ख्वपय् सहकारी अभियान म्हिगः व थौं

सहकार्य धइगु थवंथः जानाः याकःबाकलं याये मफुगु ज्या पूवंकेगु खः । छम्हेसिया लागिं सकलें जानाः ग्वाहालि यायेगु व छम्ह मनुखं नं सकसियां लागिं ग्वाहालि यानाच्वनेगु प्रवृत्ति हे सहकारीता खः । व्यवस्थित रुपं नेपालय् सहकारी संस्थाया सुरुवात वि.सं. २०१३ सालय् जक सुरु जूगु खः । तर द्वलंद्वः दँ न्ह्यःनिसें हे नेवाः समाजय् थवंथः जानाः गुथिया परम्परा चले जुयाच्वंगु कारणं नेपालय् थुकिया पुलांगु परम्परा धाःसा कायम हे जूगु दु । थ्व ल्याखं नेपाः सहकारीताया लागाय् पुलांगु हे इतिहास दुगु थाय् खः ।

अझ नेवाः समाज दुने नं थीथी जातीय समूह दुगु ल्याखं थनया पुलांगु जाति कथं कयातःगु उजाजु गुथि, मालाकार समाज, कुम्हाः गुथि, प्रजापति समाज, मानन्धर गुथि साय्मि समाज थेंज्याःगु पुलां पुलांगु नेवाः जातीय समुदाय दुनेया गुथि परम्परा धाःसा अझ नं पुलांगु हे रेकर्ड कायम दु ।थ्व ल्याखं नेपालय् सलंसः दँ न्ह्यवंनिसें हे सहकारीता वा सहकार्य यानाः म्वायेगु चलन दु धायेबलय् छुं पाइमखु जुइ । तर प्रजातन्त्र वये धुंकाः खुदँ लिपा जक औपचारिक रुपं नेपालय् बखानपुर धाःगु चितवनया छगू थासं बचत सहकारी संस्था सुरु जुल । उगु इलय् अन छुं छुं बचत यानाः उकिं समुदाययात ग्वाहालि जुइगु ज्या यायेगु कथं थ्व संस्था नीस्वंगु खः ।

तर लिपा बुलुहुं सरकारी ऐन कानून वयालिं २०१९ मुलुकी ऐन लागू जुइधुंकाः छुं छुं संस्था स्थापना जुल । थ्व झ्वलय् नेपालय् बचत संस्था सुरु जूगु खुदँ लिपा ख्वपय् नं बचत संस्थाया शुभारम्भ जुल । न्हापां ख्वपया थीथी थासय् च्वंपिं किसानतय्गु हितय् ज्या यायेगु ताः तयाः ख्वपय् दकलय् न्हापां नवदुर्गा बहुमुखी सहकारी संस्था नीस्वंगु खः । थ्व संस्थाया शुभारम्भ २०१९ सालय् जूगु खः । उकिं २०२१ सालया भूमिसुधारयात नं तिबः जूवन ।नवदुर्गा बहुमुखी सहकारी संस्थां किसानतय्त रासायनिक साः इलय् हयाबीगु, भिं भिंगु पुसा ज्वलंत हयाबीगु नापं बुँइ बालीइ दाइपिं कीत नियन्त्रण यायेगु निंतिं कीटनाशक वासः ब्यवस्था यानाबिइगु धाःगु खः ।

छुं ई तक थुकथंया हे ज्या उगु संस्थां यानाःक्यन । मोहियाके स्वमना, बुँथुवाःयाके खुमना व मोही व बुँथुवाः छम्ह हे जूम्ह किसानयाके धाःसा छपि बुँया गुमना ल्याखं वा उठे यानाः बचत कोष तयार यानाः थुगु संस्था चले याःगु खः । तर उकि दुने च्वंपिं छुं छुं पदाधिकारीत थःपिनि ब्यक्तिगत स्वार्थय् लानाः हिसाब तयेगु इलय् सछि खर्च वंथाय् न्यासः खर्च च्वयेगु, गाडी भाडा बढे यानाः तयेगु ज्या यायां भ्रष्ट मानसिकतां कय्कुना वन । उलि जक मखु कि किसानतय्सं नये त्वने मधासे पुलातःगु बाली मियाः उगु दामं छुं छुं ब्यक्तितय्सं तू खेप व कःनि खेप यानाः ब्यक्तिगत रुपं लबः नयेगु ज्या नं संस्था दुनेया मनूतय्सं याःगु खनेदत ।

