कोविदपिनि अभूतपूर्व मुना

अथे हे सुथसिया च्याताः ई ति जुइ । धर्मकीति विहारया धम्म हलं अभिधर्मया पठ्ठान पाठया मधुर सः थ्वयाच्वन । हल दुने इतिइति मनूत, हल पिने बेञ्चय् तन्न, लाइब्रेरीइ तन्न, उलि जक गन खः धकाः, विहार पिनेसं पालया दुने, अजिमा द्यः न्ह्यःनेया पाल दुने मेचय् तन्न जाः । उलिमछि मनूत सां कालाकुलुु हाःसः मदु । दुने हलय् शान्त मुद्राय् माइक न्ह्यःने पाठ याना बिज्यानाच्वंम्ह श्रद्धेय वोधिज्ञान भन्तेसहित मेपिं गुरुमांपिं व सकल उपासक, उपासिकापिं सफू न्ह्यःने तयाः पाःलाक पाठ यानाच्वंगु… । गुलि शान्त, सौहार्दपूर्णगु वातावरण । थौं जक मखु, थ्व अभिधर्म पाठ ज्याझ्वःकुन्हु न्ह्यवंनिसें न्ह्यानाच्वंगु खः थुकथं हे । बरु थौं थन विशेष ज्याझ्वः दु, व खः धर्मकीति विहार परिवारं श्रद्धेय धम्मवति गुरुमांया ८५ दँ बुन्हिया लसताय् साप्ताहिक अभिधर्म पाठ नापं तँसा ज्याझ्वःया आयोजना यानाबिज्याःगु खः । व खः ‘परियत्ति सद्धम्म कोविद’ उपाधि प्राप्तपिं सकसितं धर्मपुजा ज्याझ्वः । परियत्ति शिक्षाय् छगू कक्षा निसें झिगू कक्षा तकया कोर्स खः । दक्कलय् च्वय्यागु झिगू कक्षा उत्तीर्ण जुल कि परियत्ति सद्धम्म कोविद धयागु उच्चतम उपाधि प्राप्त जुइ ।

श्रद्धेय धम्मवति गुरुमांया परिकल्पना, चिन्तन, वसपोलया योजना व वसपोलया उद्देश्य थन मनन यायेमाः । बुद्ध जन्म भूमिया जनमानसयात शिक्षित यायेत वसपोलया तन, मन सदां जागृत । वसपोलं परिकल्पना यानाबिज्यात कि ५५ दँया दुने अर्थात नेपाल बौद्ध परियत्ति शिक्षा औपचारिक रुपं शुरु जूगु वि.सं. २०२० निसें आःतक परियत्ति सद्धम कोविद उत्तीर्ण जुयाः उपाधी काःपिं सकसितं सम्मान यायेगु । अथे ला सुनानं समाजयात बांलाःगु ज्या यात, बुद्ध शिक्षाय् छुं नं निकायं उच्च शिक्षा काल धाःसा गुरुमांया उज्वःपिं व्यक्तिपिंत सम्मान याये हथाय् जुइधुंकी । ब्वनीपिंत प्रोत्साहत यायेत न्ह्यसः लिसः ज्याझ्वः तयाः थम्हं हे पुरस्कार घोषणा याये धुंकी । गबलें बुद्धया झिंनिगू विपाक, गबलें प्रतीत्य समुत्पादया झिंनिगू कडी । ‘का थुलि कण्ठ वयेकाः जितः पाठ बिउ वा, जिं मेगु बुद्ध पुजाय् प्राइज बीगु’ । मनूत शिक्षित यायेगु गुरुमांया तरीका थ्व । धर्मकीर्ति विहार केन्द्रं जाँच बियाः कोविद जूपिंत गुरुमामं द्वःछि तका सिरपाः तयाबिज्याःगु तःदँ दयेधुंकल ।

थुगुसी गुरुमामं तःधंगु हे योजना परिकल्पना यानाबिज्यात । ‘आःतक कोविद जूपिं सकसितं सिद्धार्थया मूर्ति, खामय् ध्यबा व म्हिचा छपाः छपाः बीगु’ घोषणा जुल । न्हापांला न्यंपिं सकलें अजू चाल । ‘सकसितं हे ला गुरुमां ?’ धयागु न्ह्यसःया लिसः वल, ‘खः, सकसितं हे

नेपालभरिया दक्व परियत्ति केन्द्रयापिं भन्तेपिं, गुरुमांपिं, उपासकपिं, उपासिकापिं सकसितं हे । उलिमछि थाकुक बुद्ध शिक्षा ब्वंपिंत छगू सम्मान याये माःनि मखुला ? कोविदपिं १५०३ म्ह दु धाःगु । प्यम्ह न्याम्ह ला मदये हे धुंकल । ’

गुरुमांया उद्देश्य धयागु गथे यानाः जिल बुद्ध शिक्षा अध्ययन याके बीगु, संरक्षण यायेगु, प्रचार यायेगु खः, अले त्वह जक बुन्हिया लसता खः । गुरुमामं न्ह्याबलें धया बिज्याइ, ‘बुद्ध धर्मया मूल सार हे अभिधम्म खः । अभिधम्म थुल कि तिनि धाथेंगु बुद्धया शिक्षा थुइ ।’ उकिं गुरुमांया जन्मन्हिया लसताय् थुकथं साप्ताहिक अभिधम्म पाठ व अभिधम्म सम्बन्धी देशना ज्याझ्वः जुयाच्वंगु वि.सं. २०५२ निसें खः । थ्वहे ज्याझ्वः दुने थुगुसी सकल कोविद उपाधीधरपिंत निमन्त्रणा जूगु जुल । थ्वहे ज्याय् गुरुमांया लांलां न्ह्यवंनिसें लिमलाः, आवासिय गुरुमांपिं, विहारया उपासक उपासिकापिं नाप इलय् ब्यलय् माःमाःगु सल्हा न्ह्याकावं यंकाबिज्यात ।

गुरुमां छम्ह व्यक्ति मखु, संस्था खः, अले थः हे छम्ह कुशल व्यवस्थापक, उकिं व्यक्ति स्वयाः ल्वःपिंत ल्वःगु ज्या भाला बियाबिज्याइ । अले सकल गुरुमांपिं व उपासक उपासिकापिंसं नं तन मन बियाः ज्या भाला क्वबुइबलय् न्ह्याक्व तःधंगु ज्या नं सललं न्ह्यानावनी । गुरुमामं म्वाःम्वाःगु तन्ता बियाबिज्याइ मखु । उकिं गुरुमांया वचन शिरोपर यानाः ज्या यायेत सकलें तयार । गुरुमांया वचन धयागु थज्याःगु जुयाः बी कि व वचन गुबलें हे बँय् वाइ मखु । अज्याःम्ह पुण्य संस्कारं पूर्णम्ह गुरुमांया वचन पालना यायेत न्ह्यमचिउपिं सु दइ ?

गथे गहन विषयया धर्म व्याख्या नं गुरुमामं सरल रुपं ध्वाथुइकाबिज्याइ, उकथं हे वसपोलं ज्याझ्वःया योजना यानाबिज्याइ । भ्वँतय् च्वयाच्वने म्वाः, कम्प्युटर प्रिन्ट पिकया च्वने म्वाः, गुरुमांमं थःगु स्मृति बलं हे सम्बन्धित व्यक्तिया ख्वाः खनकि सम्बन्धित ज्या जुल मजूनि जानकारी कयाबिज्याये धुंकी । ज्या भाला कयाच्वंपिनि छुं गथे जुयाः समस्या जुयाः ‘थथे जुल, गथे याये गुरुमां ?’ धाःवने माःगु इलय् वसपोलं सररं समाधान लुइकाबिज्याइ ।अले थुकथं योजना कथं ‘परियत्ति सद्धम्म कोविद’पिनि धर्मपुजा ज्याझ्वः न्ह्यात ।

दुने हलय् पठ्ठानपाली पाठ जुया च्वँच्वं थीथी परियत्ति केन्द्रयापिं बौद्ध विद्वानपिं बुलुहुं थ्यंकः बिज्यानाच्वन । कोविद उपाधिधरपिंसं थःथःगु लँुया तक्मा क्वखानाः तसकं हे लय्ताः ख्वालं नां दर्ता यानाबिज्यात । नां दर्ता जूलिसे म्हासुगु खादां न्ययेकेगु ज्या जुल । पठ्ठानपाठ सिधयेवं वोधिज्ञान भन्तेया धर्मदेशना जुयाच्वँच्वं हे सम्माननीय प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, प्रथमि महिला राधिका शाक्य नापं धाःगु इलय् हे विहार थ्यन । प्रधानमन्त्री तिपुलिं गुरुमांयात उपहार नं लःल्हात । वय्कःयापाखें कोविद जुयाबिज्याःपिं भन्तेपिंत सिद्धार्थ मूर्ति लःल्हायेगु ज्या जुलसा गुरुमामं ध्यबा खाम व म्हिचा लःल्हानाबिज्यात । ल्यं दुपिं सकसितं राधिका शाक्यजुं लःल्हानादिल । गुरुमांया दानय् हानं नं तँसा बियाः छम्ह दातां सकसितं पश्मिना गा छपु छपु नं लःल्हात ।

थीथी विहार परियत्ति केन्द्रया अध्यक्ष जुयाबिज्याःपिं कोविद उपाधिधर भन्तेपिं, गुरुमांपिं, अथेहे शिक्षिका गुरुमांपिं नापं विद्यार्थी कोविदपिनिगु मुनां सकलयात अतिकं लय्तायेका बिउगु दु । स्कुल स्कुलय् जुइगु पुनर्मिलन समारोहय् थें ‘छःपिं गुलि सालयाम्ह ?’ धकाः न्यनाच्वंगु नं खनेदत । दीक्षान्त समारोहया दसिपौ व तक्मा हे वसपोल सकसिगुं दसि खः ।

नेपालय् न्हापां थ्व बौद्ध परियत्ति शिक्षाया सुरुवात यानाबिज्याःपिं श्रद्धेय बुद्धघोष महास्थविर, अनगारिका सुशिला व कल्याणमित्र धर्मरत्न शाक्य त्रिशुलीपिं थौं जीवित दुगु जूसा गुलि लय्ताइगु जुइ थुगु ऐतिहासिक कोविदपिनिगु मुना खनाः । धाथें धम्मवती गुरुमांया सोचं पिदंगु थ्व महत्वपूर्णगु मुनाय् थीथी थासं थीथी बौद्धविद्वानपिं छथासं मुन । मेगु महत्वं जाःगु खँ नेपाल बौद्ध परियत्ति शिक्षाया केन्द्रीय परिक्षा नियन्त्रक वोधिज्ञान महास्थविरया उपस्थितिइ ज्याझ्वः जुल । थेरवाद बुद्धिस्ट एकेदेमिया शिक्षक नापं बौद्ध परियत्ति शिक्षा अनुसन्धान समितिया दुजः डा. त्रिरत्न मानन्धर, नेपाल बौद्ध परियत्ति शिक्षा पाठ्यक्रम निर्माण कमिटीया दुजः अमीता धाख्वाःपिं सकलें छथासं मुंगु गुलि लसताया खँ जुल ।

थीथी जिल्लां झाःपिं उपासक उपासिकापिं विशेष यानाः लुम्बिनी परियत्ति केन्द्रं झाःपिं कोविद उपाधिधरपिं मोतिलाल यादव, फुलचन्द लोहारपिनि वसपोलपिं विशिष्ट व्यक्तिपिं प्रत्यक्ष नापलाये खनाः तसकं लय्ताल । चान्हसिया बसं सुथय् थ्यंकः झाःपिं वय्कःपिंसं धम्मवती गुरुमांया दर्शन याये खनाः अहोभाग्य तायेकल । दकलय् न्ह्यइपुगु खँ ला छगू हे परिवारया न्याम्ह तताकेहेँ अमिता धाख्वा, रमिता धाख्वा, संगीता धाख्वा, सति धाख्वा व ललिता ध्वाखापिं कोविद उपाधिधर जुयाः उदाहरण जुयादीगु दु ।

थ्व अभूतपूर्व मुनां नेपाल बौद्ध परियत्ति शिक्षां गुलि प्रगति यानाच्वंगु दु धयागु ला क्यना हे च्वंगु जुल । विभिन्न जिल्लां विभिन्न जातजातियापिं मनूतसें थ्व शिक्षा काये हे माःगु खः धकाः थुइका हःगु खँ हे बुद्ध जन्मभूमि नेपाःया लागि भिंसुचं खः ।
अन्तय् बुद्ध शिक्षा स्यनेकने यायेत सदां जागृत जुयाबिज्याःम्ह अनन्त गुणमयी श्रद्धेय धम्मवति गुरुमांयात कोटी कोटी वन्दना ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS