‘पामिला’या जः

अपर्णा प्रधान

भाजु राज सायमियात जासुसी उपन्यासकार कथं म्हसिइकेगु याः । वय्कःयागु न्हापांगु जासुसी उपन्यास ‘यःम्ह शत्रु’ खः । वय्कःयागु ‘मुसुकाःगु ख्वबि’ व ‘न्ह्याये दुगु सर्गः’ निगू उपन्यास सामाजिक विषयवस्तुया उपन्यास खयां नं थाय्थासय् जासुसी घटना दुथ्याकादीगु दु । तर थ्व ‘पामिला’ उपन्यास मुक्कं हे सामाजिक उपन्यास खः ।

‘पामिला’ उपन्यासय् झिंच्याद्या दुथ्याःगु दु । भाजु राज सायमि छम्ह साहित्यकार खः । अथेहे वय्कः हवाई कार्गो व्यवस्थापन (पीआइसी)या प्रशिक्षक नं खः । थःगु थ्व हे अनुभवया आधारय् वय्कलं उपन्यासया नायः पात्र धर्मयात कवि व हवाइ सेवाया कर्मचारी कथं प्रस्तुत यानादिल ।

वि.सं. २०१७ सालं नेपाःया राजनीतिक परिवर्तनं स्थापित पंचायति प्रजातन्त्र वि.सं. २०२२ सालय् खस (नेपाली) भाषाया एकल भाषा नीतिं नेपालभाषायात न्हंकेगु कुतः जुल । अन्जानय् राजनीतिइ पलाः लाःम्ह धर्म सरकारी दमननीतिया विरोधय् थःगु मनय् मन्ह्यंगु आक्रोस व्यक्त याइम्ह विद्रोही कवि जुइ ।

पोखराया सभाहलय् जूगु उद्योग वाणिज्य महासंघया वृहत कवि गोष्ठीइ कविताया माध्यमं धर्मं जातीय विभेदया विषयय् थःगु खँ व्यक्त याइ । अन धर्मं थः पासा स्कुल शिक्षक चन्द्रयात नेपालभाषा साहित्य ब्वलंकेगु व नेपालभाषाया पत्रिका पिथनेत इनाप याइ ।

नेपालभाषा परिषदय् कवि धर्मया एकल कविता वाचन ज्याझ्वःया प्रस्तुति कवि धर्मया लिधंसाय् च्वमिं अपांग शब्दया परिभाषा थुकथं बियादी, ‘अंग मदुम्हेसित जक अपांग मधाये, नोट व भोटया निंतिं थःगु पहिचान, स्वाभिमानया बञ्जाःयात थ्व शब्द विशेष ल्यंकातये धाल ।

अंग दयां नं मदु सरह, ग्वाहालि यायेत मल्ह्वनीगु ल्हाः, अन्याय खनाः नं तिस्सिगु मिखा, चिल्लाय् दंगु सः तकं मताइगु न्हाय्पं नं अपांग परिभाषाय् क्वचिंका बिल ।’जनबहाःया सभाय् कवि धर्म पुलिसया दमनं घाःपाः जूगु, वयात बिसिके छ्वःगु प्रसंग वरिष्ठ बाखंच्वमि राजा शाक्यजुया ‘कुचाकुचागु किपाः’ नांगु बाखं सफुलिइ दुथ्याःगु सत्य घटनाय् आधारित राजनीतिक विषयवस्तुया ‘इतिहास न्ह्यानां तुं च्वनी, सभा जुयां तुं च्वनी’ नांगु बाखं नाप ज्वःलाःगु दु ।

थ्व निगू स्वंगू प्रसंगं भाजु राज साय्मिजुं पात्रया लिधंसाय् नेपालभाषाया प्रति थःगु भावना न्ह्यब्वयादीगु दु । महाकवि सिद्धिदासया महावाणी भाषा म्वाःसा जाति म्वाइ धकाः धर्मयात धायेकातःगु थुकिया दसु खः ।जातिय विभेद, मारकाट याइगु धर्म, पशुपतिनाथया लुखाय् पिने बोर्डय् च्वयातःगु खँ, गीताया ज्ञान आदि प्रसंग न्ह्यब्वयाः नायः पात्र धर्मं हिन्दू धर्मयात तप्यंक मयः धायेकातल ।

थ्व प्रसंग च्वमिया हिन्दू धर्मयात आक्षेप धायेमाः ।आर्थिक अवस्थाया कारणं मचातय्त सुख बीया लागि लक्ष्मी काकिं थःम्हं दुःखसिया सुलिं पसः तइ, मचातय्त यःगु ल्वसा तयाः जा नके मफयाः लक्ष्मी काकिं सुलिं पसः तयेमाःगु प्रसंग निम्न मध्यम वर्गया वाध्यता खः ।

