डोनाल्ड ट्रम्पया समस्या आखिरय् छु ? – २
म्हिगःया ल्यं
२. अमेरिकी जनतातय्त आतङ्ककारीतपाखेँ मुक्त याना बिइ
आतङ्ककारीत सुया जक यइ ? अमनचैन व सुख शान्ति धयागु सुया जक मयइ ? डोनाल्ड ट्रम्पं “अमेरिकी जनतातय्त आतङ्ककारीतपाखें मुक्त याना बिइ” धकाः धाःबलय् वयात भोट बिइपिं मनूत दइगु ला जु हे जुल । अले अमेरिकी सिमानायात नियन्त्रण यानाः खराब मनूतय्त दुकाये मखु, अपराध ज्याय् लगय् जुयाच्वंपिं व गैरकानुनी रुपं देसय् च्वनाच्वंपिं आप्रवासीतय्त पितिना छ्वयाबिइ धकाः नं धाल ।
थ्व ला झन् हे बांलाःगु ख“ जुल । मखुला ? संसारय् मेगु न्ह्यागु हे देसय् नं थथे यायेत कानून दयेकल धाःसा उकियात जनतां स्वागत हे याइ । उकिं, ट्रम्पं नं अथे धकाः बचन बिउगु जुइमाः । तर, अमेरिका धयागु संसारया मेमेगु देय्त स्वयां बिस्कं देय् खः धका डोनाल्ड ट्रम्पं बिचाः याःगु खनेमंत ।
अमेरिकीतसें धयाच्वन, “मुस्मांत धयापिं अतिबादीत, इपिं आतङ्ककारीत खः । इमित देसय् दुकाये मज्यू’’ । अर्थात “आतङ्ककारी धयापिं मुस्मांत, मुस्मांत धयापिं आतङ्ककारीत” । गथेकि, पुलांपिं अमेरिकीतसें “हब्सीत धयापिं अपराधीत, अले अपराधीत धयापिं हब्सीत” धका न्हापांनिसें धया वयाच्वंगु दु ।
दकलय् न्हापां, ट्रम्पं खुगू मुस्मां देसं वइपिं मनूतय्त दुमकायेगु धकाः कानून नं दयेकल । तर, थुकिया तसकं विरोध जुल । यदि अमेरिका, क्यानाडा व अष्ट्रेलिया बाहेक मेमेगु देशय् थथे कानून दयेकूगु जूसा थुलि विरोध मजुइगु जुइमाः । तर, थ्व अमेरिका खः । अन, धर्म व जातिया आधारय् नं मनूयात भेदभाव याये मदु धकाः संविधानय् हे व्यवस्था यानातःगु दु ।
मेगु पक्षं धाःसा सिर्पm “आप्रवासितय्त रोक तये मदु” धयागु सिद्धान्तयात बः कयाः डेमोक्र्याटतसें विरोध यात । तर मुस्मांत नं हत्याहिंसा व आतङ्ककारी ज्याय् संलग्न जुया च्वंगु तथ्याङ्कया आधारय् रिपब्लिकनतसें दक्व मुस्मांतय्त हे आतङ्ककारी धका शङ्का यानाः थज्याःगु कानून दयेकेत सन । निगुलिं पक्षत जायज मजुल ।
डोनाल्ड ट्रम्पं ला आप्रवासीतय्त पनाः “बेरोजगारी” व “आतङ्क” या समस्या नितां नापं सम्बोधन याये धका बिचाः याःगु खः, तर याये मफुत । विश्वया मेमेगु देसय् जूसा थ्व बिचाः सफल जुइगु जुइ, गथेकि हंगेरी । सन् २०१६ य् सिरिया व मेमेगु अरब देशयापिं शरणार्थीतय्त दुकायेमाः धकाः यूरोपियन यूनियनया सरकारं दबाब बिलं तबि हंगेरी सरकारं दुमकाः ।
चुनावय् कबूल याःगु प्यंगू बचन मध्ये च्वय् न्ह्यथानाथें स्वंगू बचनया विषयलय् वयात थुलि हाय्लकाय्ल यानातल कि वयागु प्यंगूगु वचनया विषयलय्् बिचाः तक यायेत नं बिचरा ट्रम्पयात ई मदयाच्वन । यदि थ्व विषययात दकलय् आपाः प्राथमिकता बिया ज्या न्ह्याकूगु जूसा बेरोजगारीया समस्या हल यायेत तचबमभ धबच झमेलाय् थुलि याकनं फसे जुइ म्वालिइगु खः ला ?
