उसाँय

थौंकन्हय् म्हो उमेरया मनूतय्त नं मुटुल्वय्, चिनी ल्वय्, उच्च रक्तचाप थेंज्याः गु ल्वचं कयेगु याना हःगु दु । ‘थुकिया कारणत दक्वं झीगु हे ल्हातय् दु’, जनस्वास्थ्य विज्ञतसें धयादी, ‘झीगु जीवनशैलीलिसे स्वानाच्वंगु खः दु । झीगु आनीबानी, रहनसहन, नसात्वँसाया खँ, व्यायाम मयायेगु व मेगु दकलय् तःधंगु समस्या धइगु तयारी नसाज्वलं नयेगु खः ।’ वय्कःपिनिगु धापूकथं जीवनशैलीलिसे स्वानाच्वंगु खँत दक्वं […]

मस्त हे झीगु भविष्यया बः खः । मस्तय्त बांलाक ब्वलंकेफत धाःसा वयागु भविष्य हे बांलाना वनी । उकिं झीसं नकेगु, त्वंकेगु, पुंकेगुया नापनापं मस्तय्त जुइ यःगु थीथी किमिसया ल्वय्या विषयलय् नं सिइकातये तसकं आवश्यक खनेदु । गुगुं ल्वय् बुसांनिसें प्यदँ न्यादँया दथुइ जुइसा गुगुं ल्वय् स्कूल वनीगु उमेरय् जुइ । मस्तय्त जुइगु अनेतने ल्वय् मध्ये रुमेटिक ज्वरो, रुमेटिक मुटु […]

कुन्हूयात संस्कृत घृतकुमारिका, हिन्दीं ग्वारपाठा नेपालीं घिउकुमारी व अंग्रेजी एलोबेरा (Alovera) धाइ । कुन्हू झीथाय् न्ह्याथासं दु । अप्वः थें फि वगरय् व खुसि सिथय् सिथय् लाःगु जग्गाय् बुयावइ । झी नेवाःतय् छेँय् अप्वः थें कुन्हूमा छमा नं गमलय् पिनातःगु दइ । कुन्हूया धयागु छगू कथं हाया हः जक दइगु मा खः । साधारण तयाः निगू फूट तक ताःहाकःगु व […]

दुरुं झीत शक्ति बीगु जक मखु, बांलाकेगु ज्या नं याइ । दुरुइ प्रोटीन, क्याल्सियम व चिल्लो दुगु तत्व यक्व दइ, गुकिं म्हयात बांलाकेगुया लिसेलिसें ख्वालय् नं चमक दयेकाबी । गथे दुरु न्हिं न्हिं त्वनाच्वन धाःसा म्ह्यात बल्लाकीगु खः, अथेहे दुरु सौन्दर्य नं थकायेगु ज्या याइ । दुरु जक मखु, दुरुया क्रीमं वं बुलेगुली नं फाइदा यक्व दु । आः […]

हलःया बारे छता धापू दु, –गुगु छेँय् हलः दइ, अन डाक्टर वइमखु । हलः स्वताजि दु, चिग्वःगु हलः, तग्वःगु हलः, म्हासु हलः । चिग्वःनिबलय् कचिकं हे सिमां हायावइगु हलःयात चिग्वःगु हलः धाइगु खःसा पाके जुलकि म्हासु हलः जुइ, गुकियात तछ्यानाः झी पु नयेगु चलन दु । पुवंक गनाः हाकुइ धुंकूगु हलःयात तग्वः हलः धाइ । वासःया नितिं हलःया ख्वला […]

वा स्याइगु समस्या न्ह्यागु उमेरयाम्ह मनूयात नं जुइफु । वा स्यातकि ल्वगि वाथावाथा हे कनी । चान्हय् द्यने फइमखु । गुलिं गुलिं मनूतय् बिचाः दु कि न्हिं न्हिं मंजन वा टूथपेस्टं बुलेगु यानाच्वन धाःसा वा स्याइमखु, तर वा मेमेगु अनेक कारणं नं स्यायेफु । आपाःथें स्याइगु चाहिँ ब्याक्टेरिया, किलं नयाः जुइ । वा स्याइगु मेगु कारण वाया हा बमलाइगु अथवा […]