सुलिं पसःयात लक्ष्मी काकिया सन्तानपिंसं क्वह्यं तायेकी, तर लक्ष्मी काकिं ज्या यानाः नयेत क्वह्यं मह्यं धकाः लक्ष्मी काकियात धायेकातःगु च्वमिया उद्यमी बिचाः खः । हाकुचा व बुलुचा निम्ह त्यपू ध्वब्यातय्गु लिधंसाय् सुलिं पसलय् ल्वापु जुइगु, अय्लाःया सुरय् थःपिनिगु पारिवारिक जातः प्वलीगु यथार्थ न्ह्यब्वयादीगु दु ।

धर्मं पारुयात ब्वयेकाहःगु विषययात कयाः त्वाबहालय् अनेक चर्चा जुइ, तर धर्म न्हाय्पं बीगु मयाः । समाजय् नानाथरीयापिं मनूत दइगु खँ न्ह्यब्वयादिल । इहिपा यानाः नं पारुया तःदँ तक मचा मदु । थामय् जूसां विभिन्न कारणं मचा गर्भय् थाइमखु । थ्वहे खँयात कयाः पारुयात परिवारं, समाजं तिरस्कृत वचन न्यंकी ।

पारुं भाःतयात मेम्ह मिसा ब्याहा याः तकं धाइ । तर भाःतम्ह आइभीएफ प्रविधिं मचा दयेकेगु वा थ्याकामचासां लही धकाः मन तयाबी ।
जोग लाके माःगु नियम व धार्मिक मान्यता दुगु दिपंखा यात्राया वर्णन दुगु थ्व यात्राय् पारु वनी । तर यात्रा पूमवंकं हे तुति स्यानाः लिहां वयेमाली । छेँय् माजुम्ह स्वाहानें कुतुं वयाः छ्यनय् घाःपाः जुयाच्वंगु खनी ।

दिपंखा यात्रा पूमवंक लिहां वयेमाःगुलिं छेँय् छुं नं छुं अनिष्ट जुइ ला धकाः मनय् आशंका जुइ । थ्व प्रसंग धार्मिक आस्था तथा अन्धविश्वासया न्ह्यब्वया खः । पोखराय् हवाइ सेवाया हाकिम जुयावंम्ह धर्मपाखें माछापुच्छ«े हिमाल, फेवाताल, तालबाराही, सरांगकोट, बिन्ध्यवासिनी देगः, डेविड्स फल, बुटवल भैरहवा राजमार्ग, महेन्द्र गुफाया वर्णन व जोमसोम स्टेशनया इन्चार्ज पाल्टेनपाखें हवाइसेवाया हाकीम जुयावंम्ह धर्मयात हवाइ सेवा सम्बन्धी दक्व समस्या न्यंकूगु प्रसंग च्वमियात हवाइ सेवाया ज्ञाताया रुपय् म्हसीकेफु ।

मुक्तिनाथ दर्शन याःवनेगु क्रमय् दामोदर कुण्डं उत्पत्ति जूगु काली गण्डकी व कृष्ण गण्डकीया संगमस्थल कागबेनीइ श्राद्ध यात कि पितृ तरे जुइगु विश्वास धर्म व बौया नामय् श्राद्ध याःगु प्रसंग धार्मिक मान्यता खः । मुक्तिनाथ जःखःया सछि व च्याधाः हिति, लुँपाताया द्यः, अद्भुतगु शालिग्राम पुजा यानातःगु प्राकृतिक रुपं च्यानाच्वंगु अगिंमथः, आदिया न्ह्यब्वयाः च्वमिं थः थ्व थासय् थ्यने धुंकूगु दसु बियादिल ।

मुक्तिनाथया लुखाय् नापलाःम्ह हवाइजहाज लोड अप्वःया खँय् तंवःम्ह मिसा, लिहां वनेगु क्रमय् धर्म नापलाइ । मौसमया कारणं हवाइजहाज सनाः ग्याःम्ह मिसा धर्मनाप प्यपुं वनी । थ्व घटनां धर्म व मिसायात सत्तिका बिइ । धर्म सायमि व पारु मानन्धरया थःथवय् म्हसिका कालबिल जुइ ।

वां दायाः ज्वर वःम्ह धर्मयात पारुं सुसाःकुसाः याःवनी । धर्मनाप आकर्षित जुयाः रुप गुणयुक्तम्ह शिक्षितम्ह पारुं धर्मनाप इहिपा यायेगु प्रस्ताव तइ । धर्मं थःगु छेँया आर्थिक अवस्था न्ह्यब्वयाः ब्याहा मयायेगु खँ ल्हाइ । थः न्हापा हे ब्याहा याये धुंगु असत्य ब्वइ, तर पारुं लिथु जुयाःसां धर्मनाप हे इहिपा यायेगुली दृढ जुयाबिइ ।

पोखराय् थःगु अवधि पूवनेवं धर्म विन्ध्यवासीनि देगलय् स्वयंम्वर यानाः पारुयात थःगु छेँय् ब्वना हइ । उमिगु बारे दक्व सुचं सिउपिं छेँजःपिंसं उमित लसकुस यायेत पियाच्वनी । माजु जुयाः भमचा काःवने मखंगुलिं धर्मया मांया नुगः क्वतुंगु, ग्वय्काः भ्वय् मनकूतले भमचित दिगु द्यःयाथाय् दुत यंके मजिउगुलिं याकनं फुकीतय्त ग्वय्काःभ्वय् नकेगु खँ जूगु च्वमिया पारम्परिक संस्कारया न्ह्यब्वया खः ।

आदिइ व अन्त्यय् पामिलाया
नां उल्लेख जुयाच्वंगुलिं उपन्यासया नां पाय्छि तायेका ।

मचासू मतंनिम्ह लक्ष्मीया इलम मदुम्ह मिजंनाप इहिपा जुइ । वयापाखें तःम्ह सन्तान दइ । बाजुम्ह मदयेवं पुनमाया ध्वंमां धुकू खालि यानाबिइ । जीवन यापनया लागि लक्ष्मी काकिं ल्यासेपिं म्ह्याय्पिं तयाः छेँय् हे सुलिं पसः तइ । अय्लाः त्वंवःम्ह ड्राइभरनाप छम्ह म्ह्याय् मेलय् वनी । प्वाथय् दयेकाः थःछेँय् वइ ।

धर्मं हितकर सरपाखें शिक्षण पेसा ज्वनी । लिपा पासा भरतपाखें हवाइसेवाय् आवद्ध जुइ । पारु दुहां वसांनिसें लक्ष्मी काकिया दक्व सन्तानपिनि लजगाः चूलाइ । उकिं माजुम्हं पारुयात लक्ष्मीद्यः हे भाःपी । चीधिकःपिं कायपिनि ब्याहा जुसेंलि लक्ष्मी काकिया तःजहान जुइ । तःम्ह परिवार दतकि थःथवय् ल्वापु जुइगु समाजया कुसंस्कार हे जुल ।

लक्ष्मी काकिया चीधिकःपिं कायपिं पिने छेँ दनाः च्वंवनी । धर्म व पारु पुलांगु छेँय् थाइ । तःधिकःपिं कायभौयात जक दुःख बिया च्वनेगु पाय्छि मताःम्ह लक्ष्मी काकिं पिने छेँ दनाः च्वंवंपिं कायपिंथाय् पालंपाः च्वंवनेत स्वीकार याइ । वि.सं. २०७२ सालया तःभुखाचं हुसुलुं पुइगु भ्वाथःगु छेँय् लाःम्ह लक्ष्मी काकि सात्तु वनी ।

तःदँ तक मचा मदुम्ह पारुया प्वाथय् दयेवं धर्मया पुलांगु ल्वय् लिथ्वयाः मृत्यु जुइ । लक्ष्मी काकियात स्याउ तानाः घाःजूगु त्वहलय् किजाभत केहेँभतःपिंसं लाक्वपाक्व म्हुतु वाःगु सह याये मफयाः छेँय् नं पिहां वंम्ह पारु गर्भय् च्वंम्ह मचायालागि म्वायेमाःगु तायेकाः छँेय् लिहां वइ ।

लां दंम्ह पारु माजुयात बेलि याकेत ज्वनावःगु दुरु गिलास तज्यानाः मेगु क्वाकःवंतले माजुम्ह खातां कुतुं वयाः प्राण त्याग याइ । वहे इलय् पारुया मचा बुइ । गर्भय् मच्वंम्ह म्ह्याय्या नां पामिला नां छुइगु पारु व धर्मया खँ जूगु तःदँ हे दत ।

बौ मदयेकाः बूम्ह पामिला छखे चत्तावानाः ख्वयाच्वनी, निस्प्राणम्ह लक्ष्मी काकि छखे, मचाबूम्ह पारु छखे चतावानाच्वंगु हृदयविदारक दृश्यं उपन्यास क्वचाइ । आदिइ व अन्त्यय् पामिलाया नां उल्लेख जुयाच्वंगुलिं उपन्यासया नां पाय्छि तायेका । च्वमिपाखें मेगु उपन्यास ब्वनेत आशा याये । सुभाय् …

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS