All for Joomla All for Webmasters

ने.सं. ११३६ यंलागा अष्टमी

स्वाभिमान व स्वतन्त्रताया बह्रः

सत्ताया निंतिं थःगु नीति, सिद्धान्त व आदर्शयात हाकुतिनेगु थौंया राजनीतिज्ञतय् चरित्र हे जुइधुंकल । लोभ लालचय् प्यपुनाच्वंगु दु, सत्ताया राजनीतिया लागिं न्ह्यागुं अनैतिक ज्या यायेत तयार दु, थौंया थ्वहे विद्यमान कासा खः । प्रजातन्त्र न्ह्याथासं संघर्षं हे ब्वलनाच्वंगु दु । तर प्रजातन्त्रया पलिस्था धुंकाः उकिया व्यवस्थापन व विकासय् राष्ट्रिय संकल्प, जवाफदेहिता व जनसर्वोच्चता थेंज्याःगु मदयेक मगाःगु चरित्रयात मनन् मयात धाःसा प्रजातन्त्र पद्धतिया रुपय् पलिस्था जुइ फइ मखु ।


प्रजातन्त्रप्रति जनताया सहभागिता व चिउताः कम जुल धाःसा दलया नेतात स्वेच्छाचारी जूवनी। मेगु राजनीति उमि महत्वाकांक्षा व लोभया कारणं यानाः सरोकारवाला विदेशी शक्ति व एजेन्सीतय्सं उमित ज्याय् ख्यलेत सफल जूवनी । नेपाली जनताया जवाफदेही जुइमाःपिं नेतात अथे पिनेया शक्तिया एजेन्सीया आदेश पालक व आज्ञाकारी जूवनी गुगु साप हे ग्यानापुगु खँ खः । पिने धाःसा उमिसं भिंसकाः जुयाः थःगु देय्या प्रजातन्त्र व लोकतन्त्रया लागिं जिउ ज्यान पानाच्वनागु धायेगु त्वःती मखु, उकथं जनतायात ध्वं लाना हे च्वनी ।


राजनीतिया सार्वजनिक जीवनय् द्वैध चरित्र अपवाद मखु । आम जनताया मनय् वहे द्वैध प्रवृत्ति हे जिम्मेवार जूवनी । देशय् राजनीतिक संकट वा समस्या दं वइबलय् मुलुकया संविधान वा परम्परां ज्या याये मफइगुया कारण नं थ्वहे खः । च्यःभ्वातिंया स्वभाव ज्वनाच्वंपिनि लागिंं संविधानं छु धाइ उमिसं सरोकार तइ मखु । थःत व्यक्तिगत रुपं तिबः बिया वयाच्वंपिं मालिकया एजेन्सीं छु धाइ, उकी हे निर्णायक भूमिका जूवनी ।


छुं न्हि न्ह्यः राजधानीया आपालं अखबारय् बुखँ पिदन कि नेपालय् राजनीतिक स्थितिइ थातं लाःसा जक चीनया राष्ट्रपति थन भ्रमणय् दइ । तर चीनं बांलाक सिउ, नेपाःया राजनीतिक स्थायित्व व स्थिरता नेपाली नेतातय् चिन्ताया विषय मखु । तर नेपाली जनताया वहे चाहना खः, अथे उपिं जागरुक व सक्रिय जुल धाःसा व नं वइ ।


तर नेपाली जनताया नेता प्रति विश्वास धाःसा न्हियान्हिथं अविश्वासय् हिला वनाच्वंगु दु । जनतां नेतातय्त थःगु प्रतिनिधि व पक्षधरया रुपय् कयाच्वंगु मदु । जनतां अधिकांश नेतातय्त विदेशी ‘अरौटे’, भरौटे व दलालया रुपय् कयाच्वंगु दु । राजनीति सुथां लाःगु व थातं लाना वंगु स्वयेगु जनताया उच्च इच्छा खः । तर नेतातय् धाःसा अथे मखु । नेतातय्त प्रयोग याइपिं पिनेया शक्ति व एजेन्सीतय् नं नेपालय् स्थिरता वइगु धइगु यःगु विषय मखु । तर थ्व नं पक्का खः कि स्थिरता व स्थायित्व जनमुखी व राष्ट्रिय हितय् समर्पितपिं नेतातय्पाखें जक वइ, अले उकी हे जनताया सहयोग व समर्थन नं दइ । अज्याःगु वातावरण सिर्जना जुल धाःसा पिनेया शक्तिया भूमिका कमजोर जूवनी । उकिं चीनं नेपाःया सुरक्षा (राष्ट्रपति सी जिनपिनया भ्रमणया सन्दर्भय्) स्थिति अध्ययन यायेत जब अनया उच्चस्तरीय पुचः वयाः व उच्च राजकीय यात्राया लागिं शर्त तल, अले जिं थुइका भ्रमण उलि पक्का मदु । व भ्रमण मयःपिनि लागिं विविध शक्तिया लागिं थ्व नं छगू सन्देश जू वन ।


संयोग हे धाये, केपी ओलीया सरकारपाखें माओवादीं थःगु समर्थन लित काल, चिनियाँ पुचःया थ्व सन्देश पिहां वयेवं अर्थात् भ्रमणया सर्वथा विपरित माओवादीं अडान काल । नेपाली कांग्रेस व माओवादीया न्हूगु समीकरण जुल । केपी ओलीयात विस्थापित यायेत श्रावण ६ गते अविश्वासया प्रस्तावय् छलफल व मतदान जुल, ओली सरकार बुत । कांग्रेस, माओवादी व संघीय गठबन्धन जानाः संसदय् बहुमत हइ, ओली सरकार बुइ, तर न्ह्यसः थ्व मखु कि आः गुगु पक्षत जानाः सरकार दयेकी, खास खँ ला थ्वं गुगु संविधान, परम्परा व नियम निर्देशित जुइ, व महत्वपूर्ण खः । थ्व भ्वंया संविधानय् जनतायात सार्वभौम शक्ति माने याःसां उमिगु प्रतिनिधित्व याइगु सर्वोच्च निकायया संसद सदस्यतय्सं सार्वभौम व राष्ट्रिय स्वार्थ प्रति वफादारिता मदुगु उदाहरण झीसं बार बार खंका वयाच्वंगु दु । उकिया परिणाम देशं भोगे यानाच्वंगु दु ।


मेखे स्वयेगु खःसा जटिल संवैधानिक व राजनीतिक संकट समाधान यायेगु छुं हे हैसियत व प्रावधान मदु, थ्व संविधानय् । छु ०६३ लिपाया राजनीति व कथित क्रान्तिया असफलता मखु ला थ्व ? अझ बांलाक धायेगु व नेपाःमितय्सं थुइकेमाःगु छु धाःसा नेपाली मन व नेपाली पन दुगु नेपाली राजनीति २०६३ लिपा लिकाल वा लिकया बिल । क्रान्तिया नामय् वःगु व प्रोपोगान्डा फैले याःगु क्रान्तिकारी अले भारतीय मध्यस्थताय् उपिंनाप ब्वः ल्वाकावःगु छद्म संघीयता, गणतन्त्र व धर्म निरपेक्षतावादीतय्सं नेपाःया सार्वभौम हैसियतयात अर्थहीन अन्तरिम संविधान व नेपाःया संविधान–२०७२ ला तल तर व्यवहारय् गनं हे बाँकी मतल ।


‘नेपाल अधिराज्य संविधान २०४७’ यात हथासं असंवैधानिक तरिकां स्याःगुया अर्थ आः वयाः सकसिनं सीधुंकूगु दु । उकिया हत्या मयासें नेपालय् संवैधानिक शून्य व निर्णायक पिनेया हस्तक्षेप जुइ फइमखु । बाह्र बुँदे ल्हाःचिं तयेकूबलय् हे मित्रराष्ट्र भारतया थ्व खेल स्पष्ट खनेदु । तर उकिया लागिं उमिसं फुक्कं कथं २०४७ या संविधानया अपूर्णता व फगत राजसंस्था अले मुलुकया ‘हिन्दू’ हैसियतयात खलनायकया रुपय् प्रस्तुत यायेगु आवश्यक जुल । सुदृढ, प्रजातन्त्र व जुजुं दलतय्त सत्ता लःल्हायेमाःगु आन्दोलनया साझा व सर्वसम्मत मागतय् सट्टा आइएनजीओ व न्हूगु रणनीति अन्तर्गत भारतया एकलौटी विश्वास काःम्ह माओवादीयात उकिया एजेण्डा हानं परिभाषित यायेगु व मेगु दलतय्त ठीक यायेगु अघोषित जिम्मेवारी बिल । अन्तर्राष्ट्रिय जगतं (भारतया न्ह्यलुवाय्) उमिगु न्हूगु एजेण्डा अर्थात् संघीयता, गणतन्त्र व धर्म निरपेक्षताया एजेण्डायात अनुमोदन यात ।


१२ बुँदा मार्फत् च्यःया हैसियत थ्यंपिं कांग्रेस व एमाले नेतृत्वया न्ह्यःने विरोध यायेगु वा फरक बिचाः तयेगु नैतिक व राजनीतिक हैसियत हे मंत । कांग्रेस पार्टी दुने थथे आयातित एजेण्डाया विरोध यायेफुम्ह कृष्णप्रसाद भट्टराईयात सामना यायेगु साहस मंत । २०४७ या संविधान व संविधानय् दुगु मूल्य मान्यता अले राष्ट्रियता व प्रजातन्त्रया संघर्षया इतिहास नापं उमिगु सम्बन्ध फुक्कं २०६३ या परिवर्तन लिपा अवमूल्यन यात । उलि जक मखु नेपाल एकीकरणया अर्थ, मर्म व स्वप्न द्रष्टातय्त तकं हाथ्या बिल । अर्थात् व परिवर्तन नेपाःया सांस्कृतिक सभ्यता, इतिहास अले राष्ट्रिय एकता व अखण्डतानापं कांग्रेसया सान्दर्भिकतायात चुनौती बीत प्रयोग यात । झी नेतातय्त हे उकिया लागिं परिचालन यात । कांग्रेसया पतन अनं हे सुरु जुल ।


विदेशी स्वार्थ झीगु परिवर्तनया ड्राइभिङ फोर्स जूवन । आःया संविधान विदेशी दबाब व उमिगु निर्णायक हैसियतं वःगु भ्वंया प्वः जक खः । उकिं सभामुखया नियमया परम्पराय् चिनाः च्वनेमाःगु आवश्यकता मदु । न राष्ट्रपतिं हे नं व मर्यादा पालना यायेमाः धइगु दु । राजसंस्थायात प्रतिनिधित्व याइपिं विभिन्न जुजुपिं नापं कांग्रेसया असहमति च्वंवंगु दु । संघर्ष जूवंगु दु । गुलिं अवस्थाय् वंगु दँय् सहकार्य जूवःगु दु ।


नेपाःया स्थायित्वया लागिं राष्ट्रियता व प्रजातन्त्रया संवद्र्धन व अज्याःगु शक्तितय् दथुइ सहकार्य कांग्रेसया मान्यता व सिद्धान्तय् आधारित चाहना खः । अस्तित्व व संघर्षया उद्देश्य खः । तर २०६३ या आन्दोलनया नामय् व १२ बुँदाया पात्रतय्त अ¥हे यायेगु एजेण्डा कथं नेपाली जनतायात संलग्न मयासे व संस्थायात वांछ्वया बिल । अर्थात् आः उप्रान्त नेपालय् जिमिसं निर्णय यानागु व जिमिसं आदेश बियागु राजनीतिक निर्णय जक लागू जुइ धयागु सन्देश भारतं बिल । ‘क्रान्तिकारी’ माओवादीया नेतृत्वय् निरिह कांग्रेस व एमाले जक मखु, चित्रबहादुर केसी व नारायणमान बिजुक्छें तकं उकियात स्वीकार यात ।


आःया संविधानया छुं अंशया धाराया विरोध यायेगु जटिल समस्यायात अर्थात् तःधंगु शल्यक्रिया आवश्यक जूगु रोगयात सटही वा कस्मेटिक उपचारं सम्बोधन यायेगु सरह जूवनी । थ्व संविधान निष्प्राण व अर्थहीन जुइधुंकल । संविधान रहित अवस्थां न्ह्याः वनेत २०४७ या संविधान व उकिं निर्दिष्ट याःगु ब्यवस्थाय् वने हे माः । अन्यथा चीनया राष्ट्रपति वा भारतया राष्ट्रपति वा प्रधानमन्त्री नेपाः गबले वइ या वइमखु, उकिया निर्णय समेत नेपालीया ल्हाति दइ मखु ।
कांग्रेस व माओवादी दथुइ समीकरण तथा मन्त्रालय समेत बाँडफाँड जुइधुंकल । न्हय्गू बुँदाय् सहमति नं जूगु दु हं निगू दलया नेतृत्वया दथुइ । तर सम्बन्धित पार्टी व नेपाली जनतां मसिउ । जब राजनीति व सत्ता निर्णय सर्त मुलुकया सिमा पिने तय जुइ, देशया सार्वभौमिकता व स्वतन्त्रताया नियन्त्रण नं पिनेया शक्तिया बोलवाला जुइ ।


२०६३ सालया आन्दोलन लिपाया एजेण्डा व २०४७ या संविधानया निर्मम हत्यां हे थ्व अवस्था व २०४७ या संविधानया निर्मम हत्या हे थ्व अवस्था हयेगुया पूर्वाभ्यास खः । व संविधान लित हयेत तयार मदुसा न्यूनतम इमान्दारी प्रदर्शन यासें कम से कम संसद दुने दुपिं दलतय्सं थःगु दलया नामं ‘नेपाल’ लिकायेगु आवश्यक दु । अले नेपाल निर्माण व उकिया स्वतन्त्रता, सार्वभौमिकता तथा प्रजातन्त्र स्थापित यायेत जनता स्वतः न्ह्यज्याः वनी ।

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
Go to top

Copyright © 2016  nepalbhasa.com. All rights reserved.