मोहनी व दशैँया भ्रान्ति

नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान उपकुलपति डां जगमान गुरुङं यँयाःया वर्णन यायेगु झ्वलय् ज्यापुतय्त असुर धाःगु खँय् विरोध जुल । हानं वय्कःया हे “दशैँ” सम्बन्धी अन्तर्वार्ता नं पिहाँ वःगु दु । शक्तिया उपासना सकसिनं याः, तर दशैँ हनेगु झ्वलय् धाःसा हिन्दूया प्रभाव लाःगु दु । थथे प्रभाव लाःगु हुनि धाःसा हिन्दूत सत्ताय् दयाः हे खः धाःगु न्यनेदत । गुरुङ भाजु जनजातिया मनू खः । अथे जुयाः जनजातिया खँ थू, सिउ । तर यंकेगु थाय् गन खःले धायेबलय् थ्व खँ धयाच्वने हे म्वाः । वास्तवय् ध्यालय् पलाः मतयेकं ध्याचलं मनू ला लिकायेफइमखु, अथे हे सुयातं गनं यंके माल धाःसा वयागु छेँय् दुतपित दुम्ह हे मनू माः । अझ स्याःन्याः जुयाः हे क्यनेफुम्ह मनू खः । थुज्वःपिं मनूत समाजय् ला न्हापांनिसे. हे दु, थुकथंया प्रवृत्ति नं दु, तर संघीयताया सवाल पिदंसांनिसें जगमान गुरुङ न्ह्यःने खनेदया च्वन ।

उबलय् किराततय् हिन्दूकरण यायेत महेन्द्रं काले राईयात स्वामी प्रपन्नाचार्य दयेकाः जिम्मा बिउगु खँ नं चर्चाय् वः । गुलिसिनं काले राई धयाम्ह त्रिभुवनया हे राईनीपाखेंया सन्तान खः धकाः नं धायेगु याः । थथे यायेत किरात सुु खः धकाः सफू हे नं पिकाल । थृुकथंया नियोजित प्रक्रिया ला नेपालय् न्ह्याका हे च्वंगु न्ह्याना हे च्वंगु दु । गुलिं थःहे चलाख जुयाः नं थुकथं सना जुयाः सरकारय् च्वंपिं मनूतय् प्रियपात्र नं जुयाजूगु दइ । मास साइकोलोजी कथं स्वयेगु खःसा हिरो, हिरोइन न. पुनातःगु वसः, हेयर स्टाइलया नक्कल यायेगु जू। फिल्म वये सिकं न्ह्यः राजकुमारतसे. छ्यलीगु वसः व स्टाइलया नक्कल जुइगु खः । गुगु खँ स्टाय्डण्ड वा मानक खः, उकिइे हे थःपिं नं दुथ्यायेगु वा दुथ्याकेगु चाहना ला सकसिकें दइ । थुकथंया मनोविज्ञान ंन.ं थुमिसं प्रयोग याइ । मेता खः आम सञ्चारतसेंं छु प्रचार यात छुं मसिउपिसं ला उकियात हे थुइका काइगु खः । थ्व नं सकसियां मखु, छथ्वः मनूतय्गु जुया च्वनी ।

नेपाःया थीथी राष्ट्रियता दुगु देय् खः । भाय्या ल्याखं नं छगू हे मखु, संस्कृतिया ल्याखं नं छगू हे मखु, भूगोलया बनोटया ल्याखं नं छगू हे मखु, नश्लया ल्याखं नं छगू हे मखु । तर नेपाल धयागु राष्ट्र खः धकाः दयेकेत थन छथी हे यायेगु कुतः धाःसा सत्तारुढ वर्गं न्ह्याका हे वयाच्वंगु दु । मुख्य रूपं थुइकेमाःगु खँ थन हे दु । नेवाःतय् मोहनी,तामाङ्गतय् म्हेनिङ, खसआर्यतय् दशैँ, तराई व भारतया दशहरा वा विजया दशमी, शक्ति साधकतय् नवरात्र आदिया विभिन्नता दु । तराईलय् च्वंपिसं झीथाय् हे ततःधीपिं दुर्गाया मूर्ति दयेकाः पुजा यायेगु अले दशमी धुन धायेवं खुसिइ यंकाः चुइका छ्वइगु यानाच्वंगु दु । झीसं शब्दय् जक मखु, मोहनी धकाः मोहनी सिन्हःयात प्राथमिकता बिया वयाच्वना ।

थुपालय् घटस्थापना दुपिनि दशै, मदुपिनि मोहनी धकाः धाल । थ्व पाय्छि खँ खः । नेवाःतय् नखत्या वनेगु चलन दु, नखत्या सःतेगु चलन दु । थः हे वनाः सिन्हः फयाः जुइगृु चलन धाःसा मदु । थुकथ व्यावहारिक संस्कृति नाप पाना च्वंगु खनेदु । मोहनीबलय् खसी छम्ह हयाः स्याये हे माःगु धयागु थुज्वःगु भावना नं मदु । अथे जुयाः आकांक्षा नं फरक खः । संविधानय् स्वत धाःसा छगू आकांक्षा वा मनोभावना दुपिनिगु हे राष्ट्र जुइगु खः । तर झी थीथी जातिया मनूतय्गु मनोभावना व आकांक्षा हे फरक खनेदु ।

दशैँ धकाः नेपालय् चैतय् व असोजय् माने याना वयाच्वंगु दु । असार व पुसय् न माने याः धयागु जगमानया खँ दु । थ्व जूगुलिं थ्व ऋतुअनुसारया नखः खः धयागु दावी यात । वास्तवय् पश्चिमय् प्यंगू जक ऋतु दु, झीथाय् खुगू ऋतु दु । वास्तवय् दक्कय् ताःहाःगु न्हि, दक्कय् ताहाःगु चा, न्हि व चा बरावर जुइगु वर्षया निगू दिं यानाः प्यंगु विन्दु ला हलिमय् आदिम मनूतसें नं चायेका हे वयाच्व.गु खः । थ्व ल्याखं हे माने याइपिसं माने याःगु खइ । चैतया दशैँ मौलिक खः, तर असोजया इलय् शरद् ऋतु लाःगृुलिं आपाः माने यात धाइ । थ्व खँय् नं सत्यता दयेफु ।

झीगु संस्कृतिइ मोहनी नखः शक्ति साधना यानाः शत्रु क्वःथलेत तयार जुइगु नखः खः । शत्रु धकाः थःथः शत्रु सिकं नं हःताः याःवइपिं दैत्यतय्त क्वःथलेगु व देशरक्षाया सवाल पायाः पिकायेगु इत्यादि स्वयेबलय् सीदु । मोहनी धायेबलय् स्वयं शत्रुयात छले यायेगु व थ ःबचे जुइगृु लँपु जुइफु । शत्रुयात भ्रम उत्पन्न जुइकेगृु इत्यादि नं युद्ध लिसे सम्बन्धित खँ हे खः ।

जनजाति नेता गोरे बहादुर खपाङ्गीं मगःतय्गु दथुइ दशैँ वहिष्कार अभियान न्ह्याकूसेंलि थुकिया राजनीतिक अर्थ व क्षेत्र बारे आपाः चर्चा जुया वयाच्वंगु दु । किरातय्त दशैँ माने याकेत सेना हे वइगु धकाः धयगु खँ नं पिहाँ वःगु दु । दशैँ माने यानाः धकाः क्यनेगु दुगुचा व पशुया छ्योँ हे लुखाय् खाये माःगु व निम्ह आठपहरियातय्त ला स्याना हे यिल धकाः नं खँ पिहाँ वःगु दु । जनजातिया आन्दोलनं सत्तां नेपाःयात छगू हे राष्ट्र खः , छथी हे भाय् ल्हाइ, छथी हे नखःचखः हनी, छथी हे वसतं पुनी धकाः दयेकेत्यंगु षडयन्त्र धाःसा तःधंगु हे धक्का नःगु दु । तर चकनाचुर जुयाः मदया हे वंगु मदुनि । अथे जुयाः थ्व सवाल व विवाद न्ह्यःने यंकेमाःगु जरुरी खनेदु् ।

थन ह्याउँगु व तुयूगु सिन्हःया चर्चा नं यायेगुृ याः । दशैँ धयागु आर्यतसें त्याकूगु व किरातत बूगु धकाः त्याःपिसं ह्याउँगु सिन्हः तिइगृु व बूगु जुयाः तुयूगु सिन्हः तिइगु धकाः व्याख्या याइपिं दु । तर जगमान गुरुङं धाःसा अबिर धयागुृ नेपालय उत्पाद हे मजूगुलिं सकसिनं तुयूगु सिन्हः तिइगु हे खः । येँय् भारतीय व्यापारी व भारतय् वनाः वःपिं नेवाः व्यापारीतय्सं अबिर हयाः ह्याउँगु सिन्हः तिइगु सुरु यात, मेपिसं नं ह्याउँक खनाः बांलाःगु तायाः नक्कल यात धयागु जगमानया तर्क दु । थ्व वास्तवय् अनुसन्धान जुइमाःगु हे खँ खः । तर सिन्हः तिइमाःगृु धाःगु व गामय् अबीर मदयाः कपालय् जायेक जाकि सिन्हः धलिइ बुलाः तियेगु चलन यात धाइपिं नं दु । तर सिन्हः ब्यागः यानाः क्यनेगु छगू आधार धाःसा जूगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS