‘११ कक्षाया विद्यार्थीतय्त अन्याय जुयाच्वंगु दु’
प्रज्ञा आवासीय उच्च माध्यमिक विद्यालय २०५७ सालं निसें प्लस टु सञ्चालन याःगु खः । विषेशतः स्थानीय विद्यार्थीयात लक्षित यानाः प्लस टु सञ्चालन याःगु खःसां थन स्थानीय विद्यार्थी स्वयां नं पिनेया विद्यार्थी ब्वनेत वयाच्वंगु खँ संस्थापक लिसें कलेजया प्रिन्सिपल सत्यनारायण मानन्धरं कनादी ।
थन अप्वः धयाथें सिन्धुपाल्चोक व सोलखुम्बुया विद्यार्थी ब्वनेगु यानाच्वंगु दु ।प्रिन्सिपल मानन्धरया कथं न्हापा थःम्हं ब्वंकातयापिं विद्यार्थी उगु निगू जिल्लाया थीथी स्कुलया शिक्षक लिसें प्रधानाध्यापक जुयाच्वंगुलिं थःगु स्कुलय् झिगू तगिं तक ब्वने क्वचाःपिं विद्यार्थीयात थःगु कलेजय् सिफारिस याना हइगुलिं नं थन थुपिं निगू जिल्लाया विद्यार्थी अप्वः दुगु खः ।
विशेष यानाः म्यानेजमेन्ट ब्वनीपिं विद्यार्थीयात लक्षित यानातःगु कलेजय् ब्वनावःपिं विद्यार्थी थीथी सरकारी पदय् थ्यनाच्वंगु व आपालं धयाथें व्यापार व्यवसाय यानाच्वंगु जानकारी नं वय्कलं बियादिल । तर वय्कःया दुःख छु दु धाःसा स्थानीय विद्यार्थीयात लक्षित यानाः सहुलियत शुल्कय् कलेज संचालन यानादीगु खःसां नं स्थानीय विद्यार्थी अप्वः ध्यबा पुलाः मेमेगु कलेजय् थ्यनाच्वंगु दु ।
थःपिंसं म्हो जक शुल्क कयागुलिं गुणस्तर मदु धयागु मानसिकता अभिभावकयाके दयाच्वंगुलिं नं स्थानीय विद्यार्थीत थःगु कलेजय् म्हो जूगु वय्कःया बिचाः दु ।दकलय् न्हापां कजेल सुरु यानाबलय् ब्वंके थाकु कि आः ब्वंके थाकु धइगु न्ह्यसलय् वय्कलं धयादी, ‘न्हापा किताबया भरय् ब्वने माः, ब्वनेत माःगु आवश्यक ‘क्याप्सुल’ मदु ।
तर थौंकन्हय् गाइड बुक निसें इन्टरनेट मार्फत शिक्षकपिंसं स्वयां नं विद्यार्थीं हे न्हापा सकेकाच्वंगुलिं यानाः थौंकन्हय् ब्वंके अःपू । न्हापा कजेलय् जाँच बीमाल धाःसा नोटया भरय् जाँच बीगु खः । तर थौंकन्हय् अज्याःगु समस्या मदु ।’ मध्यम व निम्न मध्यम वर्गया विद्यार्थीपिनि निंतिं थःपिनि स्कुल लक्षित जूगु खँ कनादिसें आपालं गांया विद्यार्थी ब्वनेत वइगु खँ कनादी ।
गांया विद्यार्थी न्हापां वइबलय् एकाउन्ट व अग्रेजी भचा समस्या दइगु खँ कनादिसें वय्कलं थःपिंसं दकलय् न्हापां उकियात हे लक्षित यानाः ब्वंकेगु यानाच्वनागु खँ कनादिल । अथेहे कलेजय् ब्वंकेत स्थानीययात गुलि अःपु गामय् च्वंपिंत भचा थाकूगु अनुभव नं कनादी । थुकिया कारण धाःसा स्थानीयपिंसं न्हापां निसें अग्रेजी माध्यमं ब्वनाच्वनीगु व गामय् अझ नं अंग्रेजी माध्यमं ब्वंकेगु म्हो जूगुलिं खः धयादी ।
अथे खःसां नं थःगु कलेजय् प्लस टु क्वचायेका वंपिं विद्यार्थी थीथी ख्यलय् बांलाक हे प्रगति यानाच्वंगु वय्कःया दाबी दु । वय्कःया अनुभव कथं प्लस टु ब्वंकेगु झ्वलय् ११ कक्षाया विद्यार्थी दछि पूवंक हे ब्वने मखं । असार १५ निसें कलेज शुरु जुइ । थुकिया दथुइ थीथी नखः चखः वइ । गुकिं यानाः विदा अप्वः जुइ ।
विदाया कारणं विद्यार्थी बांलाक ब्वने खनीमखु स्वन्ति नखः क्वचायेवं जाँच बीमाःगु अवस्था दु । गुकिं ब्वंकीपिं शिक्षकपिंत नं थाकू ब्वनीपिं विद्यार्थीयात नं थाकू । ११ कक्षाया विद्यार्थी थःपिनिगु कोर्स हे पूवंके ब्वने मलायेवं जाँच बीमाःगु अवस्था दुगु खँ कनादिसें उकियात निंतिं थःपिंसं हे ट्युसन ब्वनेत धायेमाःगु अवस्था दु ।
शैक्षिक क्यालेन्डर कथं २१५ न्हु आखः ब्वंकेमाःगु खःसां नं ११ कक्षाया विद्यार्थी खुला हे पूवंक ब्वने मखनीगु समस्या दुगु खँ कनादी । वय्कःया कथं १२ कक्षाया विद्यार्थीं धाःसा पूवंक हे कोर्स ब्वने दइगु जुयाः उमित ट्युसन कक्षाया आवश्यकता मदु । ११ कक्षाया शैक्षिक क्यालेन्डर आः तक नं सरकारं मिले याये मफुगु धासें उकियात याकनं मिले यायेमाःगु सुझाव नं वय्कलं बियादी ।
वय्कःया कथं सरकारं बीबीएसया क्यालेन्डर मिले यायेगु नामय् ११ कक्षाया विद्यार्थीयात अन्याय यानाच्वंगु दु । प्लस टु कलेज चायेके धुंकाः गुलि तक आर्थिक रुपं सन्तुष्टि दु धकाः न्यनागु न्ह्यसःया लिसः बियादिसें वय्कलं प्लस टु ब्वंकाः खास हे आर्थिक रुपं सवल जुइत थःपिंत थाकूगु खँ कनादिसें थःगु छगू तगिं निसें झिगू तगिं तक स्कुल नं दुगुलिं यानाः उकिं हे छाय्फ्याय् जुयाच्वंगु खँ कनादी ।
प्लस टु ब्वंकेबलय् लछिया ४० निसें ४५ हजार तका खर्च जुइसा ३५ निसे ४० हजार तका जक उठे जुइगु खँ कनादिसें प्लस टु ब्वंकाः आर्थिक रुपं फाइदा मदुसां नं आत्मसन्तोष धाःसा दुगु खँ कनादी । थम्हं न्हापा स्कुल चायेकाःगु इलय् आर्थिक स्वयां नं शिक्षायात बः बियागु कारणं यानाः आर्थिक रुपं उलि सवल धाःसा जुइमफुगु खँ कनादी ।
तर छम्ह स्कुलया संस्थापक व छम्ह शिक्षक जूगु नातां विद्यार्थी वा अभिभावकपिंसं बीगु इज्जतं थःगु मनोबल थहां वनाच्वंगु खँ नं वय्कलं कनादी ।तर थौंकन्हय् शिक्षा स्वयां नं आर्थिकयात बः बियाः स्कुल कलेज चायेकेगु प्रतिस्पर्धा अप्वया वंगुलिं धाःसा वय्कःया नुगः स्याः । शिक्षा धइगु छम्ह शिक्षकं विद्यार्थीयात बीगु खः ।
गथे न्हापा ऋषिमुनिया पालय् शिक्षा बीगुयात नैतिकता लिसे स्वाइगु खः । तर थौंकन्हय् अथे जुइ फयाच्वंगु मदु । शिक्षायात पूवंक हे व्यापार व्यवसाय यायेगु कुतः जुयाच्वंगु थ्व बांलाःगु खँ मखु वय्कःया धापू दु । थम्हं आर्थिक रुपं कमे यायेगु आज्जु तयागु खःसा शैक्षिक क्षेत्रय् थः मलाइगु खँ कनादिसें वय्कलं धयादी, ‘जिं न्हापा ट्युसन ब्वंका च्वनागु इलय् न्हिं प्यंगू न्यागू ग्रुप दइ ।
छगू ग्रुपयात ब्वंकेबलय् प्यद्वः न्याद्वः दइ । उलि ध्यबा उगु इलय् छगू आना जग्गा न्यायेत गाः । तर जिं उगु ध्यबा स्कुल चायेकेत लगानी यानाः । यदि जग्गा न्यानातःगु खःसा आः तक अर्बौंया मालिक जुइ धुंकल जुइ । तर जिं अर्बौंया मालिक स्वयां नं छम्ह प्रिसिपल जुयाः हे लय्ताः ।’
वय्कःया अनुभव कथं थौंकन्हय् प्लस टु ब्वनिपिं आपालं विद्यार्थी कलेज क्वचायेवं विदेशय् वनीगु जुयाः च्वन गुकिं देय्यात घाटा जुयाच्वंगु दु । थम्हं न्हापा स्कुल चायेकूगु इलय् नं स्थानीय नेवाःतय्त लक्षित यानाः चायेकागु खःसां थौंकन्हय् धाःसा नेवाः विद्यार्थी म्हो जुया वनाच्वंगुलिं नं वय्कःया दुःख ताः ।
अझ प्लस टु ब्वनीपिं नेवाःत झन म्हो जूगुलिं वय्कःया नुगः स्याः । वय्कः नेवाः भाय् प्रति नुगः क्वसासां थःगु स्कुलय् नेपालभाषा कक्षा ब्वंकेगु इच्छा धाःसा पूवंके फयाच्वंगु मदु । थम्हं स्कुल चायेकूसां निसें थःगु लेटर हेड, फाइल, रसिद व थीथी भ्वँतय् रञ्जना लिपि निरन्तर रुपं छ्यला वयाच्वनागु खँ कनादिसें आः थःगु स्कुलय् नं नेपालभाषा छगू कक्षा चले यायेगु निंतिं सहलह जुयाच्वंगु खँ नं वय्कलं कनादी ।
एसईई क्वचाःपिं विद्यार्थीयात वा अभिभावकयात छु सुझाव बियादी धयागु न्ह्यसःया लिसलय् धयादी, ‘थौंकन्हय् ब्वनेगु विषय आपाः दु, न्हापा थें डाक्टर व इन्जिनियर धायेगु जमाना मखुत । अथे जुयाः विद्यार्थीयाके गज्याःगु क्षमता दु अले विद्यार्थी छु ब्वंसा बांलाइ धकाः बिचाः यानाच्वंगु दु उगु हे विषय ब्वंकेगु बांलाइ । अभिभावकपिंसं नं थः मस्तय्गु इच्छा कथं ब्वंकेगु उचित जुइ ।’
न्ह्यब्वःम्ह ः दिलिप शाही
LEAVE YOUR COMMENTS