त्रिभाषिक सूत्रया खँय्

राससा

खँय्भाय् समेत दुथ्याकाः त्रिभाषिक सूत्रया वकालत यानादीम्ह न्हापांम्ह ब्यक्ति झी महाकवि गिरिजाप्रसाद जोशीजु खः । व ई निरंकुश पंचायतया ई । थौं ई हिलेधुंकल ।

१) सीदयेक जुजु महेन्द्रं पंचायतकालय् जबर्जस्ती खँय् भाय्यात सारा नेपाःमितय् भाय् दयेकेत स्वःगु खः । उकियात हे निरंतरता थौंया एक नस्लीय सत्ताधारीतय्सं बिउगु खः ।

थौंया अवस्थाय् जुजु महेन्द्रया सोच दुपिं एक नस्लीयतसें खँय् भाय्यात शिक्षाय् अले माध्यम व सरकारी भाय् दयेकूगुलिं सारा नेपाःमित खँय्भाय् सयेकेत बाध्य जूगु खः । मचायेक थःगु छेँय् ल्हाये जिउगु भाय् नं गनं ज्या मवःगु भाय् अले थःगु भाय् स्वयाः कर्किया भाय् ‘सुपेरियर’ थें तायेकाः त्वःताः छ्वःगु खः ।

२) निजी लागाय् उच्च शिक्षाया माध्यम अंग्रेजी भाय् जुइधुंकल । थौंकन्हय्या मस्तय्त खँय्भाय् स्वयाः अंग्रेजीं च्वये ब्वने अले न्ववायेगु अःपुया वयाच्वंगु दु । स्कूलया शिक्षाय् मांभाय्यात तकं ऐच्छिक विषय याना बिउगुलिं व स्कूलया शिक्षाया माध्यम भाषा खँय्भाय् जूगुलिं थौंकन्हय्या मस्त मांभासं च्वयेगु ब्वनेगु न्ववायेगु जक मखु झीसं न्ववाःगु तकं मथुइ धुंकल ।

३) विविधतां जाःगु नेपालय् थज्याःगु एक नस्लीय प्रबृत्तिं यानाः खँय्भाय् त्वःताः मेगु जातीय भाय् फुक्क सिनावनीगु अवस्थाय् थ्यनेधुंकल । लिपा वनाः थ्व देसय् खँय् भाय्या नं भविष्य मदु । अंग्रेजी भासं थ्वयात नं सिधयेका मछ्वइ मखु ।

४) स्वताजि भाय् सयेकेगु खँय् ः

४.१) संघीयता वयेधुसेंलि स्थानीय निकायस (मजिमगाःथाय् गथे कि हस्पिटल, अदालत थेंज्याःथाय् त्वःताः) वहे थाय्या स्थानीय भाय्यात अनिवार्य यायेमाः ।

४.२) देय्न्यंकंया माध्यम वा सम्पर्क व सरकारी लिसें विदेशीत लिसे खँल्हाबल्हा यायेत परराष्ट्रया मामिलाय् उच्च शिक्षा आदि इत्यादि थासय् अंग्रेजी भाय् छगू नं कमसेकम ब्वना च्वनीबलय्निसें अनिवार्य यायेमाः ।

४.४) बहुभाषिक देसय् गुगुं जातीय भाय्यात अनिवार्य याये मजिउ । यायेत स्वलकि व जातया मनूत जक न्ह्यःने लाना वनी, गथे खँय्भाय्यात सारा नेपाःमितय् भाय् दयेकेत स्वःगुलिं अले खँय्भाय् संस्कृत भाय् लिसे क्वात्तुगु स्वापू दुगु भाय् जूगुलिं, खँय्तय् पुचलय् नं बुसांनिसें संस्कृतयात मांभाय् सरह छ्यलीपिं बर्मूत जक न्ह्यःने लाना वन ।

स्कूलया शिक्षाय् मांभाय्यात तकं ऐच्छिक विषय याना बिउगुलिं व स्कूलया शिक्षाया माध्यम भाषा खँय्भाय् जूगुलिं थौंकन्हय्या मस्त मांभासं च्वयेगु ब्वनेगु न्ववायेगु जक मखु झीसं न्ववाःगु तकं मथुइ धुंकल ।

कन्हय् खँय् भाय् त्वःताः मेगु जातीय भाय्यात माध्यम व सरकारी भाय् दयेकेत स्वल कि प्रायः वहे जातिया मनूत च्वय् थ्यनी, मेगु भाय् फुक्क सिनावनी ।

४.५) स्वंगू भाय्या खँय् (छगू अंग्रेजी, खँय्भाय्या पलेसा स्थानीय भाय् अले थःगु मांभाय् ।)स्थानीय भाय् व मांभाय् छगू हे जूपिंत निगू जक दःसां कुगात । थः च्वना थासं पिने वनीबलय् थःगु देसय् जुइमा वा विदेशय् जुइमा (युरोपय् त्वःताः, जापान, चाइना थेंज्याःगु देय् त्वःताः) अंग्रेजी छगू सयेकूसा गात ।

तँसा (१)
देय्या थःगु लागाय् मच्वँसे कर्पिनिगु लागाय् वयाः च्वंपिंसं स्वंगू भाय् सयेके माल । थथे जुलकि तिनि मेपिनिगु लागाय् मच्वँसे थःथःगु लागाय् च्वं वनी । थथे थःथःगु लागाय् च्वनेगु वातावरण दयेका बीत जिम्मेवार सरकारं स्वनिगः छगुली जक विकासया ज्याझ्वः केन्द्रीकृत मयासे मेथाय् नं यंकेत स्वयेमाः ।

नेपाःया मेगु लागाय् विकासया ज्याझ्वः मयंकुसे स्वनिगलय् जक विकासया ज्याझ्वः क्वचिनाच्वंगु अथें मखु । थःगु जाति त्वःताः मेपिं फुक्कसित सखाप यायेगु एक नस्लीय दीर्घकालीन सोचविचार व सुनियोजित योजना दयेकाः जानाजानी क्वचिनेगु षडयन्त्रमूलक प्रवृत्ति खः ।

अले थःगु अविकसित गामय् च्वनेगु पलेसा लिच्छविकालय् हे स्वर्णयुग धायेकेत सफल जूगु स्वनिगलय् अःपुक मोजमस्ती यानाः थन च्वंपिं मूलवासीतय्त पूर्णरूपं विस्थापित यायेत स्वयाच्वंगु खः ।

तँसा (२)
तराईया लागाय् जक च्वनाः पिनेयापिं मनूतलिसे स्वापू तये म्वाःपिं मधेसीतय्सं खँय्भाय् मसः, मथू । उमिसं माध्यम वा सम्पर्क भाय् कथं छ्यलीगु भाय् हिन्दी खः । नेपाःया तथ्यांक कथं बुसांनिसें हिन्दी भाय् खँल्हाइपिं नेपाःया नागरिकत अथेहे १ लख व चाःचू दु । ल्हाना भाय् कथं थ्व हिन्दी भाय् नेपाःया ११ गूगु थासय् लाःगु भाय् खः । मेमेगु भाय् थें थ्व नं छगू नेपाली भाय् खः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS