लिपुलेकय् चीन–भारत ब्यापारं ओलीया भारत भ्रमण सकसपूर्ण
येँ/छखे प्रधानमन्त्री केपी ओलीयात भारत भ्रमणया औपचारिक ब्वना, मेखे भ्रमण याये न्ह्यः नेपाःया भूभाय् भारतया दावी ! लिपुलेकयात नेपाः दुने दुथ्याकाः चुच्चे नक्सा जारी यायेगु ज्या केपी ओलीया हे पालय् जूगु खः । आः ओली हे प्रधानमन्त्री जुयाच्वंगु इलय्, व नं ओलीं भारत भ्रमणया तयारी यानाच्वंगु इलय् नेपाःया भूमिइ भारतं याःगु दावीया कारणं ओलीया भारत भ्रमण सकसपूर्ण जुइगु संकेत पिहां वःगु दु ।
वय्कः आः चीन व भारत भ्रमण यानादीबलय् थ्व खँ नं ल्ह्वनेमाः धकाः कुटनीतिक ख्यलं ‘सुझाव’ बियाहःगु दु । चीन–भारत दथुइ जूगु थ्व सम्झौता ओलीया भारत भ्रमणया बांलाःगु संकेत मजूगु खँ नं धयाहःगु दु ।
चीन व भारत दथुइ लिपुलेकं नाका चायेकाः व्यापार शुरु यायेगु सम्झौता जुइवं नेपालय् ब्यापक विरोध शुरु याना हःगु दु । प्रमुख प्रतिपक्षी पार्टी नेकपा माओवादी केन्द्रं लिपुलेकं व्यापार चायेकेगु चीन–भारत सम्झौतायात कयाः सरकारया लिसः फ्वंगु दु ।
प्रतिनिधिसभाया म्हिगः च्वंगु बैठकय् न्ववायेगु झ्वलय् माओवादीया प्रमुख सचेतक हितराज पाण्डें भारत व चीन दथुइ नेपाःया भूमि लिपुलेक जुयाः निगू पक्षीय व्यापार यायेगु धकाः जूगु सहमतिबारे सरकारं संसदयात जानकारी याकेमाःगु माग यानादीगु खः ।
संसदय् न्ववायेगु झ्वलय् वय्कलं धयादिल, ‘झीगु निगू जःलाखःला देय् चीन व भारतं झीगु देय् नेपाःयात जानकारी तकं मबिसे लिपुलेक पासं निगू पक्षीय व्यापार चायेकेगु सहमति याःगु धइगु खबरं जिमिगु दलया गम्भीर ध्यानाकर्षण जूगु दु ।’
उकथं हे नेपाली कांग्रेसया महामन्त्री गगन थापां महाकाली खुसि पूर्वया लिम्पियाधुरा, लिपुलेक व कालापानी क्षेत्रय् चीन–भारत दथुइ जूगु निगू पक्षीय व्यापार सम्झौताया प्रतिवाद यायेत फुक्कं राजनीतिक दल छप्पँ जुइमाः धयादीगु दु । म्हिगः संसदय् विशेष ई कयाः न्ववायेगु झ्वलय् वय्कलं थःगु पार्टीं उगु सम्झौतायात स्वीकार याइ मखु धयादिल । थापां धयादिल, ‘थ्व आपत्तिजनक दु, अस्वीकार्य दु । नेपाल सरकारं गुगु कुतः न्ह्याकूगु दु, सकसितं कःघानाः न्ह्यायेमाः ।’
भारत व चीन दथुइ लिपुलेकं व्यापार न्ह्याकेगु धकाः जूगु सहमति विरुद्ध नेपाःया परराष्ट्र मन्त्रालयं म्हीग हे प्रतिक्रिया बीधुंकूगु दु । चिनियाँ परराष्ट्र मन्त्री वाङ यीं यानादीगु भारत भ्रमणया झ्वलय् भारतलिसे थ्व सम्झौता याःगु खः । नेपालं लिम्पियाधुरा, लिपुलेक व कालापानी नेपाःया अभिन्न भूभाग खः भारत सरकारयात उगु लागाय् सतक दयेकेगु, विस्तार, सीमा व्यापार थेंज्याःगु छुं नं ज्या याये मते धकाः इनाप याना वयाच्वंगु दु ।
नेपालं बिउगु थ्व प्रतिक्रियायात कयाः भारतं नं थःगु आधिकारिक धापू पित बिउगु दु । भारतया परराष्ट्र मन्त्रालयया प्रवक्ता रणधीर जैसवालं म्हिगः छगू विज्ञप्ति पित बिसें भारत व चीन दथुइ लिपुलेक मार्ग जुयाः सन् १९५४ निसें सीमा व्यापार सुरु जूगु खँ न्ह्यथंगु दु । दशकौंनिसें न्ह्यानाच्वंगु थ्व व्यापार कोभिडया कारणं दिनाच्वगु व आः निगुलिं पक्ष दथुइ सहमति जुइधुंकाः हाकनं न्ह्याकेगु निर्णय यानागु खँ नं विज्ञप्तिइ धयातःगु दु ।
जैसवालया विज्ञप्तिइ थ्व भूभाग थःगु खः धकाः नेपालं ल्ह्वना वयाच्वंगु दाबीयात भारतं अस्वीकार यानागु दु धासें धयातःगु दु, ‘भू–भाग सम्बन्धी थ्व दाबी छुं नं ऐतिहासिक तथ्य व प्रमाणय् आधारिक जुयाच्वंगु मदु । थज्याःगु यकःति दाबी वा कृत्रिम रुपय् भू–भाग विस्तारया कुतः अस्वीकार्य दु ।’ नेपाललिसे कुटनीतिक लँपुं सीमा विवाद ज्यंकेत भारत खुल्ला दुगु खँ नं विज्ञप्तिइ धयातःगु दु ।
नेपाःया धापूयात कयाः चीनं धाःसा आः तक छुं प्रतिक्रिया मबिउनि ।
भारतं थःगु धकाः दावी यानाच्वंगु लिपुलेक, लिम्पियाधुरा व कालापानी लागायात नेपाः दुने दुथ्याकाः तयार यानातःगु न्हूगु ‘चुच्चे नक्सा’ नेपाःया संसदं छुं ई न्ह्यः तिनि संविधान संशोधन समेत यानाः पारित याःगु खः ।
लिपुलेकय् व्यापारिक नाका चायेकेगु सहमतिया विरोधय् म्हिगः फिब्वख्यलय् प्रदर्शन जूगु दु । उकी भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी व चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङया पुत्लाय् लाकामं दाःपिं च्याम्हेसित प्रहरीं ज्वंगु दु । स्वतन्त्र युवा समूहया नामं उगु प्रदर्शन जूगु खः ।
LEAVE YOUR COMMENTS