छ्वय् नं दु वासःया गुण
नेवाः समाजय् छ्व क्यलाः दयेकातःगु चुं (छुचुं) या मरि व मेमेगु अनेतने परिकार दयेकाः नयेगु चलन ला दुगु हे जुल, थ्वया लिसें चथाःबलय् छुस्यामुस्या छायेबलय् छ्व सियाः मेमेगु बूबःलिसें तयेमाःगु व सकिमिला पुन्हिबलय् हलिमलि ब्वयेत नं मेमेगु बूबःया लिसें छ्व सियाः (छुस्या) तयेमाः ।
थथे खयाः नं झी मध्ये आपाःसिनं मसिउगु खँ छता थ्व दु कि छ्वय् थीथी ल्वय् लंकीगु वासःया गुण नं दु । छ्वय् ६८ निसें ७० प्रतिशत कार्बोहाइड्रेट, ८ निसें २४ प्रतिशत तक प्रोटीन अले २ प्रतिशत चिल्लो दइ । छ्वया ख्वला (चोकर) य् क्याल्सियम, आइरन, फस्फोरस पोटासियम, म्याग्नेसियम आदि खनिज पदार्थ दइ ।
अथे जुयाः चोकर लिकयातःगु मैदां स्वयां चोकर सहितया आटां झीगु म्हयात फाइदा याः । आः थुकी दुगु वासःया गुण छु छु खः सीके–
# छ्वयागु आटाया चोकर विशेष रुपं कब्जियतया समस्याय् वासःया ज्या वः । चोकरया मरि छुनाः नलकि कब्जियतय् आराम जुइ ।
# अलःकैया समस्या दुपिंत नं चोकरया मरिं फाइदा याः ।
# आउँ जुयाच्वंपिंत नं चोकरया मरिं फाइदा याः ।
# छ्यंगू सफा यायेत व म्वःल्हुइत नं मिसातय्सं छुचुं छ्यलेगु याः । थुकियात क्वं बुले थें बुलेत नं छ्यलेगु याः ।
# मिं पुइबलय् छुचुं न्हायाः मिं पूथाय् पानाबिल धाःसा फ्वंगाया वइगु सम्भावना म्हो जुइ । तसकं हिइयाच्वंगु नं क्वलाइ ।
# छ्व चुलि वयेकाः न्ह्यया च्वन धाःसा म्हुतु नवःगु तनी, अले वा व गिजा नं बल्लाइ ।
# शारीरिक श्रम यायेमाःपिंसं ला चुलि वयेकातःगु छ्व नये हे माः, छाय्किं थुकिं यक्व हे ऊर्जा बी ।
# छुचुं न्हायाः पानाः कापतं चिनाबिलकि कै याकनं तज्याइ, अले ल्वगिं स्याका च्वने नं माली मखु ।
# छुचुनय् इमू व चि छप्तिचा तयाः छुनातयागु मरिइ सियातःगु हिं तयातःगु तरकारिया सूप अथवा ग्वःमूया केँ लिसें नयेबलय् नयेगु रुचि दयावइ ।
# सः स्यन धाःसा छबार्चा छुचुंया चोकर छम्हू तयाः बार्चाय् त्वपुयाः दायेकादिसँ । अनंलि थुकी दुरु व चिनि ल्वाकछ्यानादिसँ । थुकियात च्या त्वने थें छघुतु छघुतु यानाः त्वनेगु यानाच्वन धाःसा सः बांलाक चालावइ ।
# छवाः तक सुथय् न्हिनय् व बहनी यानाः न्हिं स्वक्वः छगू छगू कप छ्वया च्या दायेकाः मुसुया ल्वगियात त्वंकाबिल धाःसा सुख्खा व प्याःगु नितां कथंया मुसु लनावनी । छ्वया छगू कप च्या दयेकेत १५ ग्राम न्हायातःगु छुचुं, सिंचि भचा, २५० ग्राम लखय् दायेकादिसँ । ५०–६० ग्राम लः जक ल्यंक मेगु दक्व सुपाः वनेधुनकि छगू चम्चा कस्ति व छगू चम्चा दुरु ल्वाकछ्यानाबिल धाःसा छ्वया च्या तयार जुइ ।
# म्हय् गनं स्यानाच्वन धाःसा छुचुंमरि छखें जक बुकाः मेखे कचिं त्वःतादिसँ । कचिगु पाखे हाम्वःचिकं इलाः उकियात स्याःथाय् दिकाः चिनादिसँ । थुकिं स्याःगु क्वलाकाबी ।
# पिसाब यायेबलय् हिइसे च्वंसा बहनी १५ ग्राम छ्व, २५० ग्राम लखय् फ्वयादिसँ । सुथय् थुकियात छानय् यानाः वःगु लखय् २५ ग्राम मिश्री ल्वाकछ्यानाः त्वानाबिल धाःसा पिसाब हियुगु लनावनी ।
# म्हय् गनं मनावल धाःसा छ्व छम्हू भचा यक्व लखय् तयाः दायेकादिसँ । थुगु क्वाःक्वाःगु लखं मनावःथाय् सेकेय् यानाबिल धाःसा मनावःगु क्वलाइ ।
# मर्के जुल धाःसा छुचुं व हलूयात चिकनय् सियाः पुल्टिस दयेकाः मर्के जूथाय् चिनाबिल धाःसा मर्के जूगुलिइ यक्व हे फाइदा जुइ ।
# छुचुंया चोकरयागु हलुवाय् साखः ल्वाक–छ्यानाः नयाबिल धाःसा त्वःधूगू क्वँय् याकनं प्यपुनी ।
# छवाः तक द्यने न्ह्यः छगू निसें निगू चम्चा छुचुंया चोकरया लखं ख्वाः सिलाबीगु यानाच्वन धाःसा स्यःकै वनी, अले ख्वाः नं बांलानावइ ।
# छ्यंगू सम्बन्धि छुं ल्वय् जुल धाःसा छ्व द्वालय् सियादिसँ । छ्व हाकुक क्वये धुंकलकि खलय् तयाः नचुक निनादिसँ । थुगु नुचुगु नौयात शुद्ध तूचिकनय् बांलाक ल्वाकज्याइ कथं संकाः स्याःथाय् पानादिसँ । थुकिया लगातार प्रयोगं पुलां पुलांगु छ्यंगूया ल्वय् तकं लनावं ।
# चोकर नापं दुगु छुचुं लः तयाः न्हायादिसँ । अले घौछि अथें त्वःतादिसँ । अनंलि थुगु छुचुंया मरि छुनाः तरकारि, केँ व धौलिसे भपियादिसँ । थथे यायेबलय् नयागु याकनं पचय् जुइ, प्वाथय् अपच व ग्यास बने जुइमखु ।
# साहा साहा स्यानाच्वन धाःसा छ्व द्वालय् सियादिसँ । हाकुक क्वये धुंकलकि थुकियान नचुक निनादिसँ । थुकी मध्ये १० ग्राम नौ न्हिं न्हिं सुथय् कस्तिलिसे फ्ययादिसँ । थुकिया सेवनं त्वःधूगु क्वँय् प्यपुनेत ग्वाहालि जुइ । जँ स्याःगु व साहा साहा स्याःगु नं क्वलाइ ।
# सुं विषालु कीतय्सं न्यात धाःसा अथवा कैंचिहा, कस्तिहां न्यात धाःसा छुचुनय् चुपाउँ ल्वाकछ्यानाः प्रभावित थासय् लेप तयादिसँ । अथे यायेबलय् स्याःगु नं क्वलाइ । मनावःगु नं क्वलाइ ।
LEAVE YOUR COMMENTS