ने. सं. ११४६ बछलाथ्व पञ्चमी - दयावीरसिं बुदिं

बौद्ध संगीतया न्ह्यलुवा किरण शाक्य

#प्रेमलक्ष्मी तुलाधर

बुद्ध धर्मयात कयाः समर्पित, बौद्ध भजनप्रति निष्ठावान, बुद्ध जीवनया नाटकया क्षेत्रय् म्येच्वमि, लय् चिनामि, निर्देशक जुयाः शाक्य कुलया थीगु नगु जुयाच्वंम्ह खः, किरण शाक्य । वय्कः यलया कनिबहालय् मां मसीनमाया शाक्य व अबु जगतराज शाक्यया कोखं वि.सं. १९९७ साउन १० गते जन्म जुयादीम्ह खःसा वय्कः वि.सं. २०१३ सालंनिसें सांगीतिक ख्यलय् पलाः न्ह्याकुन्ह्याकुं ७७ दँया वैशय् नं उलि हे सक्रिय कथं न्ह्याना च्वनादीगु दु ।

न्हूगु पुस्तायापिंत हःपाः बीकथं थीथी व्यक्तित्वपिंत भजन हायेकेगुली ज्ञानमाला भजन क्षेत्रय् न्हून्हूगु आयामकथं तँसा तनेथें मेहनत यानादीम्ह भाजु शाक्य संगीत ख्यलय् अतिकं लोकंह्वाःम्ह व्यक्तित्व खः । अबु जगतराजया प्रेरणां भजनय् पलाः न्ह्याकादीम्ह शाक्यं आपालं नांजाःगु राष्ट्रिय म्येँ व बौद्ध भजनय् लय् चिनादीगु दुसा थौंतक यानाः प्यसः स्वयां अप्वः म्येँय् लय् तयादीधुंकल ।

शाक्यं संगीत प्रारम्भिक शिक्षा पुतलीसतकय् च्वंगु संगीत महाविद्यालयय् कयादीगु खःसा गुरुपिं यज्ञराज शर्मा व बुद्धरत्न तुलाधरपाखें यक्व हःपाः दुगु खँ कनादीगु दु । खस व नेपालभाषां ज्ञानमाला भजन हालाच्वनागु चर्चाय् वयेत मखुसे थम्हं बांलाक ज्या यानाः उत्कृष्ट संगीत सिर्जना यायेगु निंतिं थ्व ख्यलय् ज्या यानाच्वनागु खः धइगु शाक्यया धापू खः ।

संगीत छगू देशया वा छगू भाषाया जक मखु फुक्कं देशयात मदयेकं मगाःगु विश्वभाषा खः । भजनकीर्तनय् दुस्वये धुंकूपिनि मेगु संगीतय् उलि मन वनी मखु । छाय्धाःसां भजन न्ह्यागु हे धर्मयागु छाय् मजुइमा मनूयात उकिं मन शान्त व आनन्द यानाबीगु जिन्दगीया लिधंसा नं खः ।

ज्ञानमाला भजन द्यःपिनिगु स्तुति यानाः हालेगु भजन मखु, बरु जीवन केवल अनित्य खः, छन्हु फुनाः मदयाः मिनाप स्वानावनीगु जूगुलिं व्यावहारिकतायात कघानाः बुद्ध ज्ञानं भय्बिउगु खँग्वःत माःहनातःगु जूगुलिं ज्ञानया माः ज्ञानमाला भजन धयावःगु खः ।

ज्ञानं युक्तगु ज्ञानमाला भजनपाखें न्हूगु पुस्ता वा ल्याय्म्हपिंत संगीतया माध्यमं बुद्धधर्मया प्रचार यायेगु व बुद्धधर्म छु खः धइगु ध्वाथुइकेगु निंतिं वय्कलं थीथी व्यक्तित्वपिं, कलाकारपिंत हःपाः बीकथं ज्ञानमाला भजन हायेका च्वनादीगु दु ।

गथेकि रेखा थापा, रीमा गुरुंग, रेखा शाह, निशा देसार, सृजना श्रेष्ठ, हिसिला महर्जन, रत्नशोभा महर्जन, दीपा महर्जन, पल्लवी ढकाल, सुमन कपाली, नलिना चित्रकार, अञ्जान शाक्य, संगीता शाक्य, कोमल वली, सपनाश्री, रमना श्रेष्ठ, लुना शाक्य, लोचन भट्टराई, प्रेमलक्ष्मी तुलाधर, रामेश्वरी, अथे हे पुलांपिं कलाकारपिं मदनकृष्ण श्रेष्ठ, हरिवंश आचार्य, मीरा राणा, नगीना जोशी, भृगुराम श्रेष्ठ आदिपिं खः ।

स्वीनिदँ तक नेपाल राष्ट्र बैंकय् अधिकृत जुयाः ज्या यानादीम्ह शाक्य भजनपाखें गबलें नं बिस्कं च्वनामदी । थीथी संघसंस्थाय् आबद्ध जुयाः नं छझाः हे सुम्क च्वनामदीम्ह शाक्यं मैनया मूर्ति नं दयेकेगु यानादी । अरनिको वय्कःपिनिगु पुर्खा खः धकाः बाज्यापिंसं कनातःगु धयादिसें परिवारय् मूर्तिकार, चित्रकार, संगीतकार दुगु खँ कनादी ।

शाक्यं अतिकं लसतां भय्बिउगु खँ थुकथं कनादिल, ‘वि.सं. २०२० साल पाखे रेडियो नेपालं न्ह्याकूगु नेपालभाषाया ‘जीवन दबू’ नेपालभाषाया न्हय्पु म्ये चिनाः हालागु म्येँ रेडियो नेपालं थ्वयेका हःबलय् जीवनय् दकलय् सुखानुभूति जूगु न्ह्यइपुगु क्षण जुयाबिउगु दु । थुकिं बिउगु हौसलाया प्रभावं थौंतक थुलि न्ह्याः वनेफुगु धाःसां छुं मपाः ।

वय्कलं अंगुलिमाल, चण्डालिका, विश्वन्तर सिद्धार्थया गृहत्याग, उद्धार, सँदेय्या लिसः लिसें सफाइ अभियान दबू प्याखं आदिइ संगीत निर्देशक, प्रबन्धक जुयाः ज्या यानादीगु दु । अथे हे २४ गुलिं मयाक सिडिचाः पिहां वयेधुंकूगु दु । व हे सिडिइ दुगु ज्ञानमाला भजन म्येँ छपु न्यनेत शुक्रवाः अथवा दछिया छक्वः वइगु बुद्ध जयन्ती पिया च्वनेमाः ।

तर थौंकन्हय् हिउपाः वःगु दु । आः बुद्ध भजन हरेक च्यानलपाखें प्रशारण जुयाच्वंगुलिं तसकं लय्ताःगु खँ वय्कलं कनादी । भारतया थीथी तीर्थस्थलय् नं वय्कःया भजन हायेकाच्वंगु लिसें जापानी भासं, थाइ भासं, हिन्दी भासं अनुवाद यानाः भजन हायेकेगु ज्या जुयाच्वंगु शाक्यया धापू दु ।

विदेशय् वनाबलय् गौतम बुद्धया सन्तान धकाः थःत थियाः भागि यायेगुलिं उमिगु श्रद्धा खनाः थः अतिकं प्रफुल्लित जुयाः बुद्ध भजनप्रति अझ नं च्वन्ह्याका वनेगु इच्छा दुगु नं वय्कलं धयादिल । झिंस्वदँनिसें न्हय्न्हय्दँया इलय् तक नं उलि हे इमान्दारी, मेहेनती, लगनशील जुयाः न्ह्याकाच्वंगु बौद्ध संगीतख्यःया पलाःयात हनाबना तसें थीथी संघसंस्थापाखें सम्मान यानाच्वंगु धइगु वय्कःया दत्तचित्तया प्रतिफल खः ।

व हे कथं सोम स्मृति राष्ट्रिय पुरस्कार २०२७, धर्मशीला बुद्ध विहार पोखरा, स्वर्ण जयन्तीया लसताय् राष्ट्रिय सरोकार संस्था, नागरिक स्वर्ण सम्मान वज्र फाउन्डेशन, वज्र बौद्ध भजन शिरोमणी सम्मान, शान्ति व विकास अभियान नेपालपाखें राष्ट्रिय नागरिक स्वर्ण सम्मान २०७०, रोट्य्राक्ट क्लब अफ ललितपुर पाखें बहुप्रतिभाशाली व्यक्तित्व प्रज्ञानन्द स्मृति सिरपाः, विश्वन्तर संगीत सिरपाः अमेरिका होन्डुरसं नं सम्मानंं नं सम्मान, सानेपा ज्ञानमाला भजन खलःपाखें नं सम्मान यायेधुंकूगु दु ।

शाक्य भजन व संगीत जक मखु मायादेवीया जीवनलीला, बुद्धया जीवनीलिसें भजनया खुगू व लुम्बिनी यात्रा सम्बन्धि सफू पिथनाः च्वसापाखे थःगु पलाः न्ह्याकादीगु दु । उगु इलय् थम्हंतुं म्ये हालेत हार्मोनियम, तबला क्वबियाः सिंहदरवार बैठक स्टुडियो तक यंकेमाःगु खँ लुमंकादिसें थौंकन्हय्या कलाकारत तसकं भाग्यमानी जूगु खँ कनादिल ।

छक्वः जंगलय् तंबलय् व हे संगीतया माध्यमं जीवन रक्षा जूगुलिं वय्कलं सुनां नं सीत्यंका छु यंकेगु धकाः न्यंस िजिं ला संगीत प्रतिभा हे यंकेगु जुइ धकाः थःगु मनसुवा कनादिल ।