All for Joomla All for Webmasters

ने.सं. ११३६ यंलागा अष्टमी

चाःबही गणेद्यःया जात्रा

चाःबही गणेद्यःया जात्रा किपा- रेखा शाक्य/नेपालभाषा टाइम्स

चाबहीया ल्होंसा गणेद्यः । चन्द्रविनायक, श्वेतविनायक, रक्तविनायक वा चाबही गणेद्यः नं धायेगु याना वयाच्वना झीसं । खय्तला ख्वपया सूर्य विनायक, चाबहीया चन्द्र विनायक, मरुया अशोक विनायक व चोभाःया गल्छिइ लाःगु क्वय्नाया जल विनायक यानाः प्यम्ह गणेद्यःयात झीसं मू कथं माने याना वयाच्वना । थासं थाय्या गणेद्यःया महिमा दु थें चाबहीया गणेद्यःया नं थःगु हे महिमा दु । उकिं थुगु प्राचिन व ऐतिहासिक महत्वं जाःगु थासय् आपालं मनूत द्यइके वयेगु याः ।

मचांनिसें ज्याथजिथिपिनिगु म्हय् घाः व कै वयाच्वन धाःसा चाबही गणेद्यःया पुजा व भाकल यानाः किसलिं तयाः पुजा यायेवं सकतां अज्याःगु ल्वचं मुक्त जुइ धइगु जनविश्वास आतकं दनि । अथे हे सकिमिला पुन्हि कुन्हु थुम्ह गणेद्यःया न्ह्यःने च्वंगु भैरवया मूर्तिया न्ह्यःने सिँग्वः च्याकाः उकिया रापय् जँ स्याःपिंसं व ख्वाउँगु ल्वचं कया च्वंपिंसं म्ह पनेवं स्याःगु ल्वचं मुक्त जुइगु विश्वासं आतक नं अनया स्थानीयवासीलिसें चाबहीया जःखःया मनूत बहनी अन वयाः उकिया लबः कायेगु यानावयाच्वंगु दु । अथेहे मेगु छगू मान्यता न्यने दु कथं चाबहीया भैरवनाथया देगःया प्यंगू किल्लाया मनूतय्त झाडाबान्ता ल्वचं मकइगु व सुयातं थज्याःगु ल्वय् जुयाः वासलं नं थियामच्वंसा थन वयाः पुजा यायेवं ल्वचं मुक्त जुइगु धइगु जनविश्वास दु ।

 

अथेला झी नेवाः जाति जक मखु हरेक जातजातिया मनूतय्सं छुं नं धार्मिक ज्या, बांलाःगु ज्याखँय् वनेबलय् वा विदेशय् वने बलय्, थौंकन्हय् सुयां इहिपा क्वःजित धाःसा भ्वय्या न्हापांगु ब्वना पौ गणेद्यःयात नी छायेगु यानाः छुं नं विघ्नबाधा मवयेमा धकाः प्रार्थना यानाः व भाकल पुजा याना सवाः लाख मत च्याकीगु झीसँ खंकेफु । न्हू त्यपू जीवन ह्वनेत गणेद्यः साक्षी तयाः इहिपा याइपिं, मचा जकुं याइपि नं दु । थन हरेक मंगलवाः व शनिवाःपतिकं पलाः तयेथाय् तक नं मदयेक पुजा यानाः दसा फाला वनेमाः धकाः पुजा याकः वइपिं नं दु । थ्व ला जुल गणेद्यःया गुण धाये वा महिमा ।


थनया मेगु विशेषता चाबही गणेद्यःलिसें श्री भैरवया नं नापं जात्रा जुइ । दँय्दसं कात्तिक पुन्हिनिसें कात्तिक कृष्णपक्षया तृतिया (प्यन्हु) तक थुम्ह ल्होंसा गणेद्यः (श्री चन्द्र विनायक) व श्री भैरवनाथया नापं जात्रा जुइ । थुगु जात्रा नेपाल संवत ८०० वा ८०४ निसें जुजु भुपालेन्द्र मल्लया पालंनिसें चले जूगु धइगु इतिहासकार व संस्कृतविद्तय् धापू दु तर थुकियात यकिन यायेत अझं अध्ययन यायेमाःगु खनेदु । 

श्री गणेश व श्री भैरवया जात्राया तयारी


कात्तिक पुन्हि बहनीकुन्हु जात्राया न्हापांगु न्हि जूगुलिं निन्हु स्वन्हु न्ह्यःनिसें हे द्यःया प्रांगणय् सुचुकुचु यायेगु ज्या न्ह्याइ । द्यः जक मखु अन छचाःखेरं झःझः धायेकेत रंगीचंगी झल्लर नं तइ । गुगु द्यः गन गन चाहुइकेगु लँपु खः अन तक स्थानीय जात्रा ब्यवस्थापन पुचलं माःगु तयारी याइ । थ्व न्हिकुन्हु चाबही लिक्क लाःगु कुतुबहाःया शाक्यपिंसं कूलदेवताया पुजा यानाः अन द्यःया न्ह्यःने च्वंम्ह ल्वँहया ध्वं (जम्बक राजा)यात जां भुनां छाय्पी । अले अन चछि सिँग्वः च्याकाः जाग्राम च्वनी ।
अथेहे चाबही गणेद्यःया न्ह्यःने नं सनिलय् कःनि, हाकु मुस्या, छ्वः, कय्गू, चाना, बकुलाःया नापं थीथी मरिचरि, सिसाबुसाया नापं चाकुहि, सकि तयाः गणेद्यःया हे मूर्ति स्वरूपयात हलिमलिं छाय्पियाः ब्वयेगु याइ । अथे हे गणेद्यःया नापं पूर्वय् च्वंगु चाकलाःगु फल्चाय् मस्तय्त म¥हः जा नकी .


पारुया न्हि

कन्हय् कुन्हु (पारुया न्हि) सुथंनिसें हे श्री गणेश व श्री भैरवया खःयात सिला सुचुकुचु यानाः छायेपिइ । सनिलय् श्री पशुपतिनाथ अमालकोट कचहरी पाखें परम्परा कथं मू द्वारें पुजा हइसा गणेद्यःया भाला कुबिया च्वंपिं गुथियार पाखें थःथःगु जिम्मा कथं गजू, गणेद्यःया जात्रा यायेबलय्या मूर्ति व भैरवया मूर्ति हया थःथःगु थासय् प्रतिस्थापना याइ । अन लिपा द्वारें पुजा याये सिधयेका जब द्यःयात म्हसिनलं छ्वाकी अन लिपा विधिवत रूपं श्री गणेश व श्री भैरवया जात्रा शुरु जुइ । अले स्थानीय परम्परागत रूपं चाबहीया बाजं खलः पाखें बाजं थानाः निगुलिं द्यःखःया न्ह्यःने च्वनाः श्री गणेश व श्री भैरवया द्यः खःयात गबलें ल्ह्वनाः सा गबलें दिकाः न्ह्यइपुका च्वनी । थबलेय् लाक हे श्री गणेशया खः थःगु त्वफिउगु तिसा देगलय् दुने फ्वनेगु कुतः यानाः न्ह्यःने वनेत स्वइसा श्री भैरवया खटं वयात पनेत स्वयाच्वनी थ्व हे क्रमय् निगुलिं द्यःखः अनया हे प्रांगणय् चाःहिला च्वनी । थ्व लू तसकं न्ह्इपुसे च्वनीगु लू खः । अन्तय् गणेद्यवं थःगु तिसा कयाः, तियाः निगुलिं खः नापं पुलांगु ल्वंहिटी गंगाहिटीइ पाखे स्वया वनी अले अन निम्ह द्यःयात यंका म्वःल्हुकी । अनं लिपा सब्बु चा तक द्यःखः अन हे तयाः अनया स्थानीयवासीपिनिगु पुजा फयाच्वनीसा चान्हय् हे निगुलिं खःयात चारुमति बिहारया न्ह्यःने च्वंगु दबली दिके हइ ।

दुतियाया न्हि

दुतिया कुन्हु न्हिच्छिं हे चाबहीया प्राचीन बस्ती दुगु थाय् चाबही बहाः, ख्यज्वत्वाः (नाटेश्वरी मार्ग चोक), भगवानस्थान, मुसे गणेश, चाबही गणेद्यःया मू थाय् चाःहुकाः श्री पशुपथिनाथयात चाःहुकेत श्री गणेशया खः यंकीसा श्री भैरवया खःयात कुटुबहाःया चोकय् पुजा फयेत त्वःता थकी । अनं लिपा निगुलिं खःयात चाबहीया थीथी थासय् गथे की चाबहीया दक्षिण कुं व उत्तर कुं, गंगाहिटी, गणेश चौर, चाबहीया भिमसेनस्थान, चाबहीया मू चुक, बांकोट हिटी मार्ग, शान्ति गोरेटो चोक, चुच्चेपाटी चोक, मैजु बहाः चोक, बाःहिटी जुयाः हाकनं मुसे गणेशया लँपु जुयाः दक्षिणय् च्वंगु चारुमति विहारया पूर्वी भाग व पश्चिम भागय् पुजाया नितिं खः यंकी । अन लिपा अन घौछिति खः प्याखँ हुइकाः श्री भैरवया खटं श्री गणेशया खःयात स्वकः चाहुइकाः चारुमति विहारया न्ह्यःने दबली दिकी । अले पशुपतिया द्वारेपिंसं हाकनं निगुलिं खःयात सिन्दुर तयेकी, अले उगु न्हिया जात्रा क्वचाइ । अन लिपा हाकनं द्यःपिनिगु पुजा जुइ । द्वारेपिंत बाजागाजा नापं वनाः गुथियारपिंसं बिदा बिइ ।


तृतीया (जात्राया लिपांगु न्हि, सिन्दुर जात्रा )

थुगु न्हिकुन्हु चारुमति विहारया दबली तयातःगु निम्हं द्यःया सिन्दुर जात्रा याइ । थ्वकुन्हु निम्ह द्यःपिंत तःधंगु खटं चिधंगु खटय् बिज्याकी । अले हाकनं द्यःखः छायेपिइ । जात्राया नितिं स्थानीय बाजागाजाया लिसें स्थानीय मनुत नं थःथःगु परम्परागत वसः पुनाः झःझः धायेका वइसा सिन्दुर जात्राया निंतिं धकाः म्हसिनलं म्हिचा जायेका वइ । जात्राया लिपांगु न्हि विधिवत रूपं शुरु जुइ अबले हे सकलें थवं थवय् म्हसिनंलं छ्वाकाः न्ह्याइपुकिसा द्यः खः निगुलिं ल्ह्वनाः सिन्दुर छ्वाकुं छ्वाकुं चारुमति विहार, गणेशस्थान, चावहिल चोक, चुच्चेपाटी, मुसे गणेशस्थान, पशुपति क्याम्पस, कुटुबहाल, लामपोखरीं गणेशस्थान हयाः चारुमतिइ विहारया हे दबली हयाः जात्रा क्वचायेकी ।


श्री गणेश व श्री भैरवया जात्रा थुगु प्राचीन नेवाः बस्तीइ जुइगु व स्वन्ति नखःया लिउ लिउ वःगुलिं थनया स्थानीयवासीपिंसं थःथिति, म्ह्यायमचा भिनामचाया लिसें इस्टमित्रपिंत तकं नखत्या सःता भ्वये नकेगु चलन दु । थुगु जात्राय् सहभागी जुइवं दच्छियंकया पुजा याना सरह मान्यता दुगुलिं थासं थासय्या धर्मावलम्बीपिं जात्रा स्वयेत व खः नापं चाःहिलेत वयेगु याः ।


थौंकन्हय् हरेक त्वाःबहालय् थःगु नेवाः नखःचखः व नेवाः तजिलजिया बारे न्हू पुस्तायात सयेके सिइके व थुइके भनं ईब्यः कथं बाजंया तालिमया लिसें नेवाः नखःचखःया मू थुइका बिइगु याना वयाच्वंगु दु । थुगु जात्राय् आपालं युवा पुस्ताया सहभागीतां थ्व हे प्रमाणित याः । जात्रायात व्यवस्थित व मर्यादित यायेत २०६६ सालंनिसें स्थानीय सरोकार ख्यःया व्यक्तिपिंसं श्री चन्द्रविनायक तथा श्री भैरवनाथ जात्रा समन्वय समितिया गठन नं यानातःगु दु ।


वंगु २०७२ सालया भुखाचं जिर्णोद्धारया लुखाखरुइ पियाच्वंंगु थुगु चाबही गणेद्यःया देगःयात अझं झ्वयेपिया थकूगु दु । गुकिया लिच्वतं अन झाइपिं दर्शनार्थीपिंसं न्हापालिपा थें गणेद्यःयात तप्यंक भागी यानाः आशिष फया काये मखं । २०७२ साल बैशाख १२ गतेया तःभुखाचं धेचुगु देगःयात ध्यानय् तयाः देगःया प्रांगणय् गणेद्यःया किपा तयाः सर्वसाधारणं पुजा याना नुगः लुधंका च्वंगु थौंया वास्तविक अवस्था खः ।

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
Go to top

Copyright © 2016  nepalbhasa.com. All rights reserved.