हिं यक्व हे ल्वय्या वासः

हिं धयागु गुगुं सिसाबुसा वा स्वां मखु । थ्व छताजि सिमां पिहां वइगु स्वाल्यां च्वंगु ति खः । थुकिया मा ५ निसें ९ फीट तक तजाः जुइ । थुकिया हः २ फीट ताःहाकः जुइ । हिं नसाज्वलंया सवाः साकेत व नस्वाकेत छ्यलीगु खः । तर हिं मसला जक मखु, छताजि वासः नं खः । हिं प्वाःया निंतिं ला रामबाण हे भाःपियातःगु दु । आयुर्वेद विशेषज्ञतय्गु धापू कथं हिं गरम याइगु व हि सफा याइगु वासः नं खः ।
हिंया मेमेगु वासः गुण थुकथं दु–
# प्वाथय् ग्यास थहां वयाच्वन धाःसा केँ अथवा तरकारिइ हिं क्वयेकादिसँ ।

# प्वाथय् फसं दन धाःसा हिं सियाः उकी बेय्चि ल्वाकछ्यानाः निनाः लुमुलुमु धाःगु लःलिसे सेवन यानादिसँ । वायु सच्चे जुइ ।

# कब्जियत जुयाच्वंगु दुसा हिंयात चुं यानाः नयेगु सोडा भतिचा ल्वाकछ्यानाः भ्वाःतिनादिसँ, फाइदा जुइ ।

# नयागु पचय् मजुयाच्वन धाःसा हिं छकूचा, सिंचि व जीलिसे निनाः लुमुलुमु धाःगु लःलिसे भ्वाःतिनादिसँ, नयागु पचय् जुइ । थुकिया निंतिं हिं २०० मि.ग्रा।, सिंचि ५०० मि.ग्रा. व जी १ ग्राम कयाः निनादिसँ ।

# प्वाथय् अपचया समस्या दुसा चिधंगु चम्चां छगू चम्चा हिंग्वास्टक चूर्ण घ्यः व जालिसे सेवन यानादिसँ, अपच मजुयावनी ।

# हिंग्वास्टक चूर्ण अथे ला बजारय् न्यायेगु दु, अथे नं छिं थम्हं दयेकादीगु खःसा थुकथं दयेकादिसँ– सुंपालु, मलय्, पिपी, इमू, सिंचि, जी, हजी– थ्व सकतां २०–२० ग्राम कयादिसँ, थुकियात नचुक निनादिसँ, अले यचुगु काप छकू कयाः छानय् यानादिसँ । वयां लिपा घ्यलय् सियागु हिंया चुं ५ भाग कयाः थुगु चूर्णय् बांलाक ल्वाकछ्यानादिसँ, अले छगः सफागु व पुसा दुगु खाःया सिसिइ तयातइदिसँ ।

थुगु चूर्ण ३÷३ ग्रामया मात्राय् क्वाःलखय् भपियादिसँ । मस्तय्त जूसा १ निसें २ ग्राम जक दःसा गाः । यदि प्वाः स्यात अथवा अपच जुयाः झारा जुल धाःसा थुगु मात्रालिसे ५०० मिग्रा शंखभष्म नं ल्वाकछ्यानादिसँ । लहिस्टिरिया जुयाः बेहोस जूम्ह ल्वगियात हिं नतुंकाबिल कि व याकनं हे होसय् वइ । वयां लिपा वयात हिं छकूचा नकाबिल धाःसा याकनं हे सामान्य अवस्थाय् लिहां वइ ।

# म्हय् गनं कँथं सुयाः कं दुने थ्यंक हे दुहां वन धाःसा हिं लखय् संकाः उगु थासय् जायेकाबिल धाःसा भतिचा जायेवं हे कं थःथम्हं तुं पिहां वइ ।

# लो ब्लडप्रेसरया ल्वगितय्त हिंया सेवनं फाइदा याइ ।

# हिं नयेगु यातकि कब्जियत लनी, अले आतापुतिया क्रियाशिलता अप्वइ ।

# हिंया सेवनं छाति स्याःगु, श्वास रोग, आतापुतिया कीत, कफ व आतापुतिया ल्वय् लनावनी ।

# प्यारालाइसिसय् नं हिं तयाः दयेकातःगु वासः छ्यलेगु याइ ।

# यदि प्वाः स्यानाच्वंगु ग्यास पिहां वयेमफयाः खः धयागु खःसा २ ग्राम हिं बागू लीटर लखय् दायेकादिसँ । प्यब्वय् स्वब्व लः सुपाः वनकि ल्ह्वनाः लुमुलुमु जक धाःनिबलय् ल्वगियात त्वंकादिसँ, फाइदा जुइ ।

# आउँ जुयाच्वन धाःसा हिं छकूचा ताजा धौ (पाउँ मजूगु) लिसे ल्वाकछ्यानाः सेवन यानाबिल धाःसा याकनं हे बांलाःगु प्रभाव खनेदयावइ ।

# पुलि स्यानाच्वन धाःसा हिं लखय् तयाः नचुक निनाः लेप तयादिसँ, पुलि स्याःगु लनावनी ।

# वा स्यात धाःसा हिं छकूचा लखय् दायेकाः उगु लखं कुल्ला यानादिसँ, वा स्याःगु तुरुन्त हे लनावनी । किलं नःगु फ्वाकागु वाय् हिं छकूचा जायेकाबिल धाःसा वा स्याःगु लनी । थ्व छ्यले न्ह्यः हिंयात भचा क्वाके निं माः ।

