All for Joomla All for Webmasters

ने.सं. ११३६ यंलागा अष्टमी

पिनें वःपिनि निंतिं सतक विस्तार

स्वनिगलय् लँ तब्या यायेगु नामय् धमाधम छेँ थुनेगु व उकिया लागिं गुरिल्ला शैलीं चिं तयेगु ज्या जुयाच्वंगु दु । वंगु छुं दिं न्ह्यः जक चाबहीनिसें सुन्दरीजल तक ल्वाभः सहितया प्रहरी पाः तयाः छेँ थुनेगु चिं तया थकल । अले उकिया छुं दिं लिपा हे स्थानीय पीडिततय्सं चक्का जाम यात । थःपिनिगु छेँ थुने दइ मखु, जग्गा अथें काये दइमखु धकाः । उकियात धाल मनूतय्सं विकास विरोधी गतिविधि । थ्व ला छगू उदाहरण जक खः । थुगु हे कथंया समस्या तःदँ न्ह्यववंनिसें हे स्वनिगःया थाय्थासय् जुयाच्वंगु दु ।

थक्वाःया स्थानीय मनूतय्गु जग्गा बिना मुआब्जा कयाः लँ तब्या यायेत्यंगु दु । तर स्थानीय मनूतय्सं लँया तकं कर पुलेगु यानाच्वनागु, आः वयाः हाकनं लँ तब्या यायेगु धकाः प्रहरीं बल प्रयोग यानाः इलय् ब्यलय् तनाव बियाच्वंगु दु । थुज्वःगु कथंया समस्या स्वनिगःया निगू दर्जनं मल्याक थासय् जुयाच्वंगु दु । कलंकी, नैकाप, सतुंगः, थक्वाः, नागढुंगा, कालिमाटी, त्रिपुरेश्वर, सितापाइला, भिमढुंगा, बालाजु, बुंग, ख्वना, जोरपाटी, बौद्ध, सुन्दरीजल, पशुपति, जल, थैब, थसि, लुभु, सक्व, चापागाउँ, च्वबाहाः, फँपि, ख्वप, गल्खोपाखा लगायतया थासय् थुकथंया समस्या जुयाच्वंगु दु ।


सतक पीडितपाखें समस्याय् लानाच्वंपिं धकाः थुगु लागाया स्थानीय मनूत संगठित जुयाः संघर्षय् कुहां वयाच्वंगु दु । उमिसं थःपिनिगु जग्गा कयाः लँ तब्या यानां विकास जुइ मखु धयाच्वंगु दुसा मेपिंसंं धाःसा उमित विकास विरोधी धयाच्वंगु दु । गबले डा. बाबुराम भट्टराई प्रधानमन्त्री जुयाः लाजिम्पाट लागाय् बल प्रयोग यानाः लँ तब्या यात अबलेनिसें हे स्वनिगलय् लँ तब्या यायेगु निंतिं छेँ थुनेगु, जग्गा कायेगु ज्याय् राज्यपक्षं तीव्रता बियाहःगु खनेदु ।

न्हापा लिपा अथे मजू । तर न्हापांगु संविधानसभाया अन्तिम इलय् वयाः न्हूगु संविधान दयेकेगु ज्या हे छखे त्वःताः तत्कालिन प्रम भट्टराईनं सतक विस्तारय् विशेष हे बः बियादीगु खः । अबले छगू कथं धायेगु खःसा स्वनिगः पिनें वयाच्वंपिं मनूतय्सं ला बाबुराम भट्टराईयात तकसं बांलाःम्ह मनू धकाः चर्चा याःगु खः । अले विकास यायेगु खःसा बाबुराम भट्टराई हे माः धइगु बिचाः नं तया हःगु खः । उगु ल्याखं पिनें वयाः थन च्वनाच्वंपिं हरेक राजनीतिक पार्टीया नेता कार्यकर्ताया समर्थन बाबुराम भट्टराईयात दुगु स्वयेबलय् निक्वःगु संविधानसभाया चुनावय् माओवादीयात स्वनिगलं यक्व हे भोट वयेमाःगु खः । तर चुनाव जूबलय् ला स्वनिगलं हे माओवादी पत्तासाफ जुल । स्वनिगः पिनें नं माओवादीयात भोट मवल । न्हापांगु तःधंगु पार्टी स्वंगूगु तःधंगुली कुहां वये माल ।


अथे हे २०७२ बैशाख १२ गते तःभुखाय् लिपाया स्वनिगःयात लुमंकल धाःसा स्वनिगलय् ला लँ तसकं यक्व दु, गाडी तसकं म्हो दु अले मनूत नं तसकं म्हो जक । अबले सतक हे सुनसान । छाय्धाःसा स्वनिगलं पिनेयापिं फुक्क मनूत स्वनिगः त्वःताः थःथःगु थासय् बिसिउँ वन । भुखाय् ब्वये धुंकाः स्वनिगलय् ल्यनाच्वंपिं धइपिं थनया हे आदिवासी नेवाःत व स्वनिगलय् छेँ दुपिं जक खः । अबले स्वनिगःयात माया यानाः च्वनाच्वंपिं मनूत, अबलेया लँया अवस्था, गाडीयात स्वल धाःसा आःया सतक हे माःगु सिबें अप्वः खनेदु । उकथं हे यदि मोहनीनिसें स्वन्ति तकया ईयात स्वल धाःसां स्वनिगःया लँ खाली खाली जुइगु, मनूत म्हो जुइगु नापं छगू कथं सुनसान थें जुइगु । थुगु ल्याखं स्वल धाःसां नं आःया अवस्थाय् स्पष्ट रुपं धायेफइ कि स्वनिगलय् पिनें वयाच्वंपिं मनूत च्वनाच्वंगुलिं हे लँया समस्या, गाडीया समस्या जुयाच्वंगु खः । उकिं वास्तवय् स्वनिगलय् लँ तब्या यायेगु धइगु स्वनिगलं पिनेपाखें वयाः स्वनिगलय् च्वनाच्वंपिनिगु नितिं खः ।

दकले अप्वः सतक तब्या यायेमाल धकाः सः तयेगु ज्या उमिसं हे यानाच्वंगु दु । वहे स्वनिगलं पिनेया मनूत न्यायालय, प्रशासनंनिसें राजनीतिक पार्टीइ तकं हालिमुहाली जुयाच्वंगु दु । उमिसं थ्व इलय् सतक विस्तार यायेमाः धकाः धयाच्वंगु दु । सर्वोच्च अदालतं मुआब्जा बिया जक सतक विस्तारया ज्या न्ह्याकी धकाः बिउगु अन्तरिम आदेशयात तकं उल्लंघन यानाः प्रहरी छ्यलाः जनताया छेँ थुनाच्वंगु दु । उकिया अर्थ सर्वोच्चया अन्तरिम आदेश तकं अवज्ञा यानाच्वंगु दु । अदालत बन्द जुइगु सार्वजनिक विदा व शनिवाः लाकाः छेँ थुनेगु ज्या यानाच्वंगुलिं स्पष्ट जू कि छेँ थुनाः सतक तब्या यायेगु ज्याय् खने मदइगु शक्तिया नं ल्हाः दु ।


जनताया सम्पत्तिया रक्षा दायित्व राज्यया खः । जनताया सम्पत्तियात बिना मुआब्जा कायेगु, माःगु कथंया कानुनी प्रक्रिया कथं न्ह्याः मवनेगु अले सर्वोच्चया आदेश तकं उल्लंघन यानाः विकासया नामय् सतक तब्या यायेत जनताया छेँय् डोजर चले यायेगु ज्या वास्तवय् गैर कानुनी अले अप्रजातान्त्रिक नापं तानाशाही प्रबृत्ति हे खः । थ्व इलय् सतक विस्तारपाखें पीडिततय्सं चलनचल्तीया भावं मुआब्जा बीमाः धकाः माग यानाच्वंगु जायज खः धकाः थुइकेमाः । विकासया नामय् स्वनिगःवासीयात विस्थापित यानाः मेपिंत मोज मस्ती यायेगु थाय् दयेके बीगु जुइ मखु अले स्वनिगःया सम्पदांनिसें हरेक ख्यलय् लिच्वः लाइगु कथंया ज्या याके बी मजिउ धकाः थुइकेमाःगु ई वःगु दु ।

स्वनिगःया प्रत्येक नेवालं आःया हे अवस्था कथं स्वनिगलय् यातायातया साधन दुत हयेगु ज्या जुयाच्वन धाःसा न्ह्याक्व हे लँ तब्या याःसां स्वनिगलय् मगाइगु अले आः थःपिनिगु छेँ मलाः धकाः ढुक्क जुयाच्वंपिनि छेँ नं छुं दँ लिपा सतक तब्या यायेगु नामय् अले विकासया नामय् डोजरया पेलानय् लाइ तिनि धकाः थुइकेमाःगु खँय् निगू मत दइ मखु । उकिं थौं सतक विस्तारया नामय् पीडित जुयाच्वंपिं, विस्थापित जुइत्यंपिनिगु नितिं थःथःगु थासं नं सः तयेमाःगु अवस्था दु । सतक विस्तार यायेगु झ्वलय् जनताया जग्गा कायेगु छेँ थुनेगु खःसा इमित मुआब्जा बीमाःगु, विस्थापित जुइपिंत पुनस्र्थापना यायेमाः धइगु खँय् छगू हे मत जुया वनेमाः । पिनें वयाच्वंपिनिगु सुविधाया नितिं सतक विस्तार यायेगु खःसा जिमित आवश्यकता मदु धकाः सः तयेगु नापं नेपाः संघीय गणतन्त्रय् वनेधुंकूगु अवस्थाय् प्रदेश प्रदेशय् हे विकास याना वनेमाःगु नापं स्वनिगः केन्द्रित असन्तुलित विकास याये मजिउ धकाः पतिं धस्वाकेमाः ।

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
Go to top

Copyright © 2016  nepalbhasa.com. All rights reserved.