नेपाः देय् व नेवाः समाजया निंतिं जीवन पाना झायादीपिं नेवाः पुर्खापिनिगु स्मृति काब्य
फत्तेबहादुर सिंह
भाषारत्न फत्तेबहादुर सिंह अबु कुलदीप सिंह व मां लानिमैंयाया क्वखं ने.सं. १०२२ बछलागा १ कुन्हु येँदेय्या खिउँलँ त्वालय् बूगु खः । वय्कलं प्रारम्भिक शिक्षा छेँय् हे सयेकाः म्याट्रिक तक दरवार हाइस्कुलय् ब्वनादीगु खः । अनंलि वय्कः बुटवलपाखेया सुस्ता धइगु जङ्गल क्षेत्रया संरक्षक पदय् झिंनिदँ तक ज्या यानादीगु खः । थ्व इन्सपेक्टर सरहया दर्जा खः । वय्कःया मां मत्यवं मदयाः वय्कःयात दुःखं कंगु इलय् वय्कःया पाजुबाज्या झी महाकवि सिद्धिदास महाजुं ‘थः मांयात म्वाकेगु खःसा मांभाय्या सेवा या’ धकाः धाःगु खं वय्कःयात तसकं प्रभावित याःगु जुयाः मांभाय्या सेवा यायेगु ज्याय् थःत समर्पण यानादीगु खः ।
वय्कलं थः किजालिसे जानाः थः हे पुर्खा महावीरया नां क्वकयाः ‘महावीर इन्स्टिच्यूट’ या नामं नेपाःया न्हापांगु सार्वजनिक विद्यालय थःपिनिगु हे छेँय् चायेकादिल । थ्व इन्स्टिच्यूटं राणाकालय् राजनैतिक चेतना ब्वलंकेत तःधंगु क्रन्तिकारी भूमिका म्हितूगु खः । वय्कलं राणाकालय् ‘नेपाली विहार’ नामं थीथी कविपिनिगु चिनाखँ मुनाः सफू भारतया बेतियां पिकयाः तःधंगु ऐतिहासिक ज्या यानादीगु खः । थ्व सफू पिथंगु व महावीर इन्स्टिच्यूट नीस्वंगु द्वपनय् वय्कःयात १९९७ या राजनैतिक काण्डय् सर्वस्व हरण नापं आजन्मया कैद सजाय न्यंकाः कुंगु खः । अबलय् वय्कःया किजा चिनियालालयात नं कुंगु खः । जेलय् च्वँच्वं हे चिनियालाल मदुगु खः ।
स्वामी कृष्णानन्दजुया प्रेरणां वय्कलं ने.सं. १०७५ यंलागा पारुनिसें नेपालभाषाया दकलय् न्हापांगु न्हिपौ ‘नेपालभाषा पत्रिक’या नामं पिथनादिल । थ्व पौ नीन्हय्दँ तक मदिक पिहांवःगु खः । वय्कः ने.सं. १०७७ य् नेपालभाषा न्हिपौया सम्पादकया ल्याखं मेमेपिं पत्रकारतलिसे रसियाय् नं झायादीगु खः । वय्कलं ने.सं. १०७५ निसें ने.सं. १०८० तक नेपालभाषा परिषदया नायः जुयाः नं ज्या यानादीगु दु । वय्कलं ‘वनवासया छगू खँ’ (खण्डकाब्य), ‘भागवतया किचः’ (अनुवाद), ‘जीवन खुसि’, ‘ख्युँ अयोध्या’, ‘चर्पट मञ्जरीका’ सफू च्वयादीगु खनेदु । वय्कः जेलय् लाये न्ह्यः हे राजनीतिक, भाषिक सजगता दयेधुंकूम्ह व्यक्ति खः । वय्कःया कविताय् विप्लव भाव खनेमदु । वय्कःयात च्वसापासां ने.सं १०७६ स ‘भाषारत्न’ पदवी बिउगु खः ।
ने.सं. ११०३ कछलागा १ कुन्हु चित्तधर विशेषाङ्कया निंतिं च्वसु च्वयेगु झ्वलय् छुं खँ न्यने धकाः मोतिलक्ष्मी उपासिकायाथाय् वनाः लिहां झाःगु इलय् वय्कः त्यंगलय् थ्यंकाः लँय् हे मदुगु खः ।
फत्तेबहादुर सिंह ‘भाषारत्न’ झीम्ह’
खिमिलाया सरगतय् तिमिला थें लूम्ह ।
बन स्वैम्ह सरकारी इन्सपेक्टर जूसां
सासःपतिं ग्यानापुगु वाफसं ल्यूसां
झीगु भाषा थकाय्गु लँय् जीवंकाःछि जूम्ह
खिमिलाया सरगतय् तिमिला थें लूम्ह ।
चिनाखँया सफू मुनाः ‘नेपाली बिहार’
घःमाः च्वयाः उकी ब्वयाः भाय्या अधिकार
राणा(नुगः भभः न्ह्वीक भ्वखाय् ब्वय्काः ब्यूम्ह
खिमिलाया सरगतय् तिमिला थें लूम्ह ।
व हे सपूm द्वपं बियाः वैत सरकारं
सर्बय् कयाः जेलय् कुन सन्तांनब्बे सालं
थःगु च्वसा नमिँ ग्वाकाः अन्धकार हूम्ह
खिमिलाया सरगतय् तिमिला थें लूम्ह ।
‘स्याःसां पाःसां त्वःती मखु क्वखं क्वाःक्वाः धाय्गु
झीसं जक त्वःतेगु छाय् मांभासं खँ ल्हाय्गु ?’
थुगु सलं सकसितं न्ह्यलंं थनाः ब्यूम्ह
खिमिलाया सरगतय् तिमिला थें लूम्ह ।
‘नेपालभाषा पत्रिका’या नामं न्हिपौ दय्काः
तन, मन, धन पानाः सल्लफल्लं ह्वय्काः
नेपाः देय्या इतिहासय् न्हूगु पलाः छ्यूम्ह
खिमिलाया सरगतय् तिमिला थें लूम्ह ।
पाजु बाज्या महाकवि सिद्धिदासं धाः थें
ज्यूताःछि वं सेवा यात मांभाय्यात मां थें
चेतनाया मिप्वाः ल्ह्वनाः समाज हे ह्यूम्ह
खिमिलाया सरगतय् तिमिला थें लूम्ह ।
LEAVE YOUR COMMENTS