विश्वकप २०१८

नाक्बा, नरसंहार व नेवाः

न्हापांगु विश्वयुद्ध न्ह्यः मध्यपूर्वी एसियाली क्षेत्रया यक्व भूभाग अटोमन साम्राज्यया अधिनय् दुगु खः । सन् १९१५ स ब्रिटिसतय्सं मध्यपूर्वी क्षेत्रय् आक्रमण सुरु यात । मध्यपूर्वी भेगय् अटोमनतय्सं यानाच्वंगु राजयात पराजित यानाः सन् १९१७ स अनया यक्व भूभाग थःगु कब्जाय् काल । उकी मध्ये छगू राज्य खः, प्यालेस्टाइन ।

सन् १९२२ निसें अन ब्रिटिसतय्सं थःगु कथं अन राज्य सञ्चालन यात । सन् १९४७ या निक्वःगु विश्वयुद्ध व नाजीतय्सं याःगु नरसंहार लिपा ब्रिटिसतय्सं प्यालेस्टाइनयात थःगु अधिनपाखें मुक्त यायेगु प्रस्ताव तल । उगु प्रस्तावयात संयुक्त राष्ट्र संघया मुँज्यां अरबतय् राज्य व यहुदीतय् राज्य कथं ब्वथलेगु कथं छगू प्रस्ताव पारित यात । उगु प्रस्तावयात यहुदी नेतृत्वं स्वीकार याःसां प्यालेस्टाइनया मुस्मां समुदायं अस्वीकार यात । राष्ट्र संघपाखें उगु प्रस्ताव पारित जुइवं अन अरब व यहुदी दथुइ गृहयुद्ध शुरु जुल । युद्ध शुरु जूगु खुलाया दुने सन् १९४८ मे १४ तारिख कुन्हु इजरायलं थःगु बिस्कं देय् घोषणा यात ।

राष्ट्र संघपाखें पारित जूगु प्रस्ताव लिपा इजरायलि सेनां प्यालेस्टाइनी जनतायात थःगु थाय्बाय् पाखें विस्थापित यायेगु ज्या शुरु यात । फल स्वरुप खुलाया दुने न्हय्गू लख प्यालेस्टाइनी मनूत थःगु भूमि, थःगु छेँय्, गां व वस्ती त्वःताः मेगु अरब देशय् शरणार्थी जुइत बाध्य जुल । आपालं मनू्तय्त जबर्जस्ती व अमानवीय व्यवहार यायेगु ज्या यातसा गुलिखे मनूतय्त स्यायेगु व मिसा व मस्तय्त बलात्कार यायेगु ज्या यात । उगु इलय् ५३१ खा गां व मेगु ११ गू शहरी क्षेत्र पूर्ण रुपं खाली यानाः अनं प्यालेस्टाइनी जनता मुक्त याःगु खः ।

‘नक्बा’ अर्थात विनाश । वंगु ७०दँ निसें प्यालेस्टाइनीतय् नरसंहार व भूमिपाखें विस्थापित यायेगु ज्या निरन्तर जुयाच्वंगु दु । उकिया स्वरुप प्रत्येक दँया मे १५ कुन्हु ‘नक्बा डे’ हनाः विरोध यायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु ।

अरबी भासं दुगु गां, सतक व वस्तीया फुक्क नांयात हिकाः यहुदी नां तयेगु ज्या जुल । मस्जिद व क्रिष्टियन चर्चत पूर्ण रुपं थुनां छ्वत । उकिया पलेसा अन सिमां पीगु व यहुदीतय् न्हूगु वस्ति विकास यायेगु ज्या यात । थुकिया मू उद्देश्य अन च्वंगु प्यालेस्टाइनीतय् भूमि दु धइगु दसुयात पूर्णरुपं हुयाछ्वयेगु कुतः खः ।

प्यालेस्टाइनय् यहुदीतय्सं याःगु थज्याःगु जातीय नरसंहारयात अन अरबी भासं ‘नक्बा’ धायेगु याः । ‘नक्बा’ अर्थात विनाश । वंगु ७०दँ निसें प्यालेस्टाइनीतय् नरसंहार व भूमिपाखें विस्थापित यायेगु ज्या निरन्तर जुयाच्वंगु दु । उकिया स्वरुप प्रत्येक दँया मे १५ कुन्हु ‘नक्बा डे’ हनाः विरोध यायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु । थुगुसी नं छवाः न्ह्यवंनिसें जेरुसलम, गाजा लगायतया क्षेत्रय् प्रदर्शन जुयाच्वंगु दु ।

प्यालेस्टाइनीतय्त भूमिविहीन यायेगु ज्या केवल १९४७ या जःखः शुरु जूगु धाःसा मखु । इजरायलया संस्थापक नापं न्हापांम्ह प्रधानमन्त्री डेभिड बेन गुरियोन लगायत झिंछम्हेसिया ‘द कन्सल्टेन्सि’ नांया पुचलं ताः ई न्ह्यवंनिसें ‘प्लान डेलेट – प्लान डि’ नांया प्रोजेक्ट दयेकाः प्यालेस्टाइनीतय्त थःगु भूमिं विस्थापित यायेगु योजनाय् सक्रिय जुयाच्वंगु खः ।

उगु पुचया मू आज्जु धइगु फुक्क क्षेत्रय् प्यालेस्टाइनीतय्त अल्पमतय् लाकीगु, यहुदीतय् जनसंख्या अप्वयेकीगु । उमिसं बांलाक थू गबले तक प्यालेस्टाइनीतय् जनसंख्या अल्पमतय् लाइ मखु उबले तक इजरायल राज्यया स्थापना याये फइ मखु । अल्पमतय् लाकेगु निंतिं यहुदीतय् जनसंख्या अप्वयेगु जक मखु माःसा अन प्यालेस्टानीतय्त स्यायेगु व विस्थापित यायेगु तकं यात । थौं उकिया फलस्वरुप प्यालेस्टाइनी जनतायात थःगु भूमिइ वनेगु तकंया स्वतन्त्रता मदु । थःगु भूमिइ थः विदेशी, पिनें वःपिं धकाः धायेकेत बाध्य जुयाः म्वायेमाःगु अवस्था दु ।

नक्बा जूगु ७० दँ पुलेधुंकल तर प्यालेस्टाइनी जनता अझ नं थःगु भूमि प्रतिया अधिकार, भूमि प्रतिया मायाया कारणं निरन्तर संघर्षरत जुयाच्वंगु दु । तर बिडम्बना, प्यालेस्टानीत अन थःगु हे भूमिइ अल्पमतय् लानाच्वंगु दु, गुकिया फाइदा पूर्णरुपं इजरायलीतय्सं कयाच्वंगु दु । थुकिया मू खँ धइगु हे गनं नं भूमिपुत्रतय्त विस्थापित यायेगु ज्या यायेमाःसा दकलय् न्हापां अन इमित अल्पमतय् लाकेगु खः । अले भूमिपुत्रपिं गुलि हे संघर्ष मयायेमा अन उमिगु सःयात क्वःत्यलेत तसकं अःपुइ ।

इजरायलीतय्सं प्यालेस्टाइनीतय्त गुकथं अल्पमतय् लाकाः आः अन शासन सत्ता थःगु ल्हातय् लाकूगु खः नेपाःया आदिवासीतय्गु अवस्था नं अथे हे दु । विशेष यानाः नेवाः समुदाययात थीथी कालखण्डय् थन राज याःपिंसं अनेक षड्यन्त्र यानाः थःगु भूमिपाखें विस्थापित यायेगु ज्या यात । राज्य विस्तारया नामय् पृथ्वीनारायण शाहं नेपाः गाः आक्रमण याये धुंकाः थन च्वंपिं नेवाःतय्त याःगु नरसंहारं आपालं नेवाःत थःगु छेँ–बुँ त्वःताः विस्थापित जुइमाल । नेवाः भाय् ल्हाःगु, भाय् स्यनेगु व नेवाः भासं साहित्य च्वयेगु, बुद्ध धर्मया प्रचार याःगु धासें राणातय्सं थनया कयौं नेवाःतय्त कुनेगु, देश निकाला यायेगु व मृत्युदण्ड बीगु ज्या यात ।

अझ नं नेवाःत अल्पमतय् मलायेवं स्वनिगलय् च्वंगु आदिवासीतय् जग्गा सरकारं कयाः मेपिंत मीगु ज्या यात । नेवाःतय् नां दुगु वस्ती, सतक व सांस्कृतिक सम्पदाया नांयात खसकरण यात । नेवाःतय् इतिहास दुगु व सांस्कृतिक सम्पदा दुगु थासय् सतक विस्तार व थीथी योजनाया नामय् स्यंकेगु ज्या यात । गथे यहुदीतय्सं अरबी भासं तयातःगु प्यालेस्टाइनी गां, सतक व वस्तीया नांयात यहुदीकरण यात अथेहे थन नं नेवाः भासं दुगु नांयात खसकरण याना यंकल । थुकी सुलाच्वंगु स्वार्थ धइगु हे थनया भूमिपुत्रतय्त थःगु थाय्या अपनत्वपाखें च्यूत यायेगु खः ।

सरकारपाखे थीथी इलय् याःगु षड्यन्त्र थौं थःगु आदिभूमिं नेवाःत अल्पमतय् लायेधुंकूगु अवस्था दु । नेवाःत अल्पमतय् लाकेमाःगु मू कारण थन नेवाःतय्त शासन यायेगुपाखें बञ्चित यायेगु व नेवाःतय्त उमिसं आरामं राज यायेगु खः । नेवाःतय्त अल्पमतय् लाकीगु केवल छम्ह शासक वा सत्ताय् वःम्ह छम्हेसिगु जक योजना मखु । थ्व ला गोर्खाया राज्य विस्तार लिपा निरन्तर जुयाच्वंगु छगू षड्यन्त्र व योजना खः ।

न्हापाया तुलनाय् तसकं अल्पमतय् लाःसां स्वनिगलय् नेवाःतय् ल्याः अझ आः ३० प्रतिशतया हारहारी दनि । तर नेवाःत अल्पमतय् लाइगु निरन्तरता अझ न्ह्याना वनाच्वंगु दु । यदि थ्व श्रृंखला थुकथं हे न्ह्याः वनीगु खःसा कन्हय् नेवाःत नं प्यालेस्टाइनीत थें थःगु भूमिपाखें पूर्णरुपं अधिकारविहीन मजुइ धकाः धाये फइ मखु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS