All for Joomla All for Webmasters

ने.सं. ११३६ यंलागा अष्टमी

आःया निर्वाचनय् चुनावी मुद्दा छु ?

प्रतिनिधिसभा व प्रदेशसभाया निर्वाचन प्रचारं देय्या राजनीतिक माहौल क्वानाच्वंगु दु । निर्वाचनय् उम्मेदरवार जूपिंसं मतदातातय्त प्रभावित यायेगु निंतिं अनेक कथंया बचं ल्हायेगु याना वयाच्वंगु दु । जुइफइगु वा सम्भावना हे मदुगु खँयात नं निर्वाचनया उम्मेदवारतय्सं बचं ल्हायेगु याना वयाच्वंगु दु । निर्वाचन झुठया बुँज्या मखु । मतदातातय्त मखुगु खँ जक मखु कि चाकुगु खँय् नं लोभं क्यकाः सत्तारोहण जुइगु चाहना थुपिं उम्मेदवारतय्गु खनेदु । आःया नेपाःया संविधान अति संघर्ष यानाः वःगु खः । २०६२÷०६३ सालया आन्दोलनं हःगु राजनीतिक परिवर्तन व थुकिं पितहःगु नेपाःया अन्तरिम संविधान वास्तविकरुपं हे नेपाःमितय्गु अधिकार व पहिचान सहितया संविधान खः ।

माओवादीतय्सं राज्यनाप विद्रोह यानाः सत्तायात हे हाथ्या बियाः न्ह्याकूगु आन्दोलनय् जातीय राज्य संरचनाया अवधारणा न्ह्यःने हयेवं थुगु आन्दोलन सशक्त कथं प्रभावकारी जुयावंगु वास्तविकता खः । राज्यं उत्पीडनय् लाकातःपिं नेवाः लगायत बहुसंख्यक आदिवासी जनजातितय्गु ब्वतिं थ्व आन्दोलन निर्णायक जुइगु स्थितिइ थ्यंगु खः । थुगु संविधानया न्हापांगु घोषणां थीथी अधिकार प्राप्तीया प्रत्याभूत याःगु खःसां संघीयताया विषय मौन च्वंगु खः । संघीयतायात मूल मुद्दा दयेकाः आन्दोलनया नेतृत्व यानाच्वंगु माओवादी पार्टी नं थीथी राजनीतिक पार्टी व राज्य शक्तिलिसे सहमतिया नामय् थुगु संघीयताया मुद्दा त्वःताः अन्तरिम संविधानया घोषणा याःगु खः ।

तर थ्व खँयात मधेसी मूलया राजनीतिक पार्टी व अनया जनतां स्वीकार्य मयात । तराई लागाय् तःन्हु तक हिंसात्मक आन्दोलन जुइवं लिपा संविधानय् संशोधन यानाः मुलुकयात संघीय राज्य दयेकूगु नं वास्तविकता खः । वास्तवय् बहुसंख्यक आदिवासी जनजातिया थ्व मुलुकय् पहिचान सहितया राज्य निर्माणया खँ दकलय् न्हापां माओवादीतय्सं हे न्ह्यःने हःगु खः । तर कालान्तरय् वया थ्व पहिचानया मुद्दा रणनीतिकरुपं जक न्ह्यःने हःगु खनेदत । न्हापांगु संविधानसभाया निर्वाचनय् थ्वहे चुनावी मुद्दाया कारणं निर्वाचनया माध्यमं दकले तःधंगु राजनीतिक पार्टी जुइत ताः लात । उगु ईया प्रभावशाली राजनीतिक पार्टीया ततःधंपिं नेतात निर्वाचनय् बांमलाक जनतां पराजित याना बिल ।

तर थ्व पहिचानया मुद्दायात यथास्थितिवादी पार्टीत नेपाली कांग्रेस व नेकपा एमालें गलत ढंगं प्रचार यायेगु व सत्तारुढ जुयाच्वंगु माओवादी पार्टी नं सशक्तकथं न्ह्यःने यंकाः आन्दोलनया इलय् थःपिंसं यानागु प्रतिवद्धतायात पूवंके मफयेवं न्हापांगु संविधानसभायात हे बिना परिणाम भङ्ग याना यंकल । द्वलंद्वः जनताया शहादतं वःगु राजनीतिक परिवर्तन थुपिं हे राजनीतिक पार्टीतय्गु न्ह्यवःसा जक जुयाबिल । न्हापांगु संविधानसभाया निर्वाचनय् पहिचान सहितया संघीयता चुनावी मुद्दा जुलसा निक्वःगु संविधानय् निर्वाचनय् थ्व मुद्दा थातं च्वने मफुत । पहिचान सहितया संघीयता धकाः मुद्दा ज्वनाः न्ह्याःवःपिंसं हे थ्व मुद्दा कःघाना तयेमफुगु व सत्ता राजनीति तक्यनेवं निक्वःगु संविधान सभा लिपा पिदंगु नेपालया संविधानय् संघीयताया नामाङ्कण व क्षेत्र निर्धारण तकं याये मफुत ।

नेपाःया संविधान अपूर्ण जुया पिदन । थ्व प्यंगु राजनीतिक पार्टीया आन्तरिक सहमतिया लिधंसाय् पहिचानविहिन संघीयता व निहित संघीय अधिकार जक दुथ्याकाः संविधान पित हयेगु ज्या जुल । विडम्बना धायेमाः छगू इलय् पहिचानया राजनीतियात सशक्त ढंगं न्ह्यःने हयाच्वंगु माओवादी पार्टी कुचाकुचा जुया वनाः थुपिं नं यथास्थितिवादी राजनीतिक पार्टीतय्गु जालय् तक्यं वन । थुमिसं नं बहुसंख्यक चाहना व भावना अःखः वनाः थःपिनिगु निहित स्वार्थय् लिकुनाः आम जनताया भावनायात गः किया बिल । मुलुकय् आः थुगु हे संविधान अन्तर्गत निर्वाचन जुयाः नेपाःया संविधानयात पूर्णता बीगु धकाः धयाच्वंगु दु । नेपाःया संविधान अपूर्ण धयाच्वंपिं राजनीतिक पार्टीत नं आः थ्वहे लहलहलय् निर्वाचनय् ब्वति कयाच्वंगु खनेदु ।

राजनीतिक पार्टीतय्गु आरोह अवरोह नियमित प्रक्रिया खः । जनतायात भिं जुइगु ज्या यानाच्वन धाःसा थ्व छगू तहलय् न्ह्याबलें म्वानाच्वनी । तर जनताया इच्छा आकांक्षायात हे न्हुयाः छगू वर्ग व जातिया शुभलाभया निंतिं न्ह्यानाच्वंगु राजनीतिक पार्टीतय्गु स्थायित्वयात पत्याः याये फइमखु । आःया निर्वाचनय् चुनावी मुद्दा छु खः धयागु न्ह्यसः नं न्ह्यःने दनाच्वंगु दु । राजनीतिक पार्टीतय्सं वहे न्यय्दँ न्ह्यःया प्रतिवद्धता न्ह्यब्वयाः चुनावी नारा व घोषणा पत्र न्ह्यब्वयाच्वंगु दु । न्यय्दँ न्ह्यवंनिसें याये धकाः धयाच्वंगु राजनीतिक पार्टीतय्सं थःपिनिगु प्रतिवद्धता पूवंके मफुगुया दस्तावेज खः आःया थुमिगु घोषणापत्र । आःया चुनावी मुद्दाविहिन निर्वाचन मात्र सत्ता आरोहणया निंतिं जुयाच्वंगु खनेदु ।

छखे ला जनताया बलं हःगु संविधान हे पूर्ण जुइफुगु मदुनि, जनताया आन्दोलन क्वमचाःनिगु खँ थुकिं स्पष्ट याइ । गबले तक समस्त बहुसंख्यक आदिवासी जनजातिया पहिचान सहितया संघीयता निर्माण जुइ मखु उबले तक थ्व संविधानं पूर्णता काःगु धाये फइ मखु । मुद्दा विहिन निर्वाचनय् सत्ता प्राप्तीया निंतिं विपरित ध्रुवया राजनीतिक पार्टीतय्गु गठबन्धनं जनताया भिं याइ मखु धयागु मान्यता सकसिकें दु । छुं नं निर्वाचनय् मतदान धयागु विचारया पक्षय् वा विपक्षय् निर्वाचन खः । बिचाः मिले जूपिंत मतदान यानाः सत्ताय् थ्यंकेगु व उपिंपाखें देश व जनताया भिं जुइगु मनोकामना यायेगु खः । छुं नं राजनीतिक पार्टी मात्रयात सत्ताय् छ्वयेगु निंतिं निर्वाचन मखु । आःया इलय् विपरित ध्रुवया राजनीतिक गठबन्धन, पहिचान मदुगु संघीयताया निर्माण व चुनावी मुद्दाविहिन निर्वाचनं मुलुकय् छथ्वः हैकमवादीतय्गु वर्चश्व दया वइगु खँय् आःया सचेत मतदातातय्सं चिन्तन यायेमाःगु आवश्यकता दु ।

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
Go to top

Copyright © 2016  nepalbhasa.com. All rights reserved.