# ख्वाउँ चायाः छ्यं स्यात धाःसा क्वालखय् हिं संकाः कपालय् लेप तयादिसँ, स्याःगु लनावनी । बागः कपाः स्याइगु –माइग्रेन) हिंयात लखय् संकाः न्हासय् उकिया फुति तिकिनंकेगु व नतुनेगु यात धाःसा बागः कपाः स्याःगु लनी । थ्व प्रयोग सुथय् निभाः लुइ न्ह्यः हे यायेमाः ।

# सः सुत धाःसा ग्वाराग्वारा दाःगु क्वाःलखय् हिं छकूचा कुर्काः गलल गलल यानादिसँ, सः चालावइ ।

# न्हाय्पं स्यात धाःसा हिंयात हाम्वःचिकनय् दायेकाः उगु चिकंयात छानय् यानाः न्ह्यागुसां छगः सफागु सिसिइ सुरक्षित यानादिसँ । थुगु चिकंया छफुति निफुति सुथय् व बहनी मदिक फाइदा मजूतले न्हाय्पनय् तयादिसँ, अले सफागु कपासं न्हाय्पं सफा यानादिसँ ।

# म्हय् बल थकायेत वा कमजोरी मजुइकेत सियातःगु हिं, पिपी, सुंपालु व मलय् उति उति हे मात्राय् कयाः निनादिसँ । न्हिं न्हिं सुथय् व बहनी छगू चम्चाया प्यब्वय् छब्व चूर्ण क्वाःलःलिसे सेवन यानादिसँ ।

# महिनावारीया समस्याय् हिंया सेवन यायेगु यातकि मिसातय्गु मचाछेँ कय्कुनी, अले थीमजिउ जुइगु बांलाक खोले जुइ । प्वाः स्याःगु नं लनी ।

# प्वाः स्याइगु, ग्यास थहां वइगु, धक्काः वइगु आदि कष्टय् हिंयात लखय् संकाः त्यपुचाया जःखः लेप तयाबीगु, अले घ्यलय् सियातःगु हिं कस्तिइ ल्वाकछ्यानाः अथवा मेगु छुं तरकारि वा फललिसे सेवन यात धाःसा लाभ जुइ ।

# सेखं चायेवं हे कफ थात धाःसा हिंया सेवनं इन्फेक्सनयात तुरुन्त हे खतम याइ । थुकिया निंतिं बागू चम्चा हिं पाउडरय् बागू चम्चा सुंपालुया पाउडर ल्वाकछ्यानादिसँ, अले उकी निगू चम्चा कस्ति ल्वाकछ्यानाः थुकिया सेवन न्हिछि तक भति भति यानाः पलख पलख जायेकाः यायेगु यानाच्वनादिसँ ।

# कफ यक्व हे थात अथवा सुख्खा मुसु वल धाःसा बागू चम्चा पालुतिइ बागू चम्चा हिं व छगू चम्चा कस्ति ल्वाकछ्यानाः उकिया स्वगू मात्रा दयेकाः सुथय्, न्हिनय् व बहनी यानाः न्हिं स्वक्वः सेवन यानादिसँ । थुकिं कथु वालावाला मिंगु नं लंकाबी ।

सावधान
– हिं अशुद्ध व नक्कलि नं न्यायेगु दु । अज्याःगु हिं छ्यलेमजिउ, मखुसा वासः जुइगुया पलेसा अःखःबतं नोक्सान जुइफु । छाय्कि नक्कली हिं दयेकीपिंसं फि, चा, गुँड, ल्वहंचुं, छुचुं आदि ल्वाकछ्यना तये यः ।

– हिंयात सियाः छ्यलेगु हे बेस जुइ । कचिगु हिं बान्ताया कारण जुइफु ।

– हिं ताःई तक न्हियान्हिथं नयाच्वने मजिउ । गुपिं मिसातय् महिनावारी जुइबलय् हि यक्व कुहां वइगु खः, उमिसं ला हिंया सेवन याये हे मजिउ ।

– प्वाथय् दुपिं मिसातय्सं थुकिया सेवन तसकं कम जक यानादिसँ । पित्त प्रकृति व गरम स्वभावयापिंसं हिं वासःया रुपय् हे जक छ्यलादिसँ ।

– दुरु त्वनीम्ह ह्याउँमचायात गरम जुइगु समस्या दुसा व मचाया मामं हिंया सेवन यायेमजिउ ।

– ताःई तक हिंया सेवन यानाच्वन धाःसा शरीर कमजोर जुयावनी, छातिइ हिइसे च्वनी, पिसाबनलि नं हिइसे च्वनी ।

– आपाः हिंया सेवन यातकि च्व व चःति नवया वइ । हिं न्ह्यपु (दिमाग) व गरम प्रकृति÷ स्वभावयापिं मनूतय्त हानि याइ । थ्व बाहेक हिं लीभर (स्येँ)या ल्वगितय्त नं मनिं ।
एजेन्सीया ग्वाहालिं निरा महर्जन

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS