संस्कृति

सक्वय् माघ लछियंकं न्ह्याइगु माधवनारायण (शालीनदी) मेलाया झ्वलय् धलं दंकेगु ज्याझ्वः वंगु सीपुन्हिकुन्हु चछियंकं अश्वमेघ यज्ञ होम यानाः क्वचायेकल । मेलाया दकलय् लिपांगु न्हिं अश्वमेघ यज्ञ याइबलय् अश्वया प्रतीककथं सँ दुगु नैंक्याः तयाः होम याइ । थुगु अश्वमेघ यज्ञ याइबलय् धलं दंपिं व्रतालु सकलें न्हिछिचछि द्यां लानाः च्वनेमाःगु तसकं कडागु व क्वातुगु नियम दु। अश्वमेघ यज्ञ याये छन्हु न्ह्यः तेतिस क्वःछि द्यःपिंत शंख पुयाः जाकि […]

यल – ताम्रकार समाजपाखें नेवाः समाजय् मिसातय्त याइगु प्रमुख संस्कारमध्ये छगू बाःर्‍हाः तयेगु ज्या जूगु दु। समाजं दँय्दसं थें थुगुसी नं वंगु माघ १३ निसें १८ गते तक मिसा मस्तय्त मंकाः बाःर्‍हाः तःगु खः । मुक्कं नीन्हय्म्ह मिसा मस्तय्त छकू हे क्वथाय् बाःर्‍हाः व शारीरिक विकासया लिसें थीथी पक्षया बारे जानकारी बीगु ज्या जूगु समाजं […]

देय्न्यंकं विराजमान जीवित देवी कुमारीया दर्शन व पुजा यायेगु तातुनां ग्वसाः ग्वःगु जीवित कुमारी पुजा ११४० अन्तर्गत शनिवाः स्वनिगःया च्याम्ह जीवित कुमारीयात पुजा यायेगु ज्या क्वचाःगु दु । ह्यूमत मिसा पुचःया ग्वसाः, पुचःया नायः मचानानी महर्जनया संयोजकत्वय् स्वक्वःगु खुसिइ ग्वसाःग्वःगु ज्याझ्वलय् न्हापांगु ब्वः कथं येँया बसन्तपुरय् च्वनाबिज्याःम्ह राजकीय कुमारी, मखं कुमारी, किलाघः कुमारी, तोखा कुमारी, ख्वप कुमारी व यलया बुंगः कुमारी, यल कुमारी […]

येँ-  इतुंबहाः मिसा पुचःया ग्वसालय् निन्हुयंकं मंकाः इहि मुना जुल । पुचःया ग्वसालय् वंगु शुक्रवाः व शनिवाः निन्हुयंकं उगु ज्याझ्वः इतुंबहालय् हे जूगु खः । पुचःया ग्वसालय् जूगु प्यक्वःगु इहि मुना ज्याझ्वलय् ख्वीनिम्ह मिसा मचाया इहि यायेगु ज्या जूगु पुचलं जानकारी बिउगु दु । पुचःया नायः भुवनहिरा शाक्यं नेवाः संस्कृतियात ल्यंकायेगु उद्देश्यं थुकथं मंकाः इहि मुना यानागु जानकारी […]

येँ – थौं घ्यः चाकु संल्हू । थौं नेवाःतय् घ्यः व चाकु तयाः थीथी परिकार नइगु चलन दु। लिसें थौं छेँय् छेँय् मांपिंसं थः मस्तय् छ्यनय् चिकं पाकीगु नं चलन दु। लिसें थौं थारूतय् नं तःधंगु नखः ‘माघी’ न्यायेकी । थ्व लसताय् थारूतय्सं नं थीथी परिकार दयेकाः नयेगु व नकेगु याइ । लिसें थौं मगःतय् नं माघे सकराति पर्व हनीगु चलन दु […]

येँ – थौं मिला पुन्हि । थनिंनिसें लछियंकं कनीगु श्री स्वस्थानीया बाखं कनेगु शुरु जुइ । नेवाःतय् छेँय् छेँय् नं स्वस्थानी बाखं कनेगु चलन दु। लिसें थनिंनिसें हे सक्वया शालीनदीइ माधवनारायणया थाकुगु धलं दनेगु शुरु जुइ । थज्याःगु धलं ख्वप व तोखाय् नं च्वनेगु चलन दु। अथे हे थौं चाँगुनारायण द्यःयात येँया हनुमानध्वाखाय् बिज्याकी । थ्व इलय् […]