फाइनान्स व सहकारी पाः धइगु थुइके मफुगु कारणं अले ध्यबा मुंकाः नं थःपिनि संस्थाया साधारण सभाय् वनेत अल्छि चाइपिंसं याना नं आपालं संस्था दुसां संस्थागत विकास यायेत थाकुयाच्वंगु दु ।
कृष्णगोबिन्द लाखाजु
जिल्ला बचत संघया नायः

थुलि जुइधुंकाः बचत संस्था दुने असन्तोष पिहां वल । थीथी कथं पुचः पुचः खने दयावल । संस्थाया अधिवेशन यायेमाःगु माग नं जुल । तर दुनें दुनें अधिवेशन यानाः थःपिं हे त्याःगु धकाः घोषणा यात । उगु खँ सर्वसाधारण किसानतय्सं सिइवं लाय्कू लागाय् जूगु अधिवेशनय् मञ्चं हे ज्वना हयाः भ्रष्टाचारीतय्त बदला कायेगु ज्या जुल । निर्णय कापी जनतां लाका काल । थ्व २०२५ साल श्रावण २ गतेया घटना खः । अज्याःगुु थीथी छलछाम व भ्रष्टाचार यानाः पदाधिकारी जूवःपिं प्रति जनतां विश्वास नं मयाः । तर निर्णय हे याये धुंकूगुलिं उगु इलय् जनतां नं छुं धाये मफुत । तर ई कथं दछि लिपा साः हयाबीगु ई जुइधुंकाः जनता झन् तम्वल ।

२०२६ सालं असार १९ गते थ्यने धुंकाः नं बचत संस्थां साः हया मबिल । हया तःगु साः थः मनूतय्त जक इनाबिउगु नं जनतां सिइकल । अले सकलें जनता जानाः तत्कालीन नवदुर्गा बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाया अध्यक्ष कृष्णभक्त चौगुठी मंगलेचायात अःखतं तपुलिं पुइकाः हाकः पाकाः ख्वप देय् चाःहीकल । थ्व चीनया हुनान किसान आन्दोलनय् जूगु घटनाया अनुकरण यानाः ख्वपया किसान कार्यकर्तातय्सं यानाक्यंगु किसान जनविद्रोह खः । थज्याःगु इलय् नं बचत संस्थां साः हया मबिउगु बिरुद्ध सः थ्वया हे च्वन । पंचायती ब्यवस्थाया मनूत जानाः जनतायात दुःख बिउपिंत अबलय् बदला स्वरुप थ्व ज्या याःगु खः । आः तकं अज्याःपिंत बदला काःगु न्हियात लुमंकाः ख्वपय् श्रावण २ व असार १९ गते भ्रष्टाचार बिरोधी दिवस हनेगु याः ।

ख्वपय् बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाया संस्थागत विकास धाःसा २०४८ सालय् सहकारी ऐन वयाःलि हे जक जूगु खः । नीन्याम्ह दुजः मुनाः सहकारी दर्ता यायेगु प्रावधान खुल्ला यायेवं बचत संस्था दर्ताया खुसिबाः हे वःगु खः । आः उकि मध्ये गुलिं संस्था बन्द नं जूवनाच्वंगु दु । ख्वपय् स्थानीय नां हे तयाः गठन याःगु भक्तपुर बचत तथा ऋण सहकारी संस्था थौंकन्हय् मिबा भुलांपुखू च्वखातय् थःगु हे भवन दयेकाः धस्वानाच्वंगु दु । अथे हे म्हो इलय् नं यक्व कारोबार यानाः शुभकामना बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लि. नं नासमना त्वालय् थःगु हे बचत संस्थाया भवन दयेकाः ज्या यानाच्वंगु दु ।

नापं एशियाय् हे नम्बर वन बचत संस्थाया उपाधि निक्वः तक त्याके धुंकूगु व नेपालय् दकलय् बांलाःगु संस्थाया सिरपा नं काये धुंकूगु सिद्धिगणेश बचत तथा ऋण सहकारी संस्था आः थःगु हे भवन दयेकाः शुभकामना स्वयां अप्वः सदस्य जक मखु कि ख्वपय् हे दकलय् अप्वः सदस्य ल्याः कायम यानाः नम्बर १ सहकारी संस्था कथं ख्वपय् धस्वानाच्वंगु दु । शुभकामना बचत संस्था च्वन्ह्याकेत बालमुकुन्द सुवालं यानादीगु भूमिका, सिद्धिगणेश बचत संस्था च्वन्ह्याकेत राजेन्द्र दुमरुं यानादीगु योगदान व भक्तपुर बचत तथा ऋण सहकारी संस्था च्वन्ह्याकेत बलराम प्रजापति लगायतया शिक्षा व समाजसेवा लागाय् न्ह्यलुवा व्यक्तितय्सं यानाच्वंगु दुग्यंगु कुतःयात थौं ख्वपय् मेमेपिंसं नं अनुकरण यानाच्वंगु दु ।

म्हिगः बचत संस्था वा सहकारी संस्था धायेवं हे भ्रष्टाचार याइगु संस्था कथं ख्वपय् छगू इलय् बदनाम जुइ धुंकूगु खःसां आः धाःसा उकिया ठीक अःखः बचत संस्था जनताया संस्था धइगु भलसा चूलानाच्वंगु दु । थ्व फुक्कं स्थानीयतय् सहभागीताय् हे ज्या जूगुलिं खने दयाच्वंगु खः । नापं मेमेगु संघ संस्थां नं आः धमाधम थःपिनि भवन दयेकाच्वंगु स्थिति दु । बचत संस्था नीस्वंगु नीदँ जःखः हे भवन दयेकेगु यक्वसिया सुरु जूगु दु । थ्व छगू नं बांलाःगु पक्ष खः । आः वयाः ख्वपय् १८७ गू फुऽ हे संस्थां दैनिक बचतया व्यवस्था यानाः म्होति नं १८७ म्ह रकम संकलकत बजारय् त्वःतातःगु स्थिति दु ।

न्हापा न्हापा ख्वपय् मुंकीगु दां येँय् यंकीगु खँ स्पष्ट जुयाच्वंगु सिउपिंसं हे न्हापां बचत संस्था ख्वपय् हे दयेमाः धइगु सः तयादीगु खः । आः थ्व अवस्था मदये धुुंकल ।आः थीथी बचत संस्थातय्गु ज्या खाली दां बचत यायेगु, ब्याज बियाः दां कयातयेगु वा ब्याज नयाः दां पित बिइगु जक नं मखये धुंकल । बाजं स्यनेगु, बासुरी स्यनेगु, भाषा व लिपि स्यनेगु नापं टेलरिङ, वसः डिजाइन व थीथी कथंया पाक शिक्षा, स्वास्थ्य शिविर सञ्चालननिसें अनेकौं कथंया जनजीवनलिसे स्वापू दुगु सामाजिक ज्या नं बचत संस्थाया माध्यमं हे जुया वयाच्वंगु दु । .

उकिं नं थौं वयाः जनता बचत संस्थाप्रति हे आकर्षित जूवंगु खः । ख्वपय् छुं दँ न्ह्यः जक ओरेन्टल नांगु सहकारीं १९ प्रतिशत तक ब्याज बियाः सर्वसाधारणयात लोभय् तक्यंकाः लिपा छक्वलं करोडौं दां ज्वनाः बिसिउँवंगु कारणं तःधंगु हे आर्थिक क्षति नं जूवंगु दु । ख्वपया वित्त इतिहासय् हे दाग लाइकथं जूगु थ्व घटनां यानाः नं आः तकं थ्व संस्थाया नां सुयां न्यने तकं मययेकाच्वंगु दु । फाइनान्स व सहकारी पाः धइगु थुइके मफुगु कारणं अले ध्यबा मुंकाः नं थःपिनि संस्थाया साधारण सभाय् वनेत अल्छि चाइपिंसं याना नं आपालं संस्था दुसां संस्थागत विकास यायेत थाकुयाच्वंगु खँ जिल्ला बचत संघया नायः कृष्णगोबिन्द लाखाजुं कनादिल ।

ख्वपय् विषयगत रुपं बचत तथा ऋण सहकारी संघ दु । थ्व पुलांगु संस्था खः । लिपा बचत संस्थातय् मुँज्यां जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघ नीस्वन । आः थुगुसीया सहकारी दिवस हनेज्याय् ख्वप नगरपालिका, सूर्यविनायक नगरपालिका, जिल्ला बचत संघ व जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघपाखें नं थीथी संघ संस्थायात पौ वःगु कारणं गन वनेगु, गुखे वनेगु यानाः आपालं बचत संस्थात अलमल जूगु खनेदत । सरकारी निकाय कथं जिल्ला बचत संघ हे दकलय् च्वन्ह्याःगु संगठन जूगु ल्याखं थ्व आधिकारीक नं खः । तर आः फुुक्कं बचत संस्थायात डिभिजन सहकारी कार्यालयं स्वयाच्वंगु इलय् हे नगरपालिकां सहकारीया ज्या नं याये धाःगुलिं थ्व अलमल जूवंगु खः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS