विराट गुथिया नायः जुयाबलय्

लोकेन्द्र वज्राचार्य

नेपाल संबत् ११३९ कौलाथ्व द्वादशी कुन्हु विराट गुथिया न्यय्च्याक्वःगु सम्मेलन जुइगु दु । नेपाःया साहित्यिक संस्थात मध्ये ५८ दँ तक्क त्वाःमदयेक न्ह्याना च्वंगु ज्वःमदुगु ऐतिहासिक साहित्यिक संस्था धकाः विराटयात मधासें मगाः । सरकारया हुन्डि नयाः नं निरन्तर न्ह्याये मफुगु संघसंस्था दथुइ सरकारी आर्थिक ग्वहालिया कल्पना ला छु तत्कालिन निरंकुश सरकारया मिखाया धू जुयाः नंं थौं तकं निरन्तर पलाः छिनावयेगु धइगु म्होति खँ मखु ।

थ्व धयागु जनताया निर्णायक व च्वछाय्बहगु ग्वाहालिया दसि खः । थ्व विराट गुथिया गौरवशाली पक्ष खः । थ्यंमथ्यं खुगू दशकया इलय् थीथी राजनीतिक लकस व उतारचढावया हाथ्या सामना याना वयाच्वंगु नेपालभाषाया छगूयां छगू साहित्यिक संस्थाया नां कायेमाल धाःसा विराट गुथि हे जक जुइ ।

थुकथं अनुकूल÷प्रतिकूल परिस्थितिइ नं जनपक्षीय साहित्य, अले नेवाः पहिचानया लक्षित आज्जु पुवंकेगुलिइ अमूल्य भूमिका निर्वाह याना वयाच्वंगु थज्याःगुु साहित्यिक संस्था विराट गुथिया विधानकथं ने.सं.१११५ गुंंलागा १३ (२०५२ भाद्र १२ गते) जूगु स्वक्वःगु तःमुँज्यां नायः जुया नेतृत्वया भूभिका निर्वाह यायेगु अभिभारा जित बिल ।

जीवनया इतिहासय् सुखद क्षणया अनुभुति महसुस जुल । लःल्हाना बिउगु जिम्मेवारी पूवंके फइ ला मफइ ला धयागु चिन्ता नं ब्वलन ।
हिउपाःया निंतिं निरन्तर पलाः छिनावयाच्वंपिं आन्दोलनया स्रष्टातय् मंकाः संस्था खः विराट । थः स्वयं आन्दोलित जुयाः संघर्ष यानाः राजनैतिक परिवर्तन प्राप्त यायेत थःगु भाषाया माध्यमं राजनैतिक चेतनाया बिगुल पुयाः समाजय् परिवर्तनकारी चेतना निर्माणया आधार खः – विराट ।

नेपालभाषा साहित्यया दथुलं अत्यन्त महत्वपूर्ण योगदान यानाः वयाच्वंगु संस्था खः— विराट । थुकिया साख ल्यंका तये फइ–मफइया चिन्ता जक मखु तत्काल स्वीनिक्वःगु सम्मेलनया तयारीया जिम्मेवारी पूवंकेगु हाथ्या नं वल । ज्यासना पुचःया पासापिनि पहल व सक्रिय भुमिकां साकोथाया पासापिं पाखें स्वीनिगूगु सम्मेलन लाय्कुलि यायेगु क्वछिना कथं ग्वसाःखलः नीस्वनेगु ज्या जुल ।

स्वीनिक्वःगु सम्मेलनया तयारीया ग्वसाःखलः व मू समितिया पासापिनि जोश व जाँगरं सक्रियतापूर्वक ज्या न्ह्यात । सम्मेलनया निंतिं दबू दयेकेत डेक्स–बेञ्च सतिक कायेगु कुतः जुल । उकी ग्वाहालिया बचं नं प्राप्त जुल । तर सम्मेलनया न्ह्यःने बचंकथं ग्वहालि मजुल । जिपिं ज्यः जुल । गुथिया नायः जुयाः दकलय् न्हापां खायुगु सवाः थुगु घटनां फ्ययेकल ।

थथे जूसां जिंपिं छतिं हे हत्तोत्साही मजुसे थप उर्जा प्राप्त जूगु महसूस याना ज्यासना पूचःया छ्याञ्जे भाजु महेन्द्रगोपाल कर्माचार्यजुया थःगु सूर्योदय स्कूलं तापाकं निसे जूसां डेक्सबेञ्च व दुजः भाजु रोशन वज्राचार्यजुया पसलं माक्वः भिनिष्टा हयाः दबु धःस्वाकागु जुल ।

ग्वसाः खलःया पासापिनिगु जोश जाँगरपाखें स्वीनिक्वःगु सम्मेलन न्ह्यानावंगु झ्वलय् छम्ह साहित्यकार भाजुया प्रस्तुत रचनायात कयाः विवाद सिर्जना यानाः सम्मेलन हे दिकेगु प्रयासय् ग्वसाः खलः न्ह्यचिल । दबू थुना बिइगुतकं धम्की फये माल । सम्मेलनया झ्वलय् वाधा–व्यवधानया समस्या थुलिजक मखु साँस्कृतिक ब्वज्याय् प्रस्तुत यायेत झापिं प्याखंम्वः केहेँ मय्जुपिन्त आवारा प्रवृत्तियापिं छुं ल्याय्म्हतय्सं दुव्र्यवहारया प्रयास नं जुल ।

थथेहे पुलांगु संस्कारया मनोवृतियुक्त छपुचः पासापिं पाखें सम्मेलन याके मबिगु, गुथियात बदनाम याना तहस नहस यायेत साँस्कृतिक ब्वज्याय् संगीत प्रस्तुत यायेत झाःम्ह छम्ह संगीतज्ञ पासा दलित जातियाम्ह धकाः बहाः दुने दुकाके मबिगु कुतः नं जुल । थःगु लक्षित आज्जु पूवंकेगु समाज राष्ट्रया उन्नतिया नितिं पलाः छिनावनेगु लपुँइ पंग, व्यवधान समस्याया चुनौति विराट गुथिया इतिहासया पानाय् वइगु स्वाभाविक प्रकृया खः ।

थज्यागु कुतःलं जिपिं छतिं हे विचलित मजुया ।बागमति खुसिइ लः यक्व बाःवने धुंकल । थौया युगय् पुलांगु परम्परागत सोच, संरचना अले संस्कारयुक्त जुयाः विराट गुथि न्ह्याः वनेगु यात्रा तालय् लाई मखु । खय्त ला थौं तक गुथिं निर्वाह याना वयाच्वंगु मर्यादित व जिम्मेवार निनमकायात सकसिया पाखें सराहना जूसां तविनं ई लिसे ल्वय्क प्रस्तुत जुया दीर्घकालीन योजना, रणनीतिक ज्याझ्वः थःके दुगु स्रोतसाधन, शक्तियात अधिकतम प्रयोग यानाः लिपाया पिंढींतय्त अःपुक न्ह्यःने वने फइगु लकस सिर्जना याना वने माःगु घडी खः ।

आः लोकतान्त्रिक यात्राय् गुथि गथे यानाः दिगो यायेगु सोचया आवश्यकता महशुस याये माःगु अत्यन्त जरुरी जुल । यदि वहे पुलांगु परम्परा, संस्कार कथं हे वनेमाःगु खःसा ल्हाःतुति चिनाः ब्वाँय् वनेगु प्रतिस्पर्धाया भरं गुथिया विकास व उन्नति सम्भव मखना । जि गुथिया नायः जुया विगतया स्वीनिक्वःगु सम्मेलनया अनुभवं थ्व हे थुइका ।

थ्व हे मनन यानाः विराट गुथिया दकलय् तःधंगु शतिm धयागु थुकिया साखयात संरक्षण याना तयेमाःगु आवश्यकतायात वाःचायेका जिमिसं गुथिनाप स्वापु दुपिं हनेबःहपिं शुभचिन्तक, संस्थापक, साहित्यकारपिंके सल्लाह साहुति यानाः ने.सं. १११६या स्वीस्वक्वःगु सम्मेलन अरनिको सभा भवन दुने झःझः धायेक हनागु जुल ।

अरनिको सभा भवनय् सम्मेलन यानाःनं ‘बैगलय् सीमित याना गुथियात बिसर्जन याइन’ धयागु तकं आरोप फयेमाल ।खँ अथे मखु – सभा भवन दुने यायेवं जक गुथिया साख म्हो जुइगु धैगु पुलांगु सोच विचार संस्कारयात त्याग याये मफुत धाःसा अथवा थज्याःगु धारणा दयांतुं च्वन धासा गुथि दीर्घायु जुइ मखु, गुथिया निंतिं दुर्भाग्य जुइ ।

उकिं चकंगु खुला थासय् मयानागुया कारण साहित्यिक लकसया समस्या, साधन स्रोत व जनशक्तिया अभाव जक मखु गुथिया संरचनागत ठोस सुधारया अपरिहार्यतायात वाःचायका सभा भवन दुने याये माःगु खः । थुकियात अन्यथा कयाः आरोप फये माःगुलि नुगः थुं दीत ।

विराट गुथिया नायः जुयाः गुथिया विधान कथं स्वीस्वगूगु सम्मेलनतक जक यायेगु कार्यकाल खःसां स्वीप्यक्वःगु व स्वीन्याक्वःगु सम्मेलन नं थःगु दायित्व स्वयां पिने वना वाध्यताबस पूवंकेगु ज्या यायेमागु अवस्थातकं ब्वलन । विधानयात हाचां गायाः वनेमाःगु वाध्यता सिर्जना छाय् जुल ? स्वीस्वक्वःगु सम्मेलन जुइधुंका विधानकथं पटक पटक साधारण सभा व अधिवेशन ब्वनाः नं माःकथं गणपूरक संख्याया म्होतिं ई फुुतनं जिगु पदावधीनापं मू समितिया विकल्प तयार मजुल ।

अथे जुयाः गुथियात निरन्तर दीर्घ जीवनया नितिं गुथिया वर्तमान अवस्थायात कया साधारण दुजःतय् दथुइ सहलह ब्याकेत ने.सं. १११९ दिल्लागा दुतिया खुन्हु जिगु हे अध्यक्षाय्, भाजु महेन्द्रगोपाल कर्माचार्य, प्रदिप शाक्य, महेन्द्र कायस्थ, श्यामभक्त बाटी दुथ्यागु विशेष आयोग गठन याये माःगु विशेष परिस्थिति ब्वलन ।

आरोप फय् माःगु थुलि जक मखु । जि नायः जुयाच्वनागु इलय् माइन्यूटिङ्ग जू वामजु धैगु अध्ययन हे मयासे मेगु माइन्यूटिङ्गसमेत यानाः विसर्जन यात । आः विराट गुथि दइमखुत, सम्मेलन मजुइगु जुल धकाः क्वखं न्हाय्पं यंकल धकाः क्वःया लिउलिउ ब्बाँय् वना जूगु नं स्वयेमाल ।

राजनीतिक दृष्टिकोणं स्वयाः जिगु नायः कालयात असक्षम, अपरिपक्वया लाञ्छना यानाः बदनाम यायेगु कुतः नं जुल । पटक पटक साधारण सभा व अधिवेशन असफल जूगुया हुनि धाथें धायेमाल धाःसा २०४६ सालया प्रजातन्त्र प्राप्त लिपा राजनीतिक दलत खुल्ला धरातलय् अवतरण जुइवं विराट गुथिया दुजःपिं थःथःगु राजनीतिक आस्थाकथं अप्वः ई उखे बिउ वनेवं थ्व समस्या सिर्जना जूगु अनुभव याना ।

विराट गुथि राजनीतिक दलया भातृ संगठन मखुगु कारणं उपस्थिति अनिवार्य मखयेवं भावनात्मक रुपं जक उपस्थिति जुइगु जुयाः बैठक असफल जूगु जिगु ठहर खः ।

वास्तवय् २०१७ सालया राजनैतिक परिवर्तन लिपा निरंकुश पंचायती शासन व्यवस्थाया सुरुआत लिपाया असर स्रष्टा व सिर्जनायात जक आघात लाःगु मखु वाक, लेखन, प्रकाशन स्वतन्त्रतायात नियन्त्रणया नापं पार्टी प्रतिबन्ध लिपाया कठीन घडीइ नं भाषाया माध्यमं निरंकुश व्यवस्थाया अन्त्य, जातिय समावेशी व्यवस्था नितिं राजनीतिक पार्टीतय्सं निर्वाह याइगु भूमिका छुं हदतक साहित्यिक संस्था खयां नं थःत सक्रिय जूगु ऐतिहासिक संस्थाय् नायः जुयाः छुं भतिजा जक छाय् मजुइमा, ज्या याये खंगु गौरव तायेका ।

जि विराट गुथिया नायः जुयागुया इलय् वाधा, व्यवधान, आरोप प्रत्यारोप, मछिंगु मनिंगु घटनात नुगः दुने गुनुगुनु न्वगुया थ्व प्रस्फुतित अभिव्यक्ति जक खः । अथे नं विराट गुथिया नायःया भार क्वबिइ थाकुसां गौरान्वित नं जुयागु जुल । दकलय् लिपा न्यय्च्याक्वःगु विराट सम्मेलन सफल जुइमा, ताःई तक निरन्तरता दयेमाः धकाः भिंतुना ।

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS