सक्व सहरया बुसादँ व स्मार्ट सिटी

थनिं स्वला न्ह्यः जेठ ११ गते शनिवाःया दिनय् ऐतिहासिक नापं सांस्कृतिक रुपं तसकं महत्वपूर्णगु नापं चीधंगु उपत्यकाया रुपय् म्हसिउगु सक्वय् हलिं नेवाः गुथिया सक्व कचाया मुँज्या जुल । अबले हलिं नेवाः गुथिया केन्द्रया पदाधिकारीनिसें सक्व कचाया फुक्क धइथें दुजःत दुगु खः ।

चाकःहीक गुँ, गुँया क्वसं खुसि अले खुसिया दुने बुँ नापं बुँया दुने ऐतिहासिक एवं सांस्कृतिक रुपं महत्वपूर्णगु छगू वस्ती दयेकातःगु खः सक्व शहर । सक्वय् हलिं नेवाः गुथिपाखें छु यायेगु धकाः मुँज्याया दथुइ सहलह जुल । थीथी कथंया ज्याझ्वः बारे प्रस्ताव वल अले सर्वस्वीकार्य जुइ मफयाच्वंगु अवस्था खः ।

वहे दथुइ सक्व देय्या बुसादँ हनेगु धकाः प्रस्ताव तये धुनेवं सकसिनं छगू हे सलं लसकुस यात । अले सक्व देय्या बुसादँ गबलेसा धकाः न्ह्यसः ब्वलन उगु इलय् थनिं स्वीस्वसः दँ सिबें न्ह्यः खः धइगु खँ वयाच्वंगु दु उकिं सक्वया संस्कृतिविद् प्रकासमान सक्वयात न्यनेमाल धकाः खँ वल ।

तत्काल हे फोन यानाः न्यनादिलसा वय्कलं लिसः बियादिल कि थुगुसी फागुन १४ गते बुधवाःया दिन अर्थात फागुन शुक्ल तृतिया कुन्हु स्वीस्वसः व नीक्वःगु अर्थात ३३२० क्वःगु दँ थ्यनी । उगु हे खँयात आधार दयेका आः सक्वया न्हापांखुसी बुसादँ हनेगु धकाः न्हापांगु तयारी कथं सहलह जुल ।

सक्वया बुसादँ हनेगु बारे सहलह जुइ धुनेवं सक्वय् जक मखु समग्र नेवाः समुदाय दुने हे नं छगू कथंया चर्चाया विषय जुल । सक्वया बुसादँ हनेगु धइगु आधारनिसें थीथी विषययात कया न्ह्यसःत ब्वलना वइगु स्वाभाविक हे खः । मणिशैल महावदान सफुली स्पष्ट रुप सक्वया बारे थुगु कथं च्वयातःगु दुः

याते कलीयुगे वर्षे, शश्याकाश करी मही ।।
मासेच फाल्गुणे चैत्र, तिथी गौरि शितैै शभैः ।।
सप्तग्राम समुहिन्वा, शँखपुरो भविश्यति ।।

कलिगत बर्ष १८०१ या फाल्गुन शुदि तृतिया शुभ दिन खुन्हु न्हय्गूगां जम्माजुया शंखपु देश बनेजुइ । थुगु देशय् श्री उग्रतारा बज्रयोगिनी देवीया प्रभावं शंखदेव राजा जुई । थ्व राजां सकल प्रजापिनत कायमचा समानं प्रतिपाल याना श्री उग्रतारा बज्रयोगिनी देवीया दासथें न्हिथं वसपोलयागु सेवा यानाच्वनी ।

उमेर जाया वसेंलि कौशम्बिधयागु देशय् वास यानाच्वंम्ह राजाया पत्री विवाह याना सुख आनन्दं राज्य भोगयाना च्वनि तिनि । थुगु कथं उल्लेख जुयाच्वंगु आधारय् सक्व देय् थनि कलिगत सम्वत १८०१ या फागुन शुक्ल तृतियाया दिनय् स्थापना जूगु खः धकाः धया वयाच्वंगु खःसा उकिया हे आधारय् थुगुसी धाःसा न्हापांखुसि वस्तीया हे बुसादँ हनेत्यंगु खः ।

नेवाः संस्कृति, सभ्यता अले नेवाः वस्तीया महत्वयात थुइकेगु कथंया ज्या नं अवश्य नं सक्वया बुसादँपाखें
जुइ धकाः धायेछिं ।

स्वयेबलय् छगू नेवाः वस्तीया बुसादँ हनीगु थें च्वं तर थुकिया तःता अर्थ दु । थौंबिसें स्वीस्वसःदँसिबें न्ह्यः हे सक्व देय् दबू खः धकाः थुगु बुसादँ हनीगुलिं प्रमाणित याइ । अले नेवाः देय् धकाः आःया राज्य दयेके न्ह्यः हे नेवाःतय्गु वस्ती सक्व दुगु प्रमाणित यायेगु ज्या जुइसा सक्वया धार्मिक, सांस्कृतिक नापं ऐतिहासिक पक्षयात तकं उलेगु व प्रचार प्रसार यायेगु ज्या याइ ।

अबले हे नेवाःतय्सं थःपिं आत्मनिर्भर जुइगु कथं सक्व देय् ब्यागलं कथं दयेका अनया नितिं माःगु फुक्क कथंया व्यवस्था याःगु जुयाच्वन धकाः स्पष्ट जुइ । जीवनया नितिं माःगु अन्न उत्पादन यायेगु निसें लः, गुँ जगलत तकं दुगु थाय् ल्यया अले सुरक्षानिसें हरेक दृष्टिकोणं तकं ध्यानाय् बिया थनि स्वीस्वसः दँ न्ह्यः हे नेवाःतय्सं सक्व बस्ती दयेकूगु जुयाच्वन धकाः धायेफइगु अवस्था वइ ।

थौंकन्हय् स्वनिगःया थीथी लागाय् स्मार्ट सिटी निर्माण यायेगु धकाः खँ वयाच्वन । राज्यं स्वनिगलय् दुने स्मार्ट सिटीया नितिं माःगु कथंया तारी यायेगु ज्या यानाच्वंगु दु । स्मार्ट सिटीया नितिं तयारी यायेगु ज्या जुयाच्वंगु इलय् सकल नेवाःतय्गु ध्याना सालाकाःगु दु ।

स्मार्ट सिटी दयेकेगु खःसा उकिया नितिं माःगु पूर्वाधार व उगु कथंया सिटीं स्वनिगःया संस्कृति व सभ्यतायात अले नेवाःतय्त छुं नं कथंया लिच्वः लाकी मखु धकाः घोषणा यात धाःसा जक थःपिन्सं स्वीकार यायेगु जुइ मखुसा नेवाःतय्सं स्वीकार याये फइ मखु धकाः धायेगु बारे नं नेवाः समाज दुने छगू कथं बहस जुयाच्वंगु दु ।

द्वलंद्वःदँ न्ह्यःनिसें नेवाःतय्सं वस्ती दयेकेगु इलय् माःगु कथंया पूर्वाधार तयार याना जक वस्ती दयेकेगु उदाहरण धइगु सक्व जुयाच्वंगु खःसा आः दयेकेगु धाःसा स्मार्ट सिटीया नितिं छु पूर्वाधार तयार जुल धकाः न्ह्यसः न्यनेगु ई नं वःगु दु । सक्व शहर निर्माणया नितिं लःनिसें नसात्वँसा व माःगु इन्धनया रुपय् जंगल तकं दुगु थाय् ल्यया थःपिं आत्मनिर्भर जुइगु कथंया व्यवस्था याःगु उपहारयात क्यनाः आः स्मार्ट सिटी दयेकेगु धाःपिन्त न्ह्यसः तयेमाःगु दु कि स्मार्ट सिटी दयेका छु जुइ ? उकिं स्वनिगःयात गज्वःगु लिच्वः लाकी धकाः ।

नेवाःतय्सं स्मार्ट सिटी मधाःसां नं माःगु पूर्वाधार तयार याना जक वस्ती दयेकेमाः धकाः स्यनातःगुयात आःयापिं शासकतय्सं सयेकाः कायेमाः । सक्व देय्या बुसादँ हनेगु तयारीय झ्वलय् अबलेया स्मार्ट सिटी हे सक्व देय् खः धकाः प्रचार प्रसार याना पुलांगु नेवाः वस्तीयात लिच्वः लाकीगु कथंया छुं नं वस्ती विस्तार यायेगुयात स्वीकार याये फैमखु धकाः सः थ्वयेकेगु माध्यम जुइमाः ।

स्वनिगलय् जनसंख्या अप्वया हे न्हिया न्हिथं समस्या झन झन अप्वया वयाच्वंगु खः । थनला लकस झन झन स्यना वनाच्वंगु खः । स्वनिगःया आदिवासी नेवाःतय्गु संस्कृतिइ लिच्वः लाकेगु कथं अले नेवाःतय्त विस्थापित यायेगु कथंया योजनाबद्ध रुपं हे स्वनिगलय् मनूतय्गु ल्याः झन झन अप्वयेकेगु ज्या यानाच्वंगु खः ।

थुगु इलय् नेवाःतय्सं छगू हे सः कथं स्वनिगलय् स्मार्ट सिटी मखु स्वनिगःया नितिं माःगु पूर्वाधारया नितिं पलाः ल्ह्वनेमाः अले थनया संस्कृति व सभ्यतायात लिच्वः लाकीगु कथंया छुं खँ स्वीकार याये फइमखु धकाः धायेमाःगु ई वःगु दु ।

थुगुसी सक्वय् स्वीस्वसः व नीक्वःगु बुसादँ हनीगु इलय् नेवाःतय्सं मंकाः कथं स्मार्ट सिटी मखु न्हापाया नेवाः वस्तीयात संरक्षण सम्वद्र्धन यायेगु नापं नेवाः संस्कृति सभ्यतायात लिच्वः लाकीगु कथंया छुं नं खँयात स्वीकार याये फइमखु धकाः सन्देश बिइगु ज्या जुल धाःसा तःधंगु उपलब्धी जुइ धकाः तायेकेमाः ।

थौंया इलय् सक्वया नेवाःतय्सं सक्वया स्थापना दिवस हनेगु अर्थात बुसादँ हनीगु धइगु मेमेगु नेवाः वस्तीया नितिं नं थःथःपिनिगु स्थापना दिं मालेगु व इतिहासयात कुला स्वयेगु नितिं हःपाः जुइगु अवस्था वइ । सक्वया बुसादँया नितिं सकल नेवाःतय्सं सरोकार क्यनेमाः ।नेवाः संस्कृति, सभ्यता अले नेवाः वस्तीया महत्वयात थुइकेगु कथंया ज्या नं अवश्य नं सक्वया बुसादँपाखें जुइ धकाः धायेछिं ।

उकिं सक्वया बुसादँयात भब्य रुपं हनेगु नापं स्वनिगःया आदिवासी नेवाःतय्सं नेवाः वस्तीया खँ नाप नापं स्वनिगलय् दयेकेत्यंगु स्मार्ट सिटीया बारे थःपिनिगु खँ तयेगु अले नेवाःतय्गु सभ्यता संस्कृति व अस्तित्वया सवालयात कया नं थुइकेगु छगू माध्यमया रुपय् नाला कायेमाः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS