चाकःलिपांपां

धूर्तम्ह ध्वंया ज्या हे जंगलय् च्वंपिं मेपिं जनावरतय्त ठगे यायेगु खः । वं न्ह्याब्लें थीथी भेषय् वनाः जंगलय् च्वंपिं सोझासिधापिं जनावरतय्त ठगे यायेगु यानाच्वनी । अथे हे छक्वः ध्वंचां थः कां जूगु अभिनय यानाः ध्वं लायेगु बिचाः यात, अले न्हिच्छि कां थें जुयाः जंगल चाःहिलाच्वन। बहनि जुइकाः व तुयुचा खराचिया छेँय् वन, अले धाल, ‘तुयु […]

दूरदर्शी यंत्र पाखें सूर्यया सतह ध्यान पूर्वक स्वल धाःसा उकी हाकु हाकुगु दाग खनेदइ । थज्याःगु दाग ग्यालिलियों थम्हं हे दयेकूगु दूरबीनं स्वयाः दकलय् न्हापां सन् १६१० य् खंकूगु खः । अज्याःगु दाग सूर्यया पालापाला थीगु सतहय् हाकुक प्वाःप्वाः गनाच्वंगु थें खनेदइ । थज्याःगु दागयात (Sun Spots) धकाः धाइ । आधुनिक वैज्ञानिक सिद्धान्त कथं अज्याःगु […]

छम्ह बाचखुं सिमाय् स्वः दयेकाः आनन्दं च्वनेगु यानाच्वंगु दु। छम्हु व नयेत्वनेगु चक्करय् अन्न बाली बांलाक सयाच्वंगु बुँइ थ्यंकःवन । अन मोजं नये त्वने खंबलय् व साप लय्ताल । अप्वः लय्लय्ताःबलय् वया बहनी थःगु स्वलय् लिहां वनेमानि धयागु हे ल्वःमन । वं अनयः च्वनाः न्ह्याइपुक न्हि छ्यानाच्वन । थुखेर सनिलय् छम्ह खराचा उगु सिमा दुथाय् […]

झी च्वंच्वनागु पृथ्वी सिबें चन्द्रंमा तसकं हे तापाःगु जूगुलिं उकिया धाथेंगु रुप झीसं सिइकाकाये फइमखु। पृथ्वी व चन्द्रमाया दथुइ लगभग ३,८४,००० कि मि. (२,३८,८६०मील) या दूरी दु। चन्द्रमाया ब्यास लगभग ३४७६ कि.मी.(२१६० मील) दु। भचा शक्तिशाली दूरबीनं स्वयेबलय् चन्द्रमा बांलाक खनेदइ । गबले झी न्यासि वने या मोटरय् वनाच्वने झीसं चन्द्रमा नं झी नापनापं वयाच्वंगु […]

न्हापा न्हापाया खँ खः । छगू देशय् ग्वंगः छम्ह व म्हय्खा छम्ह दु। इपिं निम्ह तसकं हे दुबिस्ता ब्याःपिं पासापिं खः । छन्हु, चिकुलाया ई, इपिं निम्ह जानाः जग्गा छकू न्यात । उगु जग्गाय् निम्हं जानाः बुँज्या यायेगु, अले उगु बुँइ सःगु अन्न दक्व निम्हेसिया बच्छि बच्छि इनाकायेगु सल्हा जुल । तःन्हु लिपा छन्हु ग्वंगः […]

बाखं बसन्त बनय् तमागु सिमा छमा दु। उगु सिमाया लिक्कसं खराचातय्गु बस्ती दु। खराचात साप मेहनत याइपिं खः । जःखः च्वंगु जग्गा दक्व इमिसं बु“ज्याये बह जुइक बांलाके धुंकल । इमिसं आः अन गाजरया पुसा ह्वल। अनं भचा तापाक पुखू छगू दु। व हे पुखुलिं लः कयाहयाः बुँइ तयेगु यात। छुं न्हि लिपा इमिगु मेहनतया फल खने दयावल । बं धमाधम […]