All for Joomla All for Webmasters

ने.सं. ११३६ यंलागा अष्टमी

नेग्लेटेड काठमाडौं !

काठमाडौं उपत्यका अर्थात स्वनिगः । नेपाःया मौलिक एवं बिस्कं म्हसीका दुगु शहर । छगू इलय् थःगु सौन्दर्यय् नांजाःगु थाय् थौं तसकं अस्तव्यस्त व अव्यवस्थित जुया बिउगु दु । स्वनिगःया सांस्कृतिक, भाषिक व जातीय मौलिकता जक मखुसें थनया भौगोलिक व प्राकृतिक स्वरुपया चर्चा नं हलिन्यंक जुया वयाच्वंगु खत । युरोपया देय्त नकतिनि विकासया गति कायेत स्वयाच्वंगु इलय् लुँया गजू छुयाः देगः व छेँ दनेफुपिं झी हे स्वनिगःया नेवाःतय् पूर्खात खः ।

वैज्ञानिकतय्सं न्हून्हू प्रविधिया नकतिनि विकास यानाच्वंगु इलय् स्वनिगःया काष्ठमण्डप व न्यातपौ थेंज्याःगु धरोहर निर्माण यायेफुपिं आर्किटेक्टत नं झी हे पुर्खा नेवाःत खत । थौं तकं नं अज्याःगु हे पौरखी व सृजनशीलताया बयान नेपाः दुने पिने जुइगु यानाच्वंगु दु ।पुलांगु स्वनिगः व थनया जीवनशैली बिचाः यायेबलय् तकं आनन्द व सकसियां आकर्षित जुइगु थाय् खत । म्हिगःया झी पुर्खां दयेका थकूगु स्वनिगः थौं तक वःगु इलय् छाचाःख्यरं अव्यवस्थित छेँ, अस्तव्यस्त सतक व भौतिक संरचनां यानाः कुरुप जुया वनाच्वंगु दु ।

निगू दशक न्ह्यः तक नं स्वनिगःया पुलांगु स्वरुपय् यक्व हिउपाः मवःनि । उगु इलय् तक स्वनिगःया सतक पिच मजूनिगु जुइफु तर थःगु मौलिकता धाःसा कायम जुयाच्वंगु खः । निगू दशक थुखे धाःसा स्वनिगःया नाप नक्शाय् आकाश जमिनया हिउपाः वःगु दु । थनया मौलिकता छचाःख्यरं अतिक्रमणया शिकारय् लाना वनाच्वंगु दु । राज्यं भाषिक रुपं दमन व सांस्कृतिक रुपं निषेध यानाः स्वनिगःया रैथाने स्थानीय नेवाःतय्त ‘इग्नोर’ यानाच्वंगु ताः ई जुइधुंकल ।

आः ल्यं दुगु छुं भचा सांस्कृतिक धरोहर, सम्पदा व स्वनिगःया मौलिकतायत नं बुलुहुँ अतिक्रमण यानाः स्यंकेगु जक मखु ध्वस्त हे यायेगु कुतः जुयाच्वंगु दु । विकास निर्माणया नामय् स्वनिगः दुने जुयाच्वंगु अव्यवस्थित विकासया मोडलं स्वनिगःयात छगू कंक्रिटया जंगल दयेकेगु बाहेक मेगु छुं नं कथं बांलाकेत स्वःगु खने मदु । क्यनेत विकास यानाच्वं थें क्यनेगु, यायेबलय् उकिया अःख झन् हे विकृत रुप दयेकेगु ज्या वंगु निगू दशक थुखे तीव्र रफ्तारय् निरन्तर जुयाच्वंगु जुल ।

स्वनिगः दुने वस्ति विस्तारया रप्mतार स्वयेगु खःसा तसकं ग्यानापु । स्वनिगःया मू मू थासय् जक मखु थन गन गन खालि जग्गात दु अन नं प्लटिङ यानाः जग्गाया कारोवार जुयाच्वंगु दु । खाली जग्गायात प्लटिङ यानाः भवन निर्माण यायेगु छगू थासय् दुगु जुल । अज्याःगु प्लटिङ यानाः न्हूगु वस्ति निर्माण याःसां अनया नक्शा व स्वरुप स्वयेगु खःसा न अन सतकया बांलाःगु व्यवस्था दु, न लःया नं मेमेगु पूर्वाधारया हे व्यवस्था ।

केवल खाली बुँयात न्ह्याथे यानाः जूसां जायेकेगु कुतः जक जुयाच्वंगु खनेदु ।अझ स्वनिगः छगू ऐतिहासिक थाय् जूगुलिं राज्यं थनं बिस्कं हे योजना तर्जुमा यानाः थनया मौलिकता ल्यंकेत पलाः ल्ह्वनेमाःगु खः । सुनां अज्याःगु योजना तर्जुमा यायेमाःगु खः वहे निकाय धाःसा मौलिकताया अःखः थःगु ज्याझ्वः दयेकेगु यानाच्वंगु दु । सतक विस्तारया नामय् मौलिक पहःया थाय् व ऐतिहासिक क्षेत्रया संरक्षण मयाःगु निसें कयाः स्वनिगःया ऐतिहासिक लागाय् ततःजाःगु बिल्डिङत निर्माण यायेगुया अर्थ मौलिकता न्हंकेगु हे खः । येँया मू स्थानीय निकाय येँ महानगरपालिका थज्याःगु आधिकारिक स्तरं हे थनया बस पार्कय् झिंनितँ जाःगु काठमाडौं टावर निर्माण यायेगु ज्या न्ह्याकूगु दु ।

येँया मौलिक कला व सम्पदा दुगु थासय् अज्याःगु भवन निर्माण यायेगु योजना गुलि तक सान्दर्भिक खः व झी सकसिनं बिचाः यायेमाःगु पक्ष खः ।स्वनिगलय् चकं थाय् हे मदयेधुंकूगु इलय् स्वनिगःवासीतय् निंतिं अन चकंगु थाय् वा पार्क दयेकेगु स्वयां जिम्मेवार स्थानीय निकाययात तजाःगु बिल्डिङ व अन वइगु बाः प्रति हे अप्वः लगाव खनेदत । उखे सुरक्षा निकायया मेगु जिम्मवार नेपाली सेनां स्वनिगः दुने दयाच्वंगु छुं भचा चकंगु थाय्यात नं बुलुहुँ बुलुहुँ अतिक्रमण यानाः तिंख्यः छगुलिं कब्जा यायेधुंकल । उलि जक मखु अन अनाधिकृत रुपं छेँ दनेगु यानाहःगु दु ।

जनताया निंतिं पुस्तकालय दयेकेगु धासें सेनां ल्यंगु छुं भचा चकंगु जग्गाय् नक्सा हे पास मयासें भवन निर्माणया ज्या यानाच्वंगु दु ।थुखे अथें हे प्रदुषित जुयाच्वंगु स्वनिगलय् मेलम्चिया लःया निंतिं दक्व थासय् सतक म्हुइगु ज्यां यानाः थन प्रदुषणया मात्रा अत्यधिक जुया बिउगु दु । नकनिति पिहांवःगु छगू तथ्यांक कथं येँ विश्वया न्हय्गूगु प्रदुषित शहर जूगु दु । थ्व ल्याखं स्वयेगु खःसा थन लः त्वनेमखनाः मनू हाहाकार जुइगु स्वयां धू व धुलं यानाः अप्वः मनूतय् स्वास्थ्यय् नकारात्मक लिच्वः लाकीगु यक्व सम्भावना खनेदु ।

मेलम्चिया लःया निंतिं पाइप तयेगु सकारात्मक जूसां पाइप तयेधुंकाः स्यंगु सतकया व्यवस्थापन व धूया व्यवस्थापनय् छुं नं चिउताः क्यंगु खने मखु । तःभुखाय् वयेधुंकाः झीसं छगू खाइगु यथार्थ खनाः । झी स्वनिगलय् छेँय् दुपिं थनया आदिवासीत भुखाय् धुंकाः थन हे गन चकंगु व खुल्ला थाय् दु धकाः मालाः च्वनेगु व्यवस्था यानाः । तर स्वनिगः पिनेया मनूत धाःसा स्वनिगः त्वःताः थःथःगु थासय् वन ।

न्ह्यागु प्रतिकुल अवस्था वःसां झीगु थाय् हे थन जूगुलिं मेगु गनं वने थाय् मदु । स्वनिगः पिने छेँय् दुपिं थनया वातावरण प्रतिकुल जूसा पिहां वनेफु । धइगु मतलव कन्हय् स्वनिगः प्रदुषित व च्वनेबहः मजूसा स्वनिगः पिनेया मनूत थःथःगु छेँय् लिहां वनीगु तर प्रदुषण व अस्तव्यस्त स्वनिगःया मार धाःसा झीत हे लाइ, झीसं हे फये माली । न्ह्यागु यानाः नं समस्याया शिकार जुइगु धइगु झी स्वनिगःवासीत हे खः ।

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
Go to top

Copyright © 2016  nepalbhasa.com. All rights reserved.