थ्व हे साहसिक निणर््ाय काःगुया हुनिं यानाः अनया प्र्रधानमन्त्री भिक्टर ओर्बानयात २०१८ या चुनावय् अनया जनतां हाकनं त्याकाबिल । थ्व वयागु स्वकःगु खुसिया प्र्रधानमन्त्री काल खः । अथेहे थुगुसी (२०१८ स) इटाली देसं नं यूरोपियन यूनियन सरकारया आदेशयात उल्लंघन यानाः आप्रवासीत दुकाये मखु धकाः अफ्रिकां वःपिं शरणार्थीतय्गु जहाजयात दुमकाः ।
तर, थज्याःगु नीति धयागु “आप्रवासीतय्गु देय्” अमेरिकाय् लागु जुइ मखु धयागु ख“ थुइके मफुगु धयागु हे डोनाल्ड ट्रम्पया असफलताया कारण खः । डोनाल्ड ट्रम्पं अमेरिका धयागु “आप्रवासीतय्गु देश” धका ल्वःमंका च्वन, थ्व हे वयागु समस्या खः ।
थन छता लुमंकेबहःगु ख“, जर्मनी, फ्रान्स व बेलायत देशय् “आप्रवासीतय्गु देश अमेरिकायागु नीति” लागु याना च्वंगुया फल उमिगु देशय् हत्या हिंसा व आतङ्कया घटना वद्धि जुयाच्वंगु, अले उकिया लिच्वः कथं कट्टर दक्षिणपन्थीत धमाधम राजनीतिक सत्ताय् शक्तिशाली जुया वयाच्वंगुयात नं थुइका काये माःगु खने दु ।
३. अमेरिकी जनतातसें न्हापांनिसें शत्रु धया तःगु देशत नाप छगू न्हूगु पलाः छिना मित्रताया सम्बन्ध दयेका बी, अले विश्वय् शान्ति हयाबी ।
पू“जीबादी देश अमेरिकाया दकलय् तःधंगु शत्रु देश धयागु कम्युनिस्ट देशत खः । न्हापा न्हापा जूसा सोभियत संघ व पूर्वी यूरोपेली देशत, चीन, भियतनाम, क्याम्बोडिया, उत्तर कोरिया क्यूबा आदि खः । सन् १९९१ या २६ डिसेम्बर कुन्हु सोभियत संघ विघटन लिपा यूरोप महादेश दुने रुस छगू जक शत्रु देश बाकि दयाच्वन ।
आर्थिक नीति परिवर्तन लिपा चीनय् नं नां छता व सरकारया स्वरुप छता जक कम्युनिस्ट बाकि दनी, मेगु नीतित दक्वं पूजीबादी जुइधुंकल । भियतनाम व क्याम्बोडियाय्् नं आः नां जक कम्युनिस्ट बाकि दनि । क्यूबा नं परिवर्तन यायेत तयार जुयाच्वने धुंकल । उकिं थौंया समयकालय्, कट्टरपिं कम्युनिस्ट धयापिं रुस व उत्तर कोरिया जक हे दनी ।
थथे जूगुलिं, यदि रुस व उत्तर कोरिया नाप सम्बन्ध बांलाके फत धाःसा विश्वय् छगू न्हूगु अवस्था वइ व शान्ति वइ धयागु डोनाल्ड ट्रम्पया बिचाः खः । अले वया रसियनत नाप व्यापारिक सम्बन्ध नं दुगुया कारणं रुस सरकारनाप बांलाःगु सम्बन्ध दयेकेफइ धयागु आत्मविश्वास खः ।
तर, थ्व विषय अमेरिकाया सेना व सैनिक उद्योग, अले हातहतियारया व्यापारीतय्त चित्त बुझेजुइगु बिषय मखुत, छाय् धायेबलय् यदि संसारय् शान्ति जुल कि हात–हतियार सुयात मीगु ? अले, अमेरिकाया आम्दानी गथे याना यायेगु । थथे जूगुलिं, रुस नाप सम्बन्ध सुधार यायेगु विषययात रिपब्लिकन व डेमोक्राटिक निगुलिं हे पार्टीतसें विरोध यानाच्वन ।
अले, बेचारा ट्रम्पयात रुसं “चुनावय्् दख्खल याना डेमोक्राटिक पार्टियात बुका ब्यूगु खः, व रुसया ग्वहाली कया ट्रम्पं चुनाव त्याकूगु खः” धका आरोप बियाः रोबर्ट म्यूलरयात छानबिन याके बिल । थ्व छानबिनया ख्याच्वः ९तजचभबत० बियाः “रुस धयागु अमेरिकाया दुश्मन देय् हे खः” धका ट्रम्पयात कबूल याकेगु अले छुं नं कथं सम्बन्ध बढे याके मबिइत स्वयाच्वंगु जक खः ।
मखुसा, करपिनिगु देशया चुनावय् प्रभाव यायेत अमेरिकी सरकार व जनतात खुल्लम्खुल्ला लगे जुया वयाच्वंगु इतिहास दयेकं दयेकं डेमोक्रेटिक पार्टि व अमेरिकी जनतां “थःगु देशय् नं करपिसं अथे हे प्रभाव याः वयेफु” धयागु ख“ ला बांलाक हे थुइका तयेमाःगु खः । यदि अथे थुइके मफु धयागु खःसा थ्व इमिगु “घमण्डीपना” जक जुइ ।
गथेकि सिरिया, इराक, लिबिया, इजिप्ट, अफगानिस्तान आदि देसय् ला सेना छ्वयाः बम तकं कयेकः वना इमिगु शासन सत्ता हे परिवर्तन यानाच्वंगु वा यायेत सना च्वंगु इतिहास दु सा बर्माय् (म्यानमार) ३० गुलिं मल्याक दंदं तक्क बिपक्षी नेता आङसाङ सुकियात ध्यबा व प्रोपागाण्डाया हतियार छ्यलाः सरकार परिवर्तन यानां तुं त्वःतल ।
उखुन्हुतिनि हे (सन्् २०१७ या नोभेम्बर पाखे) आय्रलाण्डय् “गर्भपतन यायेगु स्वतन्त्रता दयेमाः लाकि म्वाः” धका जनमत संग्रह जूबलय् अमेरिकी ल्न्इ त वना खुल्लम्खुल्ला प्रचार प्रसार याः जुल । छु थ्व धयागु करपिनिगु देय्या राज्यव्यबस्था व कानूनय् दखल बिइगु ज्या मखुला ? यदि थ्व ज्या जायज खःसा रसियन सरकारं ट्रम्पयात चुनावय् समर्थन यायेगु ज्या गथे नाजायज धायेगु ?
थुलि ख“ अमेरिकी जनतातसें गथे थुइका काये मफुगु ? आश्चर्यया ख“ मखुला ? कि, हिन्दी प्याखंया डाय्लग थें, “हमारा खून खून, और तुम्हारा खून पानी ?”अथेहे उत्तर व दक्षिण कोरियाया जनतात थव“थः बाया च्वना व ल्वाना च्वनाः त्यानुसे÷आय्बुसे च्वंका च्वने धुंकल । निगुलिं कोरियाया सरकारी पक्षत मिलय्् जुइत तयार जुया च्वंने धुंकल ।
अले, उत्तर कोरिया नाप सम्बन्ध सुधार यायेत ट्रम्पं इतिहासय् न्हापांखुसि अन या राष्ट्रपति किम जोङ्ग उन नाप ख“ल्हाबल्हा नं यात । ख“ल्हाबल्हा जूबलय् विस्तारं आणविक हतियारया कार्यक्रम त्वःता छ््वयेगु विषयलय् किम व ट्रम्प दथुइ सहमति नं जुल । ख“ल्हाबल्हा धुनेसाथं ट्रम्पं “आणविक कार्यक्रम बन्द यायेगु ज्या धयागु छन्हु निन्हुयागु ज्या मखु, समय काइ ।
उकिं उत्तर कोरिया यात समय बिइ” धकाः धाल । तर,लच्छि लिपा हे अमेरिकाय् च्वंपिं “शान्तिया विरोधी” तसें “उत्तर कोरियां आःतक्क नं आणविक कार्यक्रमयात बन्द मयाःनि” धकाः द्वपं बियाच्वन । थ्व हे पुचःया मनूतसें संयुक्त राष्ट्र संघयात तकं ल्हातय् कयाः वयात तक नं उत्तर कोरियाविरुद्ध सः थ्वयेके बियाच्वन ।
थ्व पक्ष धयागु, च्वय् धयापिं, हात–हतियारया उद्योगी व व्यापारीतय्गु पुचः खः । थ्व पुचः गुलि शक्तिशाली धयागु ख“ डोनाल्ड ट्रम्पया लाचारीं स्पष्ट यानाच्वंगु दु ।
४. देसय् दुने च्वंगु भौतिक संरचनात दक्व भ्वाथः जुया वने धुंकल, उकिं न्हू कथं संरचनात दयेकाबी ।
चुनावय् कबूल याःगु प्यंगू बचन मध्ये च्वय् न्ह्यथानाथें स्वंगू बचनया विषयलय् वयात थुलि हाय्लकाय्ल यानातल कि वयागु प्यंगूगु वचनया विषयलय्् बिचाः तक यायेत नं बिचरा ट्रम्पयात ई मदयाच्वन ।
यदि थ्व विषययात दकलय् आपाः प्राथमिकता बिया ज्या न्ह्याकूगु जूसा बेरोजगारीया समस्या हल यायेत तचबमभ धबच झमेलाय् थुलि याकनं फसे जुइ म्वालिइगु खः ला ? ट्रम्पया मर्म वं हे जकं सिया च्वनी, मेपिसं सिया च्वनी मखु ।
LEAVE YOUR COMMENTS