मास्क, तुतां व कपाय्

थौंकन्हय् जि । देशं पिने । तापाक्क । विदेशय् । थन वये । गुलिसिनं धाइ ‘ठीक जू, याउँक च्वना झासँ । धू, कोलाहलं मुक्त जुयादिसँ ।’खः । थन वया । वातावरण धुलं मुक्त । उलि कोलाहाल मदु । थन । मनूत मदुगु मखु । दु । तर थनया जीवनशैली पाः । सुनानं सुयातं चिउताः तयामच्वं । जःलाखःला सु ? म्हसिया च्वनीमखु । सकलें थःथःगु लँय् । लँय् मनूत उलि जूगु खनेमदु । सकलें सकलें मोटरय् ।

गबलें जि चाःहिलेत पिहां वये । लँय् जू दइमखु । गय् गय् मछिं थें ताइ । मोटरत न्ह्यानाच्वनी । झिझांमिझां दं थें । तरकारि पसः वने । चुइँक नवाये म्वाः । माःगु काल । भाः यानाच्वने म्वाः । थम्हं हे क्म्प्युटर मेशीनय् ध्यबा पुला हःसां जिउ । देशय् । तरकारि न्याः वनेबलय्या खँ लुमनी । भाः यायेगु, मू यायेगुया तनाव । लनीगु इलय्या खेल । थन अथे खने मदु । भाः, तौल, दक्व फुक्क निर्धारित जुइ । झेलखेल फयाच्वनेम्वाः । द्याःसां, त्याःसां तनावया अनुभूति जुइमखु । मजू ।

झीगु देशय् । डाक्टरतय्सं धाइ । ‘न्हिं १ घन्टा चाःहिलादिसँ ।’ वाकिङ दकलय् बांलाःगु व्यायाम खः । अनिवार्यरुपं चाःहिलादिसँ । ‘थौंकन्हय् स्वस्थ शरीरया निंतिं व्यायाम, जीवनशैलीइ चिकित्सकतय्सं खूब जोड बी । स्वस्थ जीवनया निंतिं व्यायाम माः । यानादिसँ । धुलं बचे जुयादिसँ । तनावंमुक्त जुयादिसँ । ल्वचं मुक्त जुइगु स्वर्णिम उपाय । जीवनशैली खः । स्वस्थ नसात्वँसा, स्वस्थ रहनसहन, स्वस्थ विचार हे स्वस्थ जीवनया लँपु खः ।

थौं चिकित्साशास्त्रं होहल्ला यानाच्वंगु खनेदइ । तर । उखान लुमनी । ‘धाये अःपु, धरहरा तःपु ।’डाक्टरतय्सं स्वस्थ जीवन बारे भाषण त्वःती । नेतातय्सं थें । तर । थौं देशया काल, परिस्थिति, इमिगु मन्त्र गुलि सम्भव जू । मजू । उकिया विचाः याइमखु । थौं उपत्यकाया वातावरण तसकं खतरनाक । प्यखेरं धूया धू, फोहरया फोहर । लँया विभत्स स्थिति । स्वस्थ जीवनया निंतिं चाःहिले माः धयां छु याये ?! धुलं बचे जुयादिसँ । होसियार यानां छु याये ?!

स्वनिगःया जारया लः नाष्टं परीक्षण याइ । शुद्ध लः धकाः काये फक्व ध्यबा कयाः जारया लः बजारय् हइ । नाष्टया परीक्षणं धाइ ८० प्रतिशत जारया लः दूषित । त्वनेबहः मजू । अथे हे थौं स्वनिगलय् त्वनाच्वंगु नांजाःगु दुरुइ ‘ईकोलाई’ किटाणु लूगु नं नाष्टया परीक्षणं क्यंगु दु ।

येँया दूषित धू, फसं जाःगु वातावरणय् चाःहिलेबलय् शरीरयात भिंकी ला कि स्यंकी ? थौं स्वास्थ्यकर्मि, चिकित्सकतय्सं वाकिङ अनिवार्य रुपं यायेमाः जक धयां थःगु कर्तव्य पूवनीमखु । जनस्वास्थ्य अनुकूल वातावरण व अदूषित नसाज्वलंया लागि सरकार, सम्बन्धीत सरोकारवाला निकायतय्त नं इमिसं दबाव बीमाः । जनस्वास्थ्य विपरीत जुइगु गुगुं नं क्रियाकलापयात पनेत इमिसं नं सः थ्वयेकेमाः ।

अन्यथा हावाया भरय् चाःहिलेमाःगु, स्वस्थ नसा नयेमाःगु, भिंगु जीवनशैली नालेमाःगु उपदेश बियां छु याये ? हालय् । स्वनिगःया जारया लः नाष्टं परीक्षण याइ । शुद्ध लः धकाः काये फक्व ध्यबा कयाः जारया लः बजारय् हइ । नाष्टया परीक्षणं धाइ ८० प्रतिशत जारया लः दूषित । त्वनेबहः मजू । अथे हे थौं स्वनिगलय् त्वनाच्वंगु नांजाःगु दुरुइ ‘ईकोलाई’ किटाणु लूगु नं नाष्टया परीक्षणं क्यंगु दु ।

नाष्ट देय्या प्रतिष्ठित वैज्ञानिक अनुसन्धान याइगु संस्था । थज्याःगु संस्थां बिउगु रिपोर्टयात फय्गं धाये फइमखु । तर । नाष्ट स्वयम सरकारी आधिकारिक संस्था धयां छु याये ? वयागु रिपोर्टयात सरकारं ताः छु याइमखु । जनस्वास्थ्ययात हानिकारक वस्तु खुल्लारुपं विक्री–वितरण जुयाच्वनी । गनं कारवाही जुइमखु । विरोध जुइमखु । न्ह्याथेंज्याःगु अपराध नं याक्व पाक्व ।
अव्यवस्थित, अराजक सहरीकरण, दूषित लः, फय्, नसा नयाः गथे यानाः स्वस्थ जीवनशैली हने फइ ।

‘स्वस्थ जीवनशैली, स्वस्थ जीवन’या सिद्धान्त थौं चिकित्साशास्त्रं प्रचार यानाच्वंगु दु । तर जनताया स्वास्थ्य गन सामाजिक अपराधितय् न्ह्यवःसा जुइ । अन स्वस्थ्य जीवनशैली दिवास्वप्न जुइ । सम्भव जुइमखु । बरु लिच्वः अन म्वायेगु स्वयम हे ल्वय् जुइ । डाक्टर साहेब ! ‘जीवनशैली सुथां लाकादिसँ । स्वस्थ जीवन हनादिसँ ।’ छिगु मन्त्र थौं प्रत्येक देशवासीतय् नुगलय् कःगु व्यंग्य वाण जुइ । पीडादायक ।

थौं जि थन विदेशय् । निन्हुया पाहां । थनया बयान यानाः भ्वासि चायां छु याये ? गुगुं देय् नं पूर्णरुपं दुरुं सिलातःगु जुइमखु । कमजोरीत दयाच्वनी । न्यने थन जनताया आधारभूत खँय् थनया सरकार संवेदनशील । वातावरण व्यवस्थापनय् तसकं सजग । नयेत्वनेगुलिइ अपराध याइपिंत थन छूट मदु । ट्राफिक नियम कडा । अनुशासनं पिने वनीपिंत छुट मदु ।

छप्वाः म्हुतुं थें थन च्वनाच्वंपिं नेपाःमि दाजुकिजापिंसं धाइ । गथे पत्याः मयाये ! तर थःगु देश धइगु थःगु हे जुइ । लुमनाच्वनी । इलय्व्यलय् लुमन्तिं हे देशय् वने । च्वने । लुमन्तिइ हे वाकिङ वने । तर लुमन्तिइ दुहां वने न्ह्यः जिं अनायास न्हासाय् मास्क तये । थःगु देश हिमाल, पहाडया देश । थनया समतल भूमिं नं थथ्याःक्वथ्याः दयाच्वनी । देश लुमंके ।

चाःहिलेत स्वये । थथ्याःक्वथ्याः, गाःत लुमनी । लुमंके न्ह्यः कथिं निं चुइ । जिं सिउ थःग देय् शान्तिया भूमि । देश लुमंके । शान्ति काये । मती वइ । तर छाय् थें मसिउ देय्या शान्ति लुमंकेत जिंन्हाय्पनय् कपाय् निं तये । म्हुतुइ मास्क तयाः, ल्हातिं तुतिं चुयाः, न्हाय्पनय् कपाय् तयाः । लुमन्ति देश दुने इलय्व्यलय् थ्यंके । चाःहुलाच्वने ।

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS