All for Joomla All for Webmasters

ने.सं. ११३६ यंलागा अष्टमी

स्थानीय चुनाव व नेवाः आन्दोलन

नेपाःया गणतान्त्रिक संविधानकथंया न्हापांगु स्थानीय तहया निर्वाचनया न्हापांगु चरणया निर्वाचन क्वचायाः उकिया लिच्वः अन्तिम चरणय् पिदनीगु क्रमय् दु । समभवतः छन्हु निन्हुया दुनेहे थुगु निर्वाचनया फुक्क निर्वाचन परिणाम पिदनाः थ्व न्हापांगु चरणया निर्वाचन अति सफलकथं क्वचाःगु घोषणा नं जुइफु । वास्तव हे नं न्हापांगु चरणय् स्वंगू प्रदेश ३, ४ व ६ लय् क्वचाःगु स्थानीय तहया निर्वाचन छिटफुट घटना बाहेक शान्तपूर्ण ढंगं हे क्वचाःगु खनेदु ।

आः निगूगु चरणय् ल्यं दुगु प्यंगू प्रदेशय् निर्वाचनया तयारी न्ह्यानाच्वंगु दु । मूलतः थुकी मधेसी दलतय्सं संविधान संशोधनया खँ हयाच्वंगु दु । तर आःया इलय् संविधान संशोधनया खँ झन झन तापाना वनाच्वंगु अनुमान याये फइ । थुकियात मधेसी दलतय्सं गुकथं काइ, स्वयेगु ल्यं हे दनि । न्हापांगु चरणया निर्वाचनय् जनताया अपार उत्साह खनाः निगूगु चरणया निर्वाचन नं सफल हे जुइगु अनुमान सत्ता पक्षया राजनीतिक पार्टीतय्सं यानाच्वंगु खंकेफइ ।

न्हापांगु चरणया निर्वाचनय् दकलय् अप्वः थासय् नेकपा एमालेया उम्मेदवारतय्सं त्याकूगु खने दुसा निगूगु थासय् नेपाली कांग्रेस खनेदु । अले स्वंगूगु थासय् माओवादी केन्द्र थ्यनाच्वंगु दु । थुगु निर्वाचनय् जनतां पत्याः यायेगु त्वःतूगु राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी खने दतसा जनतायात पत्याः याके मफुगु पार्टी संघीय समाज फोरम व नयाँ शक्ति खने दत ।

वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिया रुपय् दनेत कुतः यानाच्वंगु राजनीतिक पार्टीतय्सं परम्परागत राजनीतिक पार्टीतय्त हाथ्या बी मफुगु खनेदत । जनता आः नं परम्परागत राजनीतिक पार्टीप्रति हे आशक्त खनेदत । अथे नं न्हूगु ख्वाःया आशां साझा पार्टी व विवेकशील पार्टीया उम्मेदवारतय्त नं न्ह्यथने बह जुइक हे मतदान याःगु खनेदत ।

खय्त ला स्थानीय तहया निर्वाचन राष्ट्रियस्तर वा प्रादेशिक स्तरया निर्वाचन मखु, मात्र स्थानीय विकासया निंतिं निर्वाचन खः धकाः धायेगु याःसा नेपाःया न्हूगु संविधानं थुकियात स्थानीय सरकारया हे मान्यता व अधिकार बियातःगु कारणं थ्व नं कम महत्वपूर्ण मखु । स्थानीय सरकारया माध्यम बहुजातीय नेपालय् अनेककथंया हक अधिकार सुरक्षित यायेफइगु व अधिकार सम्पन्न जुयाः स्वायत्तताया राज्य न्ह्याके फइगु विश्वास जुयाच्वंगु खः ।

थ्वहे कारणं आःया स्थानीय चुनावय् संघीयता पक्षधर व पहिचानवादी शक्तियात त्याकाः स्थानीय सरकारय् प्रतिनिधित्व याकेमाःगु सः नं थ्वःगु खः । तर आःया निर्वाचन परिणामं एकल जातीय राज्यया हिमायती, परम्परावादी शक्ति हे सफल जूगु खनेदत ।
आःया स्थानीय निर्वाचनया परिणामं विशेषकथं संघीयता पक्षधर व पहिचानया राज्य माग यानाच्वंपिं नेवाःतय्गु ध्यान वनेमाःगु खनेदु ।

नेपालय् हरेक राजनीतिक परिवर्तनय् नं निर्णायक भूमिका म्हितागु दावी याइपिं नेवाः राजनीतिक कार्यकर्ता व भाषिक कार्यकर्ता आःया निर्वाचनय् नं वहे पुलांगु राजनीतिक पार्टीप्रति हे आकर्षित जूवंगु वास्तविकता खः । नेवाः राज्यया स्थापनाया निंतिं लखौं मनूत स्थानीय दशरथ रंगशालाय् क्वकयागु धकाः दावी यानाच्वंपिं नं निर्वाचनया इलय् धाःसा थःपिनिगु फुक्क आन्दोलन व प्रतिवद्धतायात ल्वःमंकाः उगु हे राजनीतिक पार्टीया टिकटं निर्वाचनय् कुहां वयेत तँछाडमछाड जूगु नं वास्तविकता खः ।

निर्वाचन घोषणाया इलय् गैरन्यायिक सडक विस्तार पीडित छखेर सत्तारुढ राजनीतिक पार्टीया विरुद्ध रिले अनसन च्वनाच्वंगु खःसा लिपा निर्वाचनय् उम्मेदवारी बीगु निंतिं अनसन हे त्वःताः उगु हे राजनीतिक पार्टीया नेतातय्गु चाकरीइ वंगु नं वास्तविकता हे खः । क्वचाःगु स्थानीय तहया निर्वाचनं जातीय राज्यया म्हगस क्यनाः नेवाःतय्गु नेतृत्व यानागु धकाः दावी यानाच्वंपिं ग्वाराग्वारा दायेकातःगु क्वाःलखं म्वःल्हूगु बराबर जूगु वाःचायेकूगु दु जुइमाः ।

दकलय् न्हापां ला येँया मेयर पदय् प्यंगू न्यागू स्थापित राजनीतिक पार्टीतय्सं समर्थन याये धकाः धालं नं नेवाः नेतृत्वया दावी यानाच्वंपिं सुं नं मनू न्ह्यःने वयेगु आँट याये मफुत ।नेवाःतय्गु आन्दोलन गुखेर, थुकिं गुकथं कमजोर जुयावन धयागु खँया निगू स्वंगू दृश्यत थन न्ह्यब्वये फइ । भाषिक आन्दोलनया नेता पद्मरत्न तुलाधरं नेवाःतय्गु राष्ट्रिय संगठन नेवाः देय् दबूया अध्यक्षया अकर्मण्यताया कारणं नेवाः आन्दोलन कमजोर जुल धकाः सार्वजनिक वक्तब्य बीमाःगु स्थिति थ्यन ।

नेवाःतय्गु राष्ट्रिय संगठन नेवाः देय् दबूया खुक्वःगु अधिवेशन दांगय् क्वचायेकेगु झ्वलय् छगू सहमति जुयाः दांगय् नेवाः पदाधिकारीपिं थ्यन, तर उगु सहमति अन कार्यान्वयन याये मफयाः देय् दबूया संरक्षक मल्ल के सुन्दर क्वथां हे पिहां मवँसे लिहां वये माल ।आःया स्थानीय निर्वाचनय् शताब्दीपुरुष सत्यमोहन जोशी व जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठं नेवाःतय्त आह्वान हे यानाः नेवाः प्रतिनिधिकथं उम्मेदवारी बिउम्ह पवित्र वज्राचार्ययात मतदान यानादिसँ धकाः इनाप यातं नं जमानत तकं बचे याये मफुगु स्थिति थ्यन ।

च्वय् न्ह्यथनागु फुक्कं हे घटना आः नेवाःतय्सं सच्छिदँ न्ह्यवंनिसें थःपिनिगु भाषा, जाति व संस्कृतिया निंतिं न्ह्याका वयाच्वंगु आन्दोलन गन थ्यन धयागु स्पष्ट चित्रण न्ह्यब्वयेत ताःलाःगु दु । भाषा, जातिया आन्दोलनय् नेतृत्व कयाच्वंपिं धकाः धयातःपिं हे गुलित सफल जुइ फत धयागु न्ह्यसः ब्वलंगु दु । चुनाव लिपा थ्व आः ख्वाउँगु दिमागं मन्थन यायेमाःगु क्वाःगु विषय खः ।

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
Go to top

Copyright © 2016  nepalbhasa.com. All rights reserved.