नागरिकता विधेयकया गोलचक्कर

नेपालय् नागरिकता विधेयकया चक्करया हुनिं राजनीतिइ अनेक कथंया अड्कलबाजी जुयाच्वंगु दु । नागरिकताया विधेयकयात सन्देश सहित प्रतिनिधि सभाय् हे लित छ्वया बिउम्ह राष्ट्रपतिं आः वयाः प्रधानमन्त्री शेर बहादुर देउवा सहित काँग्रेसया पुचः अनंलि माओवादी नायः पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड सहित माओवादी पुचः नाप लाःगु दु ।

राष्ट्रपतिया जोड नागरिकता थुज्वःगु गम्भीर विषयस राष्ट्रिय सहमति दयेकाः हे न्ह्यायेमाः धकाः धाइगु खनेदु । तर राष्ट्रपतिं माओवादी नायः नाप लाःखुन्हु हे राष्ट्रिय सभाया विधायन समितिं विधेयक गथे खः अथे हे पास याःगु दु । आः राष्ट्रिय सभां जक पास यायेगु ल्यं दनि । यदि राष्ट्रिय सभां नं पारित यानाः हानं राष्ट्रपतियाथाय् छ्वयाबिल धाःसा संविधानतः राष्ट्रपतिं उकियात प्रमाणीकरण मयासें मगाः । नागरिकता थुज्वःगु गम्भीर विषयस राष्ट्रिय सहमति जुइमाः धकाः धयागु राष्ट्रपतिया खँ खनेदु धाःसा थुकिइ राष्ट्रपतिं राजनीति यायेमजिउ धकाः धाइगु माओवादीया खँ खनेदु । नागरिकता विधेयक नेपाःया राष्ट्रियतालिसे स्वानाच्वंगु विषय जूगुलिं खेलबाड जृुइमजिउ धकाः धयागु नेपाःमि जनताया खँ खनेदु ।

नेपालय् आः नेपाल नागरिकता ऐन, २०६३ चले जुयाच्वंगु दु । दक्कय् खतरनाक ला थ्व हे ऐन खः । थुगुृ ऐन २०६३ साल कार्तिक २२ गते जूगुृ राजनीतिक सहमतिया आधारय् दयेकूगु खः । थ्व गुगुं संसदं दयेकूगु ऐन मखु । थुगुृ ऐनय् अबु वा मां नेपाःमि जुल धाःसा वंशजया आधारय् नेपाःया नागरिक जुइगु व्यवस्था यानातःगु दु । तर विदेशी नागरिकनाप इहिपा याःम्ह नेपाःमि मिसापाखें जन्म जूपिं सन्तान जुल धाःसा नेपालय् जायजन्म जुयाः नेपालय् हे बसोबास दुगु व अबुपाखें विदेशय् नागरिकता मकाःगु खःसा अगीकृत नागरिकता बिइगु धकाः नं धयातःगुृ दु । थुकिइ जन्मया आधारय् नं नेपाःया नागरिकता कायेदइगु व्यवस्था थुकथं यानातःगु दु ।

थ्व सम्बन्धय् दफा ४स धयातःगु दुः सवत् २०४६ चैत्र मसान्त तक नेपाल सरहद दुने जन्म जुयाः नेपालय् स्थायी रूपं बसोबास याना वयाच्वंपिं मनूत जन्मया आधारय् नेपाःया नागरिक जुइ । थृुज्वःपिन्त संविधान सभाया चुनाव जुइन्ह्यः हे नेपाःया नागरिकताया प्रमाणपत्र बिइगु ज्या जुइ । छुं जृयाः उकिया दुने आवेदन बिइमफुत धाःसा थ्व ऐन प्रारम्भ जूगु निदँया दुने आवेदन तःसां जिउ ।

थुकथं हे वैवाहिक अंगीकृत नागरिकताया सम्बन्धय् थुकथं धयातःगु दुः नेपाःया नागरिकनाप वैवाहिक समन्ध दुपिं विदेशी मिसां नेपाःया नागरिकता काये चाहे जूसा तोके यानातःम्ह अधिकारीया न्ह्यःने तोके यानातःगु ढाँचाय् निवेदन बिइमाः । उबलय् इहिपा जूगु व विदेशया नागरिकता त्याग यानागुया निस्सा पेश यायेमाः ।

थ्व बाहेक विज्ञान, कला, साहित्यप, दर्शनशास्त्र, विश्वशान्ति, मानव कल्याण वा नेपाःया औद्योगिक, आर्थिक वा सामाजिक उन्ततिइ विशेष योगदान बिउपिं वा बिइफृपिं धकाः मनासिब आधार नेपाःया सरकारं तायेकल धाःसा उज्वःपिन्त नं नेपाःया अंगीकृत नागरिकता बिइफुगु तर इपिं १५दँ तक नेपालय् च्वनेधुंकूपिं, नेपाली वा नेपालय् प्रचलित गुगुृं भाय् ल्हाये व च्वयेसःपिं, नेपालय् व्यवसाय सञ्चालन यानाच्वंपिं आदि शर्त पूवंकूपिं जुइमाः । थ्व बाहेक नं अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति प्राप्त मनूतय्त सम्मानार्थ नेपाःया नागरिकता बिइफुगु व नेपालय् गृुगुं भूभाग गाभे जुल धाःसा इमित नं नागरिकता बिइगु प्रावधान दु ।

तर झीगु सरोकार ला आम रूपं गृुज्वःपिन्त नेपाःया नागरिकता बिइगु प्रावधान स्वयेगु हे खः । थ्वयां न्ह्यःया नेपाःया नागरिकता सम्बन्धी व्यवस्था धयागृ न्हापा नागरिकता कयातयेधुंकूपिं बाहेक मेपिं जन्म जूगुृ इलय् अबु नेपाःया नागरिक जुइमाःगु व्यवस्था यानातःगु खः । जन्म जूगु इलय् अबु नेपाःया नागरिक जुइमाःगु धयागु वंशज खः । वैवाहिक अंगीकृतया हकय् प्रावधान धाःसा व हे खः । २०४६ सालया संविधानं नं थुकियात हे कायम याःगु खः धाःसा २०२० सालया नागरिकता ऐन थ्व हे २०६३ सालय् ऐनं जक खारेज याःगु खः ।

आः वःगु नागरिकता विधेयक थ्व हे २०६३ सालया ऐनयात संशोधन यायेत हःगु विधेयक खः । थुकिइ न्ह्यथनातःगुृ मू खँ थुकथं दु । दफा २ स मूल ऐनया दफा ३ धुंकाः ४, ५, ६, ७ यानाः प्यंगू दफा थुकथं तनेगु । दफा ४ः संवत् २०७२ असोज ३ गतेसिकं न्ह्यः जन्मया आधारय् नेपाःया नागरिकता कयातःपिनि सन्तानंं अबु व मां निम्हं नेपाःया नागरिक खः धाःसा वया उमेर झिंखुदँ पुलेधुंकाः वंशजया आधारय् नेपाःया नागरिकता दइ । ५. नेपाःया नागरिक मां पाखें जन्म जूम्ह, नेपालय् हे बसोबास यानाच्वंम्ह अबुया पहिचान जुइमफुम्ह मनुखं नं वंशजया आधारय् हे नेपाःया नागरिकता कायेखनी । ६. उपदफा २ स न्ह्यागु हे च्वयातःगु जूसां विदेशी नागरिक नाप इहिपा याःम्ह नेपाःमि नागरिक मिसापाखें जन्म जूम्ह मनुखं नागरिकता काःगु इलय् मां अबु निम्हं नेपाःया नागरिक खःसा वंशजया आधारय् हे नेपाःया नागरिकता कायेखनी । ७. उपदफा ५ कथं नागरिकता काःम्ह मनूया अबु विदेशी ठहर जुल धाःसा विदेशी नागरिकता मकयागु स्वघोषणा याःगु अवस्थाय् वयागु नागरिकता अंगीकृत जू वनी ।

थुगु संशोधनं सार्क मुलुक बाहेक मेगु देसय् च्वनाः मेगु देय्या नागरिकता कायेधुंकूपिं एनआरएनतय्त नं नागरिकता दइगृु तर इमिसं राजनीतिइ ब्वति कायेमफइगृु व्यवस्था याःगुृ दु । थ्व द्वैध नागरिकता दइगु प्रावधान जुल ।

थ्व संशोधन स्वयेबलय् मूल दोष २०६३ सालया नेपाःया नागरिकता ऐनय् हे खनेदु । थ्व हे राष्ट्रघाती खः । राष्ट्रवादी क्यनेगु नितिं नेपालय् इहिपा यानावःपिं विदेशी मिस्तय्त अंगीकृत नागरिकता कायेत ७ दँ वा ५ दँ पिइमाःगु प्रावधात तयेगु धाःगु थःत राष्ट्रवादी क्यनेगु छगू त्वहः जक खनेदु । मूल थासय् हे चुके जुइधुंकूगु खनेदु ।

नेपालय् माओवादी नेपाःया मू राजनीतिक धारय् समावेश जूगु धयागु अन्तरिम संविधान जारी जूगु व व्यवस्थापिका संसदय् इमित दुथ्याकूगु २०६३ माघ १ गते खः । विघटिन संसदया पुनस्र्थापना ला २०६३ वैशाख ११ गते जूगु खः । जेठय् जूगु प्रतिनिधि सभाया घोषणा २०६३ ला माओवादीया एजेन्डाय् चुयाः संसदवादीत हिरो जुइगु व माओवादीत माइनस यायेगु कुतः खः । थुगु इलय् ला माओवादी नायः प्रचण्डं नं थःपिं त्याइगु जुल धाःसा जक थुमिसं संविधान सभाया चुनाव याकी, मखुसा याकी मखुु धकाः न्ववानाजूगु खः । थुज्वःगु इलय् संसद दिनाच्वंगु पाः लाकाः थ्व ऐन जारी जूगु हे कपटपूर्ण खँ खः । प्रचण्ड भारतीय दूतावासय् वनाः थ्व ऐन पिकायेगु खँय् सहमत जुइधुंकाः तिनि संविधान सभाया चुनाव याकेगु खँय् दूतावासं आश्वासन बिउगु धयागु नं चर्चा ला पिहां वयाच्वंगु हे दु ।

 

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS