All for Joomla All for Webmasters

ने.सं. ११३६ यंलागा अष्टमी

न्हूगु सिसीइ पुलांगु अय्लाः खःला परिवर्तन?

अर्बौ तका खर्च यानाः नेपाःया न्हू संविधानकथंया निर्वाचन स्वंगू तह यानाः क्वचायेकूगु दु । निर्वाचनया पूर्ण लिच्वः पिदनेधुंकूगु नं दु । निर्वाचन आयोगं थ्व स्वंगू निर्वाचन सफलकथं क्वचायेकल धयागु खँया बय्बय् जुयाच्वंगु दु । देय्न्यंकंया जनतां अतिकं सालिन व शान्तिपूर्ण ढंगं निर्वाचनय् मतदान यानाः न्हूगु नेपाः निर्माणया परिकल्पना साकार यायेगु कुतः न्ह्याकूगु खः । निर्वाचन हे याके बी मखु धकाः थासंथासय् विध्वंशात्मक गतिविधि जुलं नं मतदातात निर्भिक जुयाः मतदान याःगु खनेदु । तर आः वयाः प्रतिनिधि सभा व प्रादेशिक सभाया मतदानया लिच्वः धाःसा अज्ञात कारणं दिकातःगु दु । निगूगु चरणया निर्वाचन क्वचायेवं हे जूगु मतगणनाया लिच्वः निर्वाचन आयोगं हरेक घण्टाय् आधिकारिक रुपं सार्वजनिक यानाच्वंगु खःसा आः निगुलिं चरणया समानुपातिक मतया मतगणना क्वचाःगु तःन्हु हे दयेधुंकूसां थुकिया आधिकारिक जानकारी धाःसा निर्वाचन आयोगं आःतक बिउगु मदुनि ।

क्वचाये धुंकूगु ज्यायात थाकातःगु कारणं आः नं नेपाःया राजनीतिक परिदृष्टिइ छुं बिचाः हे मयानाकथंया घटना जुइगु जकं खः लाकि धयागु आशंका सर्वसाधारण जनतां यानाहःगु दु । नेपाःया न्हू संविधानकथं स्थानीय, प्रादेशिक व प्रतिनिधिसभाया निर्वाचन क्वचाःगु खः धाःसां थ्व तःधंगु स्वंगू राजनीतिक पार्टीतय्गु आन्तरिक सहमति व गठबन्धनया लिच्वः जक खः धयागु खँय् शंका मदु । वर्तमान संविधान अपूर्ण, विभेदकारी खः धयागु मान्यता अझं नेपाःया बहुसंख्यक आदिवासी, जनजाति व मधेसीतय्गु दथुइ ल्यना हे च्वंगु दनि । थुकिया प्रतिविम्व आःया प्रादेशिक व प्रतिनिधिसभाया निर्वाचनय् म्हो प्रतिशत जक मतदान जूगु खँपाखें नं अनुमान यायेफइसा गनं गनं ला निर्वाचन केन्द्रय् मतदान हे मजूगु व जूगु थासय् नं अति न्यून जक जूगु खँ पुष्टि याइ ।

प्रदेश नं. २ स निर्वाचित राजनीतिक पार्टीतय्सं आः थःपिंसं यायेगु आन्दोलनया मू मुद्दा संविधान संशोधन हे जुइ धकाः घोषणा हे नं यायेधुंकूगु दु ।क्वचाःगु प्रादेशिक सभा व प्रतिनिधि सभाय् लोकतान्त्रिक गठबन्धन व बाम गठबन्धनया धेंधेंबल्लाः जूगु खँय् विवाद मदुसा आःया इलय् राजनीतिक पार्टीतय्सं नं मुलुक समृद्धिया लँपुइ न्ह्याकेत संविधान प्रति असहमति दुसां निवार्चनय् ब्वति काःगु खः । मतदातातय्सं नं स्थायी सरकार निर्माण जुल धाःसा मुलुक द्रुतगतिं विकासया लँय् न्ह्याइ धयागु मान्यतां लोकतान्त्रिक गठबन्धन व बाम गठबन्धनयात न्ह्याक्व हे अपवित्र गठबन्धन धाःसां उकियात जनतां सहजकथं काःगु खः । तर आःया इलय् मुलुकय् हाकनं राजनीतिक अन्यौलता ब्वलनीगु सम्भावना खने दयावःगु दु ।

विडम्बनाया खँ धायेमाः निर्वाचनय् दकले अप्वः मत हःगु राजनीतिक पार्टी सत्तारुढ जुइ फयाच्वंगु मदुनि । उकथं हे नेपाःया संविधानय् न्ह्यथनातःगु प्रावधानकथं सरकारं राष्ट्रपतिया थाय् प्रमाणीकरण यायेत दर्ता यानातःगु अध्यादेश पारित मयासे थाकातःगु दु । संविधानय् न्ह्यथना तयेधुंकूगु प्रावधानयात हे आन्तरिक व बाह्य राजनीतिक पार्टीया प्रभावया कारणं पंगः तयेगु ज्या जुयाच्वंगु दु । संविधान कार्यान्वयन यायेगु ज्याय् वइगु न्ह्याथेंजाःगु पंगः नं स्वीकार्य जुइ फइ मखु ।नेपाःया न्हू संविधानकथं स्थानीय सरकारया निर्वाचन जुयाः देय्न्यंकं स्थानीय संरचनाया प्रशासन न्ह्यायेधुंकूगु दु । तर निर्वाचित पदाधिकारीत आः तक नं अधिकारविहिन जुयाः च्वनेमाःगु स्थिति ब्वलनाच्वंगु दु ।

थुकिया कारण प्रादेशिक कानून व राष्ट्रिय सभाया गठनबारे कानूनया अभाव जुयाच्वंगुलिं खः । न्हूगु संविधानया लक्ष्य न्हू नेपाःया निर्माण खःसा न्हापा एकतन्त्रात्मक जुयाच्वंगु राज्ययात संघीयताय् यंकाः जनताया सरकार निर्माण यायेगु व सकसितं अधिकार सम्पन्न यायेगु खः । विविध भाषाभाषी व धर्माबलम्बीतय्गु देशय् सकल नागरिकतय्सं थः नं थुगु देय्या अधिकारसम्पन्न नागरिक खः धयागु आभास ब्वलंकेगु, आत्मगौरव ब्वलंकाः राष्ट्र निमार्णय् न्ह्यचिलेगु खः । आःया निर्वाचन परिणामय् वाम गठबन्धनं बहुमत हयेत ताःलाःगुया मू कारण जनताया चाहना स्थायी सरकार जुयाच्वंगुलिं नं खः । थ्व हे मुद्दा वाम गठबन्धनं नं न्ह्यब्वःगु खः । तर आःया राष्ट्रिय सभाया विधेयक प्रमाणीकरणया विवादं थ्व हे मुद्दायात प्रभावित यायेत स्वयाच्वंगु खनेदु । जनताया अभिमत वाम गठबन्धन न्ह्याः वनाः स्थायी सरकारया निर्माण जुइमाः धयागु दुसा आःया अङ्कगणितीय हिसावं बाम व लोक गठवन्धनया दथुइ कचवं जुयाच्वंगु खनेदु । एकल संक्रमणीय प्रणाली व बहुमतीय प्रणालीया विवादया मू हा थ्व हे विवाद खः ।

जनतां न्हू संविधानया कार्यान्वयनं प्रत्येक नागरिकं म्होति निं पहिचान सहितयाा सहज व सुरक्षित जीवन यापन, म्होति नि शिक्षा व स्वास्थ्यय् निःशुल्क सुविधा, मचा व ज्याथपिनिगु निंतिं भत्ता व पेन्सनया व्यवस्था, जनताया न्यूनतम आधारभूत आवश्यकतात गथे – सर्वसुलभ लः, मत, सतक, सार्वजनिक यातायात, रोजगारीया सुनिश्चितता, बेरोजगारी भत्ता, शान्ति सुरक्षाया अनुभूति, प्रदूषणरहित स्वस्थ वातावरण, राजनीतिक भागबण्डाया अन्त्य, भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलता, नियम–कानुनया अक्षरशः पालना, चुस्त–दुरुस्त सरकारी सेवा हे खः । तर आःया राजनीतिक पार्टीतय्गु घम्साघम्सी स्वयेबलय् मुलुकय् न्हूगु संविधान कार्यान्वयनय् वःगु खःसां सत्ताय् थ्यनाच्वंपिं मनूत व हे पुलांगु मानसिकताय् म्वानाच्वंगु कारणं न्हूगु नेपाःया आज्जु अझं तापानाच्वंगु अनुमान यायेफइ ।

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
Go to top

Copyright © 2016  nepalbhasa.com. All rights reserved.