कीर्तिपुण्य महाविहार व तःजः खलः

नेवाः संस्कृति, सम्पदा व धार्मिकस्थल नेवाःतय् म्हसीकाया चिं जुयाच्वंगु दु । अथे जयाः बहाः बही, महाविहार अले नेवाः संस्कृति व संस्कारनाप स्वानाच्वंगु त्वाः, त्वालय् च्वंगु देगः, आगंछेँ आदिया संरक्षण संबद्र्धन यानाः धार्मिक परम्परायात कायम याना तयेमाःगु थौंया आवश्यकता जुयाच्वंगु दु ।

थ्व सकल नेवाःतय् कर्तब्य व सरोकारया विषय नं जुयाच्वंगु दु । नेवाः संस्कति, धार्मिक सम्पदा ल्यना च्वंसा हे जक नेवाःतय् अस्तित्व नं ल्यनाच्वनीगु व नेवाःतय्सं छ्यं धस्वाकाः जुइ फइगु यथार्थया कारणं थज्याःगु ज्याय् सकल नेवाःत छधीछप्पँ जुयाः न्ह्याः वनेत इलं निर्देशन बियाच्वंगु दु ।

थ्व हे भावनां अभिप्रेरित जुयाः नेपाः देय्या नांजाःगु महाविहारमध्ये छगू कीर्तिपुण्य महाविहार, लगं बहाःया दुजःपिं न्ह्याः वनाच्वंगु दु । थुकिया हे लिच्वः कथं महाविहारया दुजःपिनिगु अथक प्रयास व येँ महानगरपालिकाया ग्वाहालिं कीर्तिपुण्य महाविहार, लगंबहाःया दथुइ निर्माण जुयाच्वंगु ऐतिहासिक देगुद्यःया देगः न्हूधाः याइगु जुयाच्वंगु दु ।

इतिहासकार नापं कीर्तिपुण्य महाविहारया दुजः भाजु हर्षमुनि शाक्यं न्ह्यथनादीकथं च्यागूगु सदीपाखे दयेकूगु थ्व देगः १९९० सालया भुखाचं क्वःदःगु खः । थ्व देगः लिपा निर्माण जूबलय् न्हापाया संरचनाय् हिउपाः वयाः स्वयम्भूया आकार वःगु खः । जीर्ण अवस्थाय् लानाच्वंगु थ्व देगः आः हाकनं पुलांगु हे शैलीं पौ तयाः दयेकीगु जूगु दु ।

थुकिं महाविहार हे झःझः धाइगु विश्वास यासें महाविहारया दुजःपिं सकलें लय्तायाच्वंगु दु । थुगु ज्याया निंतिं येँ महानगरपालिकाया मेयर विद्यासुन्दर शाक्यया निरन्तर कुतः व प्रतिबद्धतायात स¥हाना मयासें च्वने फइमखु । ५० गू लाखं मल्याक खर्च यानाः दयेकेत्यंगु थ्व देगःया नक्सा नं तयार जुइधुंकूगु दुसा नक्सा ब्वज्या व निर्माणया बारे लगं बहालय् व्यापक सहलह जुइधुंकूगु दु ।

मेयर भाजु शाक्यया धापू कथं देगः निर्माणया बारे दक्वं प्रक्रिया पूवने धुंकूगु जुयाः आः याकनं हे दयेकेगु ज्या नं सुरु जुइ । स्वनिगःया १८ गू महाविहार मध्ये छगू कीर्तिपुण्य महाविहार थःगु हे बिस्कंया इतिहास कुबियाच्वंगु महाविहार खः । कृतिपुण्य महाविहार नं धायेगु यानाच्वंगु थ्व महाविहार न्यागूगु सदीपाखे निर्माण जूगु धइगु उल्लेख जुयाच्वंगु दु ।

स्वनिगःया महाविहारत न्यागूगु निसें झिंनिगूगु सदीपाखे निर्माण जूगु धइगु ब्वनेदु । थुकथं स्वयेबलय् थ्व महाविहारया इतिहास नं यक्व हे पुलां जुयाः बुद्ध धर्मया ख्यलय् तसकं महत्वं भय् बियाच्वंगु दु । थ्व महाविहारय् उत्तर दिशापाखे स्वयाः भूमि स्पर्श यानाच्वंम्ह अथे हे ३ फिट ति तःधिकःम्ह तथागत बुद्धया मूर्ति थापना जुयाच्वंगु दु ।

तसकं आकर्षक खने दुम्ह व लुं सियातःम्ह थ्व बुद्धमूर्तिया जवंखवं सारिपुत्र व मौद्गल्यायनया चिचिधिकःपिं मूर्ति दु । महाविहार थापनाकालय् थुकिया भूमिका धइगु बुद्ध धर्मया बारे स्यनेकने यायेगु खः । थन बुद्ध धर्मया सैद्धान्तिक ज्ञान बीगुया नापनापं प्रयोगात्मक रुपं अभ्यास कथं शाक्य कूलया मचातय्त प्यन्हुतक भिक्षु यानाः बुद्ध धर्मया महत्व बारे बोध याकेगु चलन दु ।

गुगु थ्व महाविहारय् आतक नं चले जुया वयाच्वंगु दु । थुकियात बरे छुइगु धकाः धाइ । बरे छुइगु चलनयात बुद्ध धर्मयात स्थापित यानातयेगु छगू बल्लाःगु आधार कथं कायेगु यानाच्वंगु दु । कीर्तिपुण्य महाविहारया स्थापनाकालय् थुकिया संरक्षण व संचालनार्थ शाक्य दुजःत यक्व मदुगु तर ई नापं दुजःतय् ल्याः अप्वया वयाच्वंगु इतिहासं क्यनाच्वंगु दु ।

दुजःत अप्वया वःलिसे थवंथवय् मनमुताव जुयाः विभाजित जुया वनाः संघ कुचा दला वंगु धइगु धापू थकालितय्गु दु । थथे विभाजित जुइगु क्रमय् यक्व दुजःत दुगु शाक्य खलः तःजः खलःया नामं स्थापित जूगु धइगु न्यनेदु । इपिं कीर्तिपुण्य महाविहारया पुजाआजा व धार्मिक ज्या संचालनार्थ लगं बहाःया छगू कुनय् थःगु निजी आगंछेँ दयेकाः संस्थागत आगंछेँपाखें ब्यागलं च्वंगु खनेदु ।

तःजः खलः बाहेकया मेगु पुचः नं हाकनं कुचा दलाः इमिसं नं थःगु आगंछेँ दयेकाः आगंछेँया पूजा याना वयाच्वंगु दु । तर छता खँ, कीर्तिपुण्य महाविहारया दुजःत थथे विभाजित जुया वंसां धार्मिक ब्वज्याय् धाःसा छधिछप्पँ जुयाः न्ह्याःवनाच्वंगु दु । गथे कि दँय्दसं न्ह्याइगु गुंला बाजं, बहीद्यः स्वः वनेगु, बरे छुइगु, महाविहार संरक्षण व संबद्र्धन व मेमेगु ज्याय् दुजःपिं सकलें छथासं च्वनाच्वंगुु दु ।

थ्व छगू तसकं च्वछायेबहजू ।थ्व हे झ्वलय् यक्व दुजःत दुगु तःजः खलःया ल्याः आः नं अप्वया वनाच्वंगु दुसा इमि थवंथवय् समन्वय मदयाः तापाना वनाच्वंगु दु । थुकिं यानाः छखे आगंछेँय् न्हियान्हिथं यायेमाःगु नित्यपूजा तकं बांलाक याये मफया वंगु दुसा मेखे आगंछेँ नं बेवारिस अवस्थाय् लानाः थौं दुनी ला, कन्हय् दुनी ला थें जुयाच्वंगु दु ।

उकिसनं महाविहारया संरक्षण यायेगु ज्याय् तःजः खलःया दुजःतय्सं नं खास हे ध्यान बीफयाच्वंगु मदु । थ्वहे हुनिं तःजः खलःयात सुदृढ यासें दुजःतय्त संगठित व सुव्यवस्थित यायेमाःगु नितान्त आवश्यक जुइधुंकूगु दु । दुजःत धस्वाना सकलें छधिछप्पँ जूसा हे जक तःजः खलः झःझः धाइ अले आगंछेँया नं संरक्षण यानाः महाविहारया धार्मिक गतिविधि लगायत मेमेगु सकतां ज्याय् धिसिलाक्क न्ह्याये फइगु जुयाः सकल दुजःपिं दुथ्याकाः कीर्तिपुण्य महाविहार तःजः खलः नांया संस्था गठन जूगु दु ।

थ्वहे संस्थाया विविध पक्षय् सहलहया लागिं वंगु साउन १६ गते सनिवाःकुन्हु तःजःखलःया आगंछेँ लगंबहालय् छगू तःमुँज्या जुल । थुकी येँ महानगरपालिकाया मेयर भाजु आमन्त्रित रुपय् बिज्याःगु खः । वसपोल कीर्तिपुण्य महाविहारया छम्ह दुजः खःसां तःजःखलःया दुजः धाःसा मखु ।

थ्वहे झ्वलय् तःजः खलःया दुजःतय् दथुइ व्यापक सहलह लिपा मेयर भाजु नं थःगु मन्तव्य तयाबिज्याःगु खः । थ्व झ्वलय् वसपोलं तःजःखलःया स्थापनां थः तसकं लय्ताःगु खँ कनादिसें थुकिं झी सकलें दाजुकिजापिं छधिछप्पँ जुयाः संगठित रुपं न्ह्याःवने फइगु व बुद्ध धर्मया उत्थान व विकासया ज्याय् समर्पित जुइ फइगु कनाबिज्यात ।

थ्वहे अवसरय् वसपोलं जीर्ण जुयाच्वंगु आगंछेँयात स्वयाः उकियात याकनं हे न्हूधाः यायेत नं हौसला बियाबिज्यात । वसपोलं थुकिया लागिं माःगु ग्वाहालि यायेगु प्रतिवद्धता प्वंकादिसें नक्सा तकं च्वकेत नं इनाप यानाबिज्यात ।

वसपोलं थ्व खँ थः कीर्तिपुण्य महाविहारया दुजः जुयाः जक धया च्वनागुमखु धयाबिज्यासें स्वनिगःया थीथी बहाः, बही, महाविहार अले त्वाः त्वालय् च्वंगु देगः, सतः, फल्चा आदिया संरक्षण व संबद्र्धन यानाः झःझः धायेकेगु मनसायं धयागु खँ कनाबिज्यात । थुकिया लागिं मात्र सम्बन्धित निकाय वा वर्गत न्ह्यचिलेमाःगु खँय् बोध याकाबिज्यात ।

वसपोलया थज्याःगु अभिव्यक्तियात लसकुस यासें सकसितं तालि थाइगु ला स्वाभाविक हे खः । तर छता खँ वसपोलया सरल व्यक्तित्व, सहजपन, ज्याप्रति प्रतिबद्धता, दुग्यंगु अनुभव व ज्ञानयात दुनुगलंनिसें तारिफ मयासें च्वने फइमखु । ज्याझ्वःया अन्त्यय् तःजःखलःया स्थापनां कीर्तिपुण्य महाविहार झःझः धायेकाः बुद्ध धर्मया समुचित विकास व उत्थानया ज्याय् छपलाः जूसां न्ह्यावने फयेमाः धकाः आशिका याःगु जुल ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS