।
जंगल च्यानाः सर्गतय् मुनाच्वंगु धुलं आः थथें छुं मयाःसां वर्षौं लिपा जूसां लिच्वः लाके फुगु खँ नं मौसमविद् शाक्यं कनादिल । ‘सर्गतय् लानाच्वंगु थ्व धू गनं वनेथाय् मदु। आखिर थ्व कुतुं वइगु पृथ्वीइ हे खः । अज्याःगु प्रदुषित सुपाँचं यक्व वस्तुयात प्रभावित याना बी’ वय्कलं धयादी ।
अमेजनया मि स्याये माल धकाः विश्व समुदाय हालाच्वंसां प्रभावित देय् ब्राजिलं धाःसा उकी ध्यान मबिउगु द्वपं लानाच्वंगु दु। जंगल मिं नयाः खाली जूगु थासय् ब्राजिल सरकारं पोल्ट्री उद्योग चायेकेत्यंगु द्वपं नं दु ।
LEAVE YOUR COMMENTS