All for Joomla All for Webmasters

ने.सं. ११३६ यंलागा अष्टमी

रेड ब्रिगेड व एमाले

निगूगु विश्व युद्ध लिपा युरोपया राजनीतिइ विशेषतः निगू देय्या यक्व प्रभाव लात । छगू प्रजातान्त्रिक अमेरिका, मेगु वामपन्थी सोभियत संघ । निगू देय्या प्रभावया कारणं सन् ७० या दशक तक नं युरोपया राजनीतिक पार्टीतय् झुकाव अमेरिका व सोभियत संघया नीतियात अनुशरण यायेगु कथंया जुल । इटालीइ नं उगु इलय् निगू प्रमुख पार्टीत – क्रिष्टियन डेमोक्रेटिक पार्टी व इटालियन कम्युनिष्ट पार्टी ।

निगू विचारधारा ज्वनाः राजनीति यानाच्वंगु पार्टी जूगुलिं छगू पार्टी सत्ता दुने व मेगू पार्टी पिने लाइगु स्वाभाविक हे खत । सन् १९७८ य् क्रिष्टियन डेमोक्रेटिक पार्टीया नायः अल्डो मोरों निगुलिं पार्टीयात मिले यानाः सत्ताय् हयेगु व देशय् स्थायित्व कायम यायेगु कुतः यात । आम निर्वाचनय् डेमोक्रेटिक पार्टीया ३८ प्रतिशत व कम्युनिष्ट पार्टीया ३४ प्रतिशत भोट वःगुलिं निगुलिं पार्टीयात सत्ताय् हयाः देय्यात छगू गति बीगु बिचाः खत, अल्डो मोरोया ।

छगू मध्येमार्गी धारया लँपु ज्वनाः देय्यात न्ह्याकेगु बिचाः यानाच्वंगु इलय् मारोयात रेड ब्रिगेड नांयागु छगू संस्थां अपहरण यात । छुं ई न्ह्यवंनिसें कम्युनिष्ट बिचारधारायात मू आधार धासें थःत क्रान्तिकारी क्यनेत स्वयाच्वंगु रेड ब्रिगेडं मोराया अपहरण यात । संसदय् निगू पार्टीयात सत्ताय् हयेगु बारे मतदान जुइगु न्हि कुन्हु अपहरण जूम्ह मारोयात रेड ब्रिगेंडं न्यय्न्यान्हु लिपा हत्या याना बिल ।

सन् १९७० स युनिभर्सिटी अफ ट्रेन्टोया विद्यार्थी संगठनया नेतात मिले जुयाः रेड ब्रिगेड चायेकूगु खः । विद्यार्थी संगठनय् आवद्ध दुपिं मिले जुयाः चायेकूगु खःसां उगु संगठनं मजदुरतय् बारे नं उलि हे सः ल्ह्वनेगु ज्या यात । संगठन चायेकूगु छुं ई लिपा हे ल्वाभः तकं ज्वंगु रेड ब्रिगेडं अपहरण यायेगु, मजदुर युनियनया गाडी व कारखानाय् तोडफोड यायेगु नापं उद्योगय् हमला यायेगु शुरु यात ।

संगठन नीस्वंगु सीमित ईया दुने हे रेड ब्रिगेड इटाली दुने जक मखुसें युरोपय् हे तसकं क्रान्तिकारी मुद्दा ल्ह्वनीगु संगठन कथं परिचित जुल । ल्वाभःया बलय् दक्षिणपन्थी पार्टीतय् विरुद्ध बडो क्रान्तिकारी खँ ल्हानाः थःगु संगठनयात तब्या यानाः राजनीतिइ थःगु थाय् दयेकेगु कुतः यात । अथे हे तुं दक्षिणपन्थी पार्टीत जक मखु विदेशी हस्तक्षेपया मुद्दा व विदेशीतय् ग्वाहालिं सत्ता संचालन जुयाच्वंगु मुद्दायात नं ल्ह्वनेगु यात ।

विद्यार्थी व मजदुरतय् अधिकार, वामपन्थी क्रान्तिकारी बिचाःया प्रचार नापं विदेशीतय् हस्तक्षेप विरुद्ध न्ववासें थःत राष्ट्रवादी शक्ति कथं क्यनेगु कुतः रेड ब्रिगेडं याःगु जुल । उगु हे पार्टीं क्रिष्टियन पार्टीया नायः अल्डो मोरोया हत्या यात । मोरों विदेशीतय् इशाराय् ज्या यायेत स्वःगु व मेगु थीथी द्वपं बियाः बिग्रेडं अपहरण यानाः हत्या तकं यात । विडम्बना, मोरों निगू पार्टीयात मिले यानाः देय्यात स्थायित्व हयेत याःगु कुतलं न उगु ईया ‘बिग बोस’ देय्त अमेरिकायात लय्ताय्कल न सोभियत सघंयात हे । छुं भचा आश दुगु खःसा देय् दुनेया इटालियन जनतायात दुगु खः ।

लिपा हत्याया तथ्यत सार्वजनिक जुया वंगु इलय् सीदत मारोया हत्याया लिउने अमेरिकी गुप्तचर एजेन्सी सीआईएया नं ल्हाः दुगु जुयाच्वन । उलि जक मखु क्रान्तिकारी व राष्ट्रवादी खँ ल्हाइगु रेड ब्रिगेडयात नं सीआर्ईएया ग्वाहालि दुगु पुष्टि जुल । अझ रेड बिग्रडयात नाटों सैन्य तालिम बीगु व नाटोया बेसक्याम्पय् तालिम काःपिंत रेड बिग्रेडया दुजः दयेकेगु ज्या जूगु प्रमाण लुया वल । क्रान्तिकारी खँ ल्हाइगु संस्था फगत देय्यात विदेशी इसाराय् क्रसित व अनिर्णित अवस्थाय् लाकाच्वंगु जुल ।

इटालीया थुगु इतिहास सन् ७० या दशकया खःसां विदेशीतय्सं थःगु स्वार्थपूर्तिया निंतिं निरन्तर मेगु देशय् प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष रुपं हस्तक्षेप यायेगु ज्या अझ नं निरन्तर जुयाच्वंगु दनि । तःधंगु देय्तय्सं मेगु देय्या राजनीतिक दलतय्त प्रभावय् लाकाः थःगु कथं उपभोग यायेगु ज्या याकाच्वंगु खनेदु ।

प्रत्यक्ष रुपं हस्तक्षेप यायेमछिंसा इमिगु मेगु हे छुं संस्थापाखें आर्थिक वा भौतिक ग्वाहालि बियाः थःगु स्वार्थसिद्ध यायेत विदेशी शक्तितय्सं गतिविधि संचालन यानाच्वंगु जुल । विशेष यानाः पिने अप्व क्रान्तिकारी व राष्ट्रवादी शक्ति कथं क्यनीगु शक्तित प्रायः विदेशीतपाखें संचालन जुयाच्वनीगु यक्व खनेदु । मूल रुपं अज्याःगु शक्तिपाखें देसय् अस्थिरता ब्वलंकीगु व थःगु स्वार्थ कथं ज्या याकेगु जुयाच्वंगु दु ।

नेपालय् थुगु इलय् छगू शक्तियात बडो राष्ट्रवादी कथं क्यनेगु ज्या जुयाच्वंगु दु । खँ नं तसकं क्रान्तिकारी व विदेशी हस्तक्षेपया ल्हाइगु अले थःगु पार्टी बाहेक मेगु छुं नं पार्टी राष्ट्रवादी मखु धकाः साबित यायेत निरन्तर लगे जुइगु । ताः ईया इतिहास दुगु नेकपा (एमाले) थौंकन्हय् उगु लाइनया लिउलिउ वनाच्वंगु खनेदु । एमालें आः अज्याःगु हे क्रान्तिकारी व राष्ट्रवादी वा क्यनाच्वंगु दु ।

तसकं राष्ट्रवाद व क्रान्तिकारी खँ ल्हानाच्वंगु एमाले गनं संचालन जुयाच्वंगु दु धकाः सीकेगु धाःसा तसकं महत्वपूर्ण ।छुं नं पार्टी संचालन जुइत ध्यबा तसकं आवश्यक जू । उकिसनं तःधंगु पार्टी जुइवं वया बजेटया साइज नं उलि हे अप्वः जुइ । थन राष्ट्रवादया खँ ल्हाइगु एमालेया तःधंगु बजेटया स्रोत धइगु विदेशपाखें वइगु ध्यबा हे खः ।

एमाले पार्टी संचालन जुयाच्वंगु प्रमुख आर्थिक स्रोत धइगु इन्सेक नांयागु एनजीओ खः । गुकिया कनेक्सन एसिया फाउन्डेशन जुयाः अमेरिकी गुप्तचर एजेन्सी सीआईए तक थ्यनाच्वंगु दु । मेगु धइगु मदन भण्डारी फाउन्डेशन खः गुकिया स्रोत भारतीय दूतावास खत । तप्यंक विदेशपाखें वःगु ग्वाहालि कयाः पार्टी न्ह्याकाच्वंगु एमाले गनं राष्ट्रवादी जुल ?

जनताया न्ह्यःने विदेशी हस्तक्षेप व राष्ट्रवादया खँ ल्हाइगु पार्टी थः हे धाःसा विदेशीतय् ग्वाहालिं संचालन जुयाच्वंगु दु । गनं इटालीया रेड ब्रिगेडयात विदेशीतय्सं क्रान्तिकारी व राष्ट्रवादया खँ ल्हाकाः थःगु स्वार्थ कथं ज्या याकू थें एमालेयात नं विदेशीतय्सं अथेहे थःगु स्वार्थपूर्तिया निंतिं छ्यलाच्वंगु जकं मखुला ? छगू अनिर्णित न्ह्यसः ।

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
Go to top

Copyright © 2016  nepalbhasa.com. All rights